Якутские буквы:

Якутский → Русский

үүс

рысь || рысий; үүс бэргэһэ рысья шапка.

Якутский → Якутский

үүс

  1. аат., түөлбэ. Бэдэр. Рысь
    Үүс саамай тупсан сылдьар кэмигэр сэттэ төгүл сэттэ Толбонноох буолар — тириитэ. С. Зверев
    Үүс курдук чөкөтүк туттардыын, Үрүнэнтэбэнэн сылдьардыын Үчүгиий-үчүгэй да этэ Үөдүгэй киһитэ Микиитэ! П. Тобуруокап
    Ичигэс уонна кырасыабай түүлээхтэринэн саарба, үүс, кырынаас, буобура уонна быыдара буолаллар. НЛН ББ
  2. даҕ. суолт. Бэдэр тириититтэн тигиллибит. Сшитый из рысьей шкуры, рысий
    Ымыы курдук ырыалаах, Далбарай курдук саҥалаах, Саарба тириитигэр саспыт, Үүс тириитигэр үлбүрүллүбүт. Оһуор иһигэр олоҕурбут Суоһалдьыйа Толбонноох диэн суос соҕотох кыыстаахтара эбитэ үһү. Саха фольк. Үүс таҥастаах өттө Үлүйэр диэни билбэтэ, Эһэ-бөрө үтүлүктээхтэр Эттэрэ да аһыйбата. С. Зверев
    Туллукчаан үүс суорҕанын Киэр хаһыйаат, сүүрэн тахсар, Тугун бэрдэй, дьиктитэй. Тулата сап-сандаархай. И. Гоголев
    Өргөстөөх (муостаах) үүс бэргэһэ. НБФ-МУу ОТАТ
    ср. чулым., тув., хак. үс ‘рысь’

үүс-аас

даҕ., фольк. Саха былыргы итэҕэлинэн, саамай үрдүкү таҥараны, Үрүҥ Айыы Тойону, ойуулуур эпиитэттэртэн биирдэстэрэ: сырдык, ыраас. Один из эпитетов верховного божества якутской мифологии Үрүҥ Айыы Тойона: светлый, чистый
Үүс-аас бэйэлээх Үрүҥ Айыы Тойон Үрүҥ туналы тыына Үйэҕит тухары Үрүт өттүгүтүнэн Үөдэн ууһуттан Күрүөтүү көтө турдун. Өксөкүлээх Өлөксөй
Эппит эгэлгэҥ Этэр дьаралык буолан, Хоһуйбут хоһоонун Хобо чуораана буолан, Үрдүк халлаан оһуутугар Өрө көтөн тахсыбытын, Үүс-аас бэйэлээх Үрүҥ Айыы истэн, Анды сымыытын саҕа Араҕас илгэни ыытта. С. Васильев


Еще переводы:

рысь

рысь (Русский → Якутский)

сущ
(ж. р.)
бэдэр, үүс

рысь

рысь (Русский → Якутский)

II ж. (животное) бэдэр, үүс.

өлбүргэ

өлбүргэ (Якутский → Русский)

огузок (шкурка с задней части животного); үүс , киис өлбүргэтэ бэргэһэ старинная шапка из рысьих и собольих огузков.

үлбүрүлүн

үлбүрүлүн (Якутский → Якутский)

үлбүрүй диэнтэн атын туһ. Саарба тириитигэр саспыт, Үүс тириитигэр үлбүрүллүбүт, Оһуор иһигэр олоҕурбут Суоһалдьыйа Толбонноох диэн Суос-соҕотох кыыстаахтара эбитэ үһү. Саха нар. той. IV

эрчит

эрчит (Якутский → Якутский)

эрчий диэнтэн дьаһ
туһ. Киһиэхэ — төрөөбүт дойдута Төрөппүт аҕаҕа холонор: Тоҥорон, буһаран, эрчитэн, ньыгыл укулаат оҥорор. С. Данилов
Кырдьыкка түмсэр Кыра дьонаймах Сүрэҕин эппэт, Сүһүөҕүн эрчит! А. Абаҕыыныскай
Үүһэ Дьылҕа Тойон …… ийэ кутун эрчитэн туран, уҥуох кутун уйадытан туран, Үүһэ кэрэниискэ субай хаанынан суруйбута үһү. Ньургун Боотур

өгүччү

өгүччү (Якутский → Якутский)

сыһ. Сэгэччи, тимирчи тардыбакка (кэт, хол., бэргэһэни). Неглубоко, на макушке (сидеть — о шапке)
Уот отуннарда, ол кэннэ үүс бэргэһэтин өгүччү уурда, хаана суох сыаны, араҕас арыыны уокка куттарда. ПЭК ОНЛЯ I

өрөҕө

өрөҕө (Якутский → Якутский)

аат. Хамсыыр харамай иһин тириитэ. Брюшко, брюшина (животного)
Үүс кыыл өрөҕөтүн көрдүк Үрүҥ былыттар Үөрдүһэн кэллилэр. Өксөкүлээх Өлөксөй
Түгэххэ соболор өрөҕөлөрө көстөллөр. Амма Аччыгыйа
Ойон тура эккириибин — биир кус тиэрэ түһэн, өрөҕөтө туртайа сытар эбит. Н. Якутскай

байбаралаа

байбаралаа (Якутский → Якутский)

туохт. Байбаралаах гын, байбарата тик (хол., былаачыйа тэллэҕэр). Пришивать оборки на подоле платья
Дьокуускайтан быйыл кыһын Ымыы ыыппыт таҥаһынан Дьогдьуурдаан, байбаралаан Ырбаахы тиктэн баран, Ыраах уура сылдьыбытын Ылан кэттэ, киэргэннэ. Күннүк Уурастыырап
Сэттэ үүс тириитинэн Байбаралаан оҥорбут Саҕынньах таҥаһын Нэлбэгэйдии иилинэн, Тоҕус киис тириитинэн Намыччылаан, дьарҕаалаан оҥорбут Дьабака бэргэһэтин Төбөтүн оройугар Туорайдыы ууруммут. Саха нар. ыр. II

искэл

искэл (Якутский → Якутский)

көр искэн II
Бэйэтэ буоллаҕына сүрдээх улахан, сүр искэл, суор хара, саҥата-иҥэтэ суох, түҥкэтэх киһи буолла. Саха фольк. Икки саастаах Искэл үүс Эҥкилэ суох түүтэ Чүөччэрдээх төбөлөөх. С. Зверев
Хапытаан Сидоркин отутун эрэ туолбут, искэл соҕус эттээх-сииннээх украинец. Н. Якутскай

көҥкө

көҥкө (Якутский → Якутский)

аат. Кыыл, көтөр лабаалара суох көҥдөй көхсө. Туша, тушка животного, птицы (без конечностей)
Кутуруктарын арааран баран, бөдөҥ уонна орто көтөрдөр көҥкөлөрүн таҥнары ыйаан туран сүлээччилэр. АБН ЭТМС
Сиэгэн, үүс курдук кыыллар чуучалаларын оҥорорго көҥкөлөрүн кэминэн чэпчэки бэс хаптаһыны эбии каркаас тирэх буоларын курдук ылыллар. АБН ЭТМС