сыһ. Холустук, тоҥуйдук, куруубайдык (хол., кэпсэт). ☉ Резко, холодно, грубо (напр., разговаривать)
[Кини] бэйэтэ чучурааннык быһыытыйбытын сэмэлэнэ санаабыта. «ХС»

нареч. резко; грубо; оҕолорго чучурааннык сыһыаннаһар он к детям относится грубо; чучурааннык саҥар говорить резко.

сыһ. Эйэҕэһэ суохтук, тоҥуйдук, толоостук, чучурааннык (сыһыаннас). ☉ Некультурно, грубо, невежливо, по-хамски
Яков Андреев, киниэхэ [Ананийга] куруубайдык сыһыаннаһара көнүөхтээҕэр сэтэрэн иһэр. М. Доҕордуурап
Друскин ыспыраабынньык ламуттары кытары куруубайдык сыһыаннаһарын билэн баран Куриль Якутскайга үҥсүбүтэ. С. Курилов (тылб.)

аат. Эт-сиин өттүнэн ыарахан эчэйиилээх, сороҕор киһи өлүүлээх (оһолго) быһылаан. ☉ Несчастный случай с тяжелыми телесными повреждениями, увечьями, возможно, с человеческими жертвами
Ол курдук уончата уунаҥнаан кэлэ-кэлэ, төттөрү чугуруҥнаан, дэҥ-оһол чахчы суох буолтун билэн баран тахсар. Амма Аччыгыйа
Дэҥи-оһолу таһаарыма, бэйэҥ оһоллонума, дьону оһоллоомо, бас-баттах толкуйа суох туттума, мээнэ сэттээхтик тыллаһыма - диир былыргы ытык кырдьаҕастарбыт үөрэхтэрэ. «Чолбон»
Биэлэр, айааһамматах буоланнар, чучурааннар, ыаһыҥҥа дэҥи-оһолу таһаарар кутталлаахтар. «Кыым»

I
аат., т.-х. Биэлэри тутан, ыан, кымыһы оҥоруунан дьарыктаныы. ☉ Процесс производства кумыса
Ол гынан баран билиҥҥи бириэмэҕэ кымыстааһын өссө да киэҥник тэнийэ илигэ улахан хомолтолоох суол. ЩМФ ККЭБС
Биэлэр айааһаммат буоланнар чучурааннар, ыаһыҥҥа дэҥиоһолу таһаарар кутталлаахтар. Ол иһин түбүгүттэн саллан, үгүс сопхуостар кымыстааһыны тэрийбэттэр. «Кыым»
II
аат. Тарбах төбөтүнэн эбэтэр тыҥыраҕынан киһи тириитин ыарыылаахтык ыга тутуу. ☉ Ущемление кончиками пальцев или ногтями кожи или тела кого-л., щипок
Василий ибир да гымматаҕа. Бэйэтин ыар аһыытыгар таттаран турар буолан, Транницкай кыракый кымыстааһыныгар кыһаллыбатаҕа. Г. Николаева (тылб.)

туохт.
1. Кимниин эмэ тутуһан охторсорго күүстэ былдьас. ☉ Схватившись друг с другом, стараться осилить противника, бороться
Хайа, бу олохтоохтор, эһиги кылыйар, ыстаҥалыыр, тустар дьонноох буолаайаҕыт? Күннүк Уурастыырап
Оҕонньоттор былыргылыы сири харбаан ылан ытыстарын сотуннулар уонна хапсан ыллылар, тустан бөкөрүстүлэр. И. Данилов
Аҕам оҕо сылдьан Торкуоп тойону кытта Чыыстайга һээдьэлиир кэмҥэ тустубут. «ХС»
2. көсп. Ыарахан, кытаанах үлэҕэ сыралас. ☉ Выполнять тяжёлую физическую работу
Эмиэ үлэлээн, окко умсаахтаан, субурҕалыын тустан бардылар. Н. Габышев
Ноотоҕой сааһын тухары хара үлэни кытта тустан, сүгүн олорбот. Күрүлгэн
Нэһилиэк дьоно бука бары бу былдьаһыктаах күннэргэ хара сарсыардаттан оту кытта тусталлар. «Чолбон»
△ Туох эмэ күүһүн уйарга, тугу эмэ тулуйарга күрэстэс. ☉ Бороться со стихией
Мин хаалабын хоту сирбэр Кыһынныын туруулаһаары, Кыыл табаны көтүтэр Буурҕатыныын тустаары. И. Гоголев
Тыаллартан эрдиибин кынаттаан, Тыыланан ыраахха уһуннум. Ыраас күн уотунан ыһыахтаан, Ырыанан долгуннуун туһуннум. Р. Баҕатаайыскай
Үллэр баалынан балкыырданан өтөр тоҥмокко, чучураан тымныылыын тустар дииллэр. Н. Абыйчанин
♦ Оту-маһы кытта туһун (тутуһан көр) көр от-мас
Оту-маһы кытта тустар эдэр-эрчим саастарым аастахтара. Өрө туһун көр өрө. Үрүҥ долгун үлүмнэһэн Муус хапчаанныын өрө тустар. Р. Баҕатаайыскай
Үрүҥ көмүс ыҥыырдаах Үүт маҥан ат сылгы Үөл тиити кытары Өрө туста хаалбыта. Күннүк Уурастыырап
Оттон үрэх сүүрүгэ кыынньа-кыынньа ат сиэлин кытта өрө тустар. Н. Заболоцкай
Аҕам күнү быһа тирэх мастан хаһыллан оҥоһуллубут тыытын кытта өрө тустан таҕыста. С. Тумат. Стёпа өй булбуттуу, эмиэ уотун кытта өрө тустан барар. «ХС
◊ Өрө туста сылдьар кэпс. — кытаанах, хоччорхой буолан өрө тура сырыт, кыайан кумуллума, сууланыма (хол., тирии). ☉ Быть очень жёстким, грубым, неподатливым (напр., о шкуре, коже)
Сииккэ дэлби сытыйан баран хаччаччы хаппыт, өрө туста сылдьар ынах олооччутун булан кэттэ. Н. Павлов
Уопуттаах дьоннор имиттэхтэринэ, киһини кытта өрө туста сылдьар тирии, хоччорхой тыс солко курдук сымныыр эбиттэр. «Кыым»
ср. бур. тулаха ‘драться, сражаться’