полиция || полицейский; полиция чиновнига полицейский чиновник.

м. уст. почтмейстер (революция иннинээҕи Россияҕа почта хонтуоратын салайар чиновник).

м. дьяк (былыргы Руська государство суутугар эппиэттээх чиновник).

прил. 1. полицейскай, полиция; полицейский чиновник полиция чиновнига; 2. в знач. сущ. м. полицейскай, полиция үлэһитэ.

даҕ. Сыыһа-халты чуолкайа суох саҥалаах (ардыгар атын омук тылын аанньа билбэтиттэн). ☉ Говорящий на ломаном языке; говорящий с акцентом
«Эй, Шаров Иван! Тура оҕус!» — диэн олуттаҕас соҕустук кини нууччалыы саҥата иһилиннэ. Амма Аччыгыйа
Оҕолор олуттаҕас да буоллар сахалыы иҥнибэккэ кэпсэтэллэрэ. Далан. Аттаах нуучча тиийэн кэлбитэ уонна, оҕолору ыҥыран ылан, тувалыы олуттаҕас тылынан мерэҥ (кыра чиновник) ураһатыгар сирдээҥ диэбитэ. С. Сарыг-Оол (тылб.)

аат. Судаарыстыба ханнык эмэ биэдэмэстибэтигэр сулууспалыыр анал дуоһунастаах киһи. ☉ Государственный служащий, имеющий чин, служебное звание, чиновник
[Баһылай тапталлааҕа] үрүҥ дьиэ улахан чунуобунньугун сэкирэтээрэ буолбутун истэн, онно ойутан тиийбитэ. У. Ойуур
Урут бу москубалар тойотторун олохтон ыраах бүрүкүрээт чунуобунньуктар дии саныырым. Н. Борисов
Бүддьүөт харчыта — норуот харчыта, чунуобунньук бас билиитэ буолбатах. «Кыым»

I имеющий свободное время, не занятый; праздношатающийся; сололоох киһи не занятый человек.
II уст. имеющий какую-л. должность, звание; үрдүк сололоох ваше благородие (титулование офицеров, чиновников царской России).

туохт.
1. Туох эмэ аһаҕаһы тугунан эмэ саба ас, бүөнэн сап. ☉ Закупоривать, затыкать какую-л. дыру, отверстие
Наахаралар халҕан тимирдэринэн тоһуйан, харыларын таһынан оҕу охсон кэбиһэ-кэбиһэ, сырсан киирэн чуолҕаны бүөлүү биэрдилэр. Эрилик Эристиин
Борокуот биэрэктэн тэйбитин кэннэ харабыл саллааттар иллюминаторы өрбөҕүнэн бүөлээбиттэрин ылаллар. Н. Якутскай
2. Мэһэйдии тур, тугу эмэни хаххалаа, күлүктээ; быһыттаа (хол., үрэҕи, өрүһү, ханаабаны о. д. а.). ☉ Загораживать, заслонять; запруживать, быть заставленным чем-л., мешая проходу
Аар тайҕа оройуттан улуу өрүс уутугар диэри сир-халлаан хоту ыпсыытын бүтүннүү бүөлээн, дьааҥы таас хайалара өрөһөлөнөн тураллар. Амма Аччыгыйа
Кэҥэс соҕус хос эрээри, дьааһык үөһэ дьааһык, куул үөһэ куул бүөлээбит буолан, кыараҕастыйан көстөр. Софр. Данилов
Онтон утаакы буолбата, саа тыаһаата да, тыатааҕы алаһатын аанын бүөлүү оҕутта. Далан
♦ Айаҕын бүөлээ — 1) көр айах I
«Мөхтөхтөрүнэ, айахтарын бүөлүү анньар кэһиилэнним доҕор», — диэтэ Эрдэлиир. Амма Аччыгыйа. Каака айаҕын хайаан да бүөлүөххэ наада. Доҕордоһуу т.; 2) күүс өттүнэн дьайан, саҥарбат оҥор. ☉ Заставить замолчать кого-л. (силой)
[Чиновник приказнойга] Тугу истэн тураҕын, ыл буой, казактарда ыҥыран айаҕын бүөлээ. В. Протодьяконов