туохт. Кырыс тарт. ☉ Покрываться дерном, почвой; зарастать травой
Хайы-үйэ кытыл кырыстанан, өҥнүбүттүү чэлгиэннээх күөҕүнэн, күлэ-оонньуу сытар. М. Доҕордуурап
Хардаҥ эһэ кымырдаҕастыыр Хара сыбар ыарҕата Хампа-солко кырыстанар. С. Васильев
Билигин алаас көнө хонуута, ыал олорбут арҕаа халдьаайыта оллур-боллур кырыстаммыт. «ХС»

туохт. Кымырдаҕаһы тутан сиэ, кымырдаҕаһы бултаа (хол., эһэ). ☉ Ловить муравьев, охотиться на муравьев
Хардаҥ эһэ кымырдаҕастыыр Хара сыбар ыарҕата Хампа солко кырыстанар. С. Васильев
Эһэ кымырдаҕастаан сииригэр бэркэ сэрэнэн, сотору буола-буола илгистэн, баппаҕайынан кулгааҕын, хараҕын турута соттор эбит. ПАК ЭТ
Ехидна тарбахтара модороон, хаптайбыт тыҥырахтаахтар, онтукаларынан, кымырдаҕастаан сиэри, кымырдаҕас уйатын үрэйэр. ББЕ З
♦ Эһэ кымырдаҕастаабытыгар дылы — дьоһуннаах дьыаланан буолбакка, туһата суоҕунан, бэтэрээҥҥинэн дьарыктан; кыралас. ☉ Заниматься несерьезным, пустячным делом
Эһэ кымырдаҕастаабытыгар дылы, кустаамына сугуннуу сылдьыахпыт дуо? Далан

1. аат. Сүөһү, киһи көп этэ. ☉ Мясо без костей, мякоть
   Сарсыныгар, эттэрин куҥ өттүн кэмчилээн быстахостох миэстэлэрин буһардылар. Болот Боотур
   Кинилэр барыларын кыһыл куҥнарын түрмэ кытаанах режимэ дьукку кыһыйан ылбыта. Эрилик Эристиин
2. даҕ. суолт. Мөлтөөбүт, күүһэ суох буолбут. ☉ Немощный
   Оо, сордоох-муҥнаах лезгиммин, Ырай илдьитэ буолуом дуо мин? Куҥ илиибинэн хаһан кэлэммин Бу кырыыһы халбарытыам дуо? К. Хетагуров (тылб.)
   ♦ Куҥ буол — охсор охсон эбэтэр олус эстэ сылайан тугу да кыайбат, кыайан туппат буол. ☉ Утратить полностью или частично способность двигаться (от слабости или болезни)
   Ол бириэмэҕэ мин ыксаан, илиилэрим улам куҥ буолан, сигэ быабын ыһыктан барбытым. Н. Заболоцкай
   Хараҥа балаҕантан Айанньыт илиитинэн тайахтанан, икки куҥ буолбут атаҕын сыһан тахсыбыта. И. Данилов
   ◊ Хаппар куҥ — киһи, сүөһү буутун ис өттүнээҕи куҥа. ☉ Внутренняя мягкая мышца бедра
   [Атым] Хаһааларбар баайаммын Хампа солко отунан хатаҕалааммын. Хатыс быа кыайбатынан Хаппар куҥун хаҥаппытым этэ. Саха нар. ыр. III
   ср. др.-тюрк., тюрк. коҥ, куҥ ‘мышцы, мясо без костей, толстое мясо на бедрах’

1. аат.
2. Кыыска, дьахтарга кини истиҥ доҕоро, атаһа буолар кыыс эбэтэр дьахтар. ☉ Подруга, приятельница (женщины, девушки)
   Күөх ойуур курдук Көхтөөх дьүөгэлэрбиттэн күрэнэн, Туспа омукка тутуллан, Атын сиргэ арахсан, Омук дьонугар олохсуйан Ойох дьахтар аатырдаҕым. А. Софронов
   Катя күн аайы кэриэтэ уларытан кэтэр элбэх араас былаачыйаларынан дьүөгэлэрин сөхтөрөрүн сөбүлүүрэ. Н. Лугинов
   Өлөксөөс кыыс дьүөгэлэрин көмөлөһүннэрэн, бырабылыанньа дьиэтин араас хартыыналарынан киэргэттэ. А. Бэрияк
3. түөлбэ. Эр киһи (уол) истиҥник санаан доҕор-атас туттар дьахтара (кыыһа). ☉ Задушевная подруга, приятельница (мужчины, молодого человека)
   [Геолог уолаттар:] - Хайыахпытый, дьүөгэлээр, Хайалар көһүтэллэр. Сарсын эрдэ барабыт, Саныыр буолуҥ, - дэстилэр. С. Данилов
   [Роман] сүүрбэ биэс сааһыгар күн курдук күндүтүк саныыр көмүс-алтан дьүөгэтиттэн арахсан, тэлэһийэ айаннаан истэҕэ. Ф. Софронов
4. эргэр. Истиҥ доҕор, атас (эр киһититтэн, дьахтарыттан тутулуга суох). ☉ Искренний друг или подруга, приятель или приятельница
   Албын албын атастаах, түөкүн түөкүн дьүөгэлээх (өс ном.). [Быттык-быттык Маарыйа] Хара-хара, хаарбах да буолларбын Хаарыс, хампа солко таҥастаахпын, Дьөспөх Дьөгүөр кинээс дьүөгэлээхпин. Саха фольк. Дьүөгэм Дьөгүөссэ хамыһаар тыл эппитэ: «Тыраахтар дьыалата тыын дьыала». П. Ойуунускай
5. даҕ. суолт. Истиҥ, чугас (үксүн дьахтар, кыыс туһунан). ☉ Задушевный, искренний (обычно о женщинах)
   Лаана Сережалыын тыйаатырга билсиэхтэриттэн ыла өр кэм ааста. Дьүөгэ кыргыттара «Лаана Сережата» диэбиттэрэ ыраатта. Н. Лугинов
   Маша сугулаан ыалыгар дьүөгэ кыргыттарыгар дьаарбайа кэлэ сылдьара. М. Доҕордуурап
   Оҕуруот аһын хайдах олордору, харайары сүбэлэтээри ийэтигэр дьүөгэ дьахталлара субуһаллара. «Кыым»