Якутские буквы:

Якутский → Якутский

чөкөтүк

сыһ. Уурбут-туппут курдук, олус бэрээдэктээхтик (хол., уур, харай — тугу эмэ этэргэ). ☉ Аккуратно, соблюдая порядок (напр., сложить, поставить что-л.)
Били Абыраамап Тиит Торотоевтыын, ханньаак иһэ-иһэ, сипсиспит саалата чөкөтүк, орун-оннугар хомуллан турар. Л. Попов
Ыаллар бэрт чөкөтүк, ыраастык олороллор эбит. К. Уткин
Биир күнүнэн чөкөтүк саамылаһан, Тирэхтээхпит биэрэгэр наҕылыччы бүччүмнүк олохсуйдубут. «ХС»

Еще переводы:

үрүн-тэбэн

үрүн-тэбэн (Якутский → Якутский)

туохт., үгэрг. Олус ыраастык, чэбэрдик тутта сырыт. ☉ Быть чистым, опрятным, чистоплотным, быть чистюлей
Туман Баһылай аһары кырыйдар да, алыс муударай, былыр-былыргыттан быйылгыга диэри туох буолбутун сыыска түһэрбэккэ өйдүүр, үрүммүт-тэбэммит оҕонньор этэ. С. Тарасов
Үүс курдук чөкөтүк туттардыын. Үрүнэн-тэбэнэн сылдьардыын Үчүгиий-үчүгэй да этэ Үөдүгэй киһитэ — Микиитэ. П. Тобуруокап
Маппый ханна да сырыттар үрүнэ-тэбэнэ, куоска курдук чэбэрдик туттахапта сылдьарын иһин «Мааны» диэн хос ааттанан хаалбыта. П. Аввакумов

чөкөччү

чөкөччү (Якутский → Якутский)

сыһ.
1.
чөкөтүк диэн курдук. Тума баттаҕын …… кэтэҕин олоҕор чөкөччү эрийэн кэбиһэр. У. Нуолур
Хаппыт мутугу кытта сүөһү киитин булаан чөкөччү оттубут уоттарыгар оллооҥҥо хочуоллаах эт буһа турар. АХС
Уол отун сыарҕаҕа чөкөччү тиэйэн кыыкырҕатан истэҕинэ ураҕаһын быата быстыбыт. «ХС»
2. Илиилэргин, атахтаргын хомунан, кумуччу туттан (олор — үксүгэр кыра, хачаайы киһини этэргэ). ☉ Съёжившись, подобрав, поджав руки-ноги (сидеть — обычно о небольшом, худеньком человеке)
Аҕабын батыһан туруору балаҕаҥҥа киирэн, уҥа орон сыҥаһатыгар чөкөччү олорбутум. П. Аввакумов
Маайа, кэпсэтэр боппуруос балачча ыарахан соҕуһун өйдөөн, оронугар чөкөччү туттан олорунан кэбистэ. НТП СОоЭС. Тоҕо эрэ эмиэ оҕо сааспар түһэммин, эбэм түһэҕэр чөкөччү олоруохпун уонна оргууй аҕай наҕыллык кэпсэниллэр остуоруйа истиэхпин баҕарабын. «ХС»

үүс

үүс (Якутский → Якутский)

  1. аат., түөлбэ. Бэдэр. ☉ Рысь
    Үүс саамай тупсан сылдьар кэмигэр сэттэ төгүл сэттэ Толбонноох буолар — тириитэ. С. Зверев
    Үүс курдук чөкөтүк туттардыын, Үрүнэнтэбэнэн сылдьардыын Үчүгиий-үчүгэй да этэ Үөдүгэй киһитэ Микиитэ! П. Тобуруокап
    Ичигэс уонна кырасыабай түүлээхтэринэн саарба, үүс, кырынаас, буобура уонна быыдара буолаллар. НЛН ББ
  2. даҕ. суолт. Бэдэр тириититтэн тигиллибит. ☉ Сшитый из рысьей шкуры, рысий
    Ымыы курдук ырыалаах, Далбарай курдук саҥалаах, Саарба тириитигэр саспыт, Үүс тириитигэр үлбүрүллүбүт. Оһуор иһигэр олоҕурбут Суоһалдьыйа Толбонноох диэн суос соҕотох кыыстаахтара эбитэ үһү. Саха фольк. Үүс таҥастаах өттө Үлүйэр диэни билбэтэ, Эһэ-бөрө үтүлүктээхтэр Эттэрэ да аһыйбата. С. Зверев
    Туллукчаан үүс суорҕанын Киэр хаһыйаат, сүүрэн тахсар, Тугун бэрдэй, дьиктитэй. Тулата сап-сандаархай. И. Гоголев
    Өргөстөөх (муостаах) үүс бэргэһэ. НБФ-МУу ОТАТ
    ср. чулым., тув., хак. үс ‘рысь’