Якутские буквы:

Якутский → Якутский

чээл

даҕ. Олус чаҕылхай от күөх (айылҕа өҥүн этэргэ). ☉ Нежно-зелёный, ярко-зелёный (цвет природы)
Хатыҥ мастарым, кэтиҥ Хаарыан хампа киэргэлгитин, Чээл сэбирдэххитин сирилэтиҥ, Тэлим сиккиэргэ бигэтиҥ! Күннүк Уурастыырап
Чэлгий, муҥутаа, Чээл мыраан! С. Зверев
[Мин] Лена эбэ хотуну сайын чээл үөһүгэр саамай көҕөрөн-наҕаран, ситэн-силигилээн турдаҕына …… көрбүтүм. В. Протодьяконов
◊ Чээл күөх — чээлэй күөх диэн курдук (көр күөх)
Таптыыбын, айылҕа барахсан, Унаара долгуйар чээл күөххүн. М. Ефимов
Айылҕа барахсан итиччэ чээл күөҕүнэн наҕарбытын хаһан да көрбөтөхпүн көрбүт курдук буоллум. КНЗ ОО
Үүнээйилэр үгүстэрэ чээл күөх өҥнөөхтөр. КВА Б
ср. п.-монг. чал коке ‘тёмно-лазурный’, монг. чэл ‘светлый, светло-зелёный, светло-голубой’

Еще переводы:

зеленый

зеленый (Русский → Якутский)

прил
чээл күөх, мутукча күөҕэ

прил.
күөх (от күөҕэ)

чээлэй

чээлэй (Якутский → Якутский)

чээл диэн курдук
Чэгиэнчэбдик чээлэй күөх мутукча айгыр-силик нуһараҥа. А. Фёдоров
Хатыҥнар, талахтар барахсаттар чээлэй күөххэ үйэ-саас тухары эргиллибиттии, намчытык суугунаан ыллыырга дылылар. Э. Соколов
Тулатыгар, чээлэй ньаассын күөххэ, сүүтүк, чуораан оттор чугдаараллар. ОоТС

малахитовый

малахитовый (Русский → Якутский)

прил. 1. малахиттаах, малахит; малахитовые колонны малахит колонналар; 2. (о цвете) чээл күөх.

сандаҕыр

сандаҕыр (Якутский → Якутский)

көр сардаҥар
Сыпсытыы чээлэй күөх мутукча сандаҕыра наҕарбыт, ньирээйи сирэм тырымнаабыт, сэбирдэх илибирээбит. П. Ойуунускай

сандыа

сандыа (Якутский → Якутский)

сандыа, саарыба! — былыр саха оһуокайыгар этиллэр тыллар. ☉ Слова, которые произносились в якутском хороводном танце «осуохай» в древности. Сэһэн Иванович Боло суруйуутунан, былыргы үҥкүү ырыатын тыла, хоһооно маннык эбит: Чээ дуо, Чээл мыраан! Чээ дуо, Чээл күөх! Сандыа, Саарыба! Саха фольк.

хампа-солко

хампа-солко (Якутский → Якутский)

даҕ. Чээлэй күөх. ☉ Ярко-зелёный, бархатисто-зелёный
Сайын… Хатыҥ чараҥ Хампа-солко суугуна. Күннүк Уурастыырап
Харыйалаах, бэстээх чагдалар Хаҥыр-киҥир халлыгыраһан, Хампа-солко бытырыыһынан Хамсаан, айхаллыы хааллылар. Эллэй

хампа-силик

хампа-силик (Якутский → Якутский)

аат. Сайыҥҥы көҕөрөн көстөр чээл күөх от-мас, алаасхонуу барыта. ☉ Ярко-зелёная листва, долина
Өтөр күһүн кэлиэҕэ, Хампасилик хатыаҕа. Эллэй
Ыйбыт таҕыста. Ыйдаҥаҕа Хаһыҥнаата хампа-силик. М. Тимофеев

чэчик

чэчик (Якутский → Якутский)

аат. Сибэкки. ☉ Цветок
Үүнэллэр чээлэй күөх чэчиктэр. П. Тобуруокап
Хордоҕойго үүммүт хойуу чэчик үрдүнэн үрүмэччи, лыах арааһа тэлибирэһэ көтөллөр. С. Маисов
ср. др.-тюрк., тюрк. чечек, чөчек ‘цветок’

саарыба

саарыба (Якутский → Якутский)

эргэр., фольк. Былыр оһуохайга үөрүүлээх саҥа аллайыы курдук туттуллар тыл. ☉ В старину: слово, употребляемое как возглас радости в песне, сопровождающей якутский хороводный танец осуохай. Чээ дуо, чээл мыраан! Чээ дуо, Чээл күөх! Сандыа, саарыба! Сээгэй, суурдьа! Сууруйа, саардьа! Саарыйа!!! Саха фольк.

күгдэрий

күгдэрий (Якутский → Якутский)

туохт. Чээл күөх өҥҥүн сүтэр, өлбөөдүй, хагдарый (от туһунан). ☉ Потерять свежий зеленый цвет, поблекнуть, пожелтеть (о траве)
Көрүлээбит сирбититтэн Күөх от Куруук күгдэрийбэт гына Көччүйэ турдун! Саха нар. ыр. II