ньохчой диэнтэн көстө түһүү. Кириллов …… чырбаччы тэбинэн туран, кэтит түөһүгэр толору салгыны эҕирийэн ылан баран, ньохчос гына түһээт, өрө ыстаммыта. Амма Аччыгыйа
Ат хайдах да уоскуйбата, ньохчос гынар, кулгааҕын чөрөҥнөтөр, уҥуоҕа босхо баран, тириитэ илибириир. М. Шолохов (тылб.)

даҕ. Сартайбыт быһыылаах, кытыытынан, бүүрүгүнэн тэнийэн, улаатан тахсыбыт. ☉ Раздутый, широкий, растопыренный по краям (напр., о ноздрях). Сартаҕар таныылардаах
□ [Ат] кулгаахтарын олбу-солбу чөрөҥнөтөрө, баһын ньолоччу туттан салгыны сартаҕар таныыларынан сытыргыыра. Н. Якутскай

туохт. Сыбыргыыр тыастаахтык тугу эмэ гын, оҥор. ☉ Делать что-л. с лёгким отрывистым свистящим звуком (напр., косить траву)
Бургунас кэбинэрин тохтотор, кулгаахтарын чөрөҥнөтөр, хап-хара инчэҕэй муннунан салгыны эҕирийэн сыбырҕатар. Н. Якутскай
Аҕата от охсо сылдьарын эккирэтэн, дириҥ-дириҥник көҥү баһыталаан, түргэн-түргэнник дайбаан сыбырҕатара. М. Ефимов
Кавалерист аты кымньыынан таһыйан сыбырҕатта. И. Никифоров

тартаҥнаа диэнтэн дьаһ
туһ. Аргыһа эмискэ чонос гынна, таныытын тартаҥната-тартаҥната ол-бу диэки олоотоото. И. Гоголев
Сур биэ Маайыс хас хамныырын кэтэһэр, кулгааҕын чөрөҥнөтөр, муннун тартаҥнатар, хайдах эрэ атыҥырыыр, Маайыһы тэбиэх курдук туттар. В. Протодьяконов
Табалар ураһа тула тоҕуоруһаннар, таныыларын тартаҥната-тартаҥната, аҕылаан эппэҥнэһэ тураллар. А. Кривошапкин (тылб.)

сыһ.
1. Киэҥ далааһыннаахтык, улахан кыахтаахтык. ☉ С большим размахом, в больших объёмах
Киэҥник, холлоохтук эргинэр былааннаахпын. И. Гоголев
Куомуммутун холбоон холлоохтук үлэлээтэрбит, Холооно суох хотуулаах буолуо этэ. Р. Баҕатаайыскай
Киэҥ сири тилийэ тардаммыт Холлоохтук охсобут. Н. Босиков
2. Элбэҕи хорутан, кыайан, хоннохтоохтук (хол., айаннаа). ☉ Быстро, споро (напр., идти)
Холлоохтук хардыылаан хааман иһэр ат, төбөтүн хантаччы туттан, кулгаахтарын чөрөҥнөтө хамсатан, сэргэхтик туттара. В. Протодьяконов