1. көр сатарт
2. көсп. Туох эмэ күүрээнин күүрт, дохсун күүстээ (хол., өйгүн-санааҕын). ☉ Придавать чему-л. необычайную силу, небывалый творческий подъём, вдохновение (напр., мыслям, сознанию)
   Эппит тылбын Этигэн илбистээн, Саҥарбыт саҥабын Сатарар саталаан, Чуораан курдук Чуҥкуначчы чугдаардыҥ! П. Ойуунускай
   Ол саргылаах сарсыҥҥынан санаалары саталыаҕыҥ. Эллэй

туохт.
1. итэҕ. Хаанымсах, өлөрсүүгэ-охсуһууга курдаттыы тартарар оҥор (хол., кыргыс сэбин). ☉ Вселять дух кровожадности (напр., в боевое холодное оружие)
Сүнньүгэр өтөрү түһээхтиир Илбистээн айыаҕым. Эллэй
Итии буулдьа көтүүтүн илбистээтин, Илии-атах күүһүн имэҥнээтин! Т. Сметанин
2. Абылыыр күүстээх, дириҥ иэйиилээх гын (үксүгэр тыл, ырыа туһунан). ☉ Наделять проникновенностью, чарующей силой (обычно речь, песню)
Эппит тылбын Этигэн илбистээн, Саҥарбыт саҥабын Сатарар саталаан, Чуораан курдук Чуҥкуначчы чугдаарыҥ! П. Ойуунускай
Өллөргүт даҕаны, эһиги Өстөөхтүүн охсуһа сылдьаҕыт, - Хас саллаат санаатын илбистээн, «Катюша» эстиитин ньиргиэрдээн. Күннүк Уурастыырап

тыаһы үт. туохт.
1. Алтан тимири охсор курдук чуордук лоҥкунаан тыаһаа. ☉ Издавать звонкий металлический звон, звенеть
Чой улаан Чоҥкунуур дүҥүрүн Чуҥкуначчы охсон, Чугдаара туой[да]. П. Ойунуускай. Чоҥкур дьолуо чуумпуга Чоҥкунаабыт ол дорҕоон Ала тойук киэптэнэн Арыт миэхэ уһуктар. Сайа
2. Ыраас чуор куоласкынан саҥар. ☉ Говорить звонким ясным голосом
Кэнниттэн ааны өҥөйөн туран Хобороонньо саҥата чоҥкунаата. Болот Боотур
Көр эрэ, бу ким буоллаҕым буолан чуорааннанан чоҥкунаатыҥ? Саха сэһ. I
«Нэһилиэк аҕа кырдьаҕастара, баһылыктара, төбөлөөхтөрө», — диэн Семён Рыкунов баай куолаһа чоҥкунаата. «ХС»
ср. хак. сонъла ‘издавать звон’