биирдэм тыас туохт. Кытаанах предмет туох эмэ кытаанахха охсуллан ыларын курдук дэгэттэнэн тыаһаа (хол., харсар муостар тыастарын этэргэ). ☉ Производить громкий треск, щёлканье (напр., о рогах бодающихся животных).

тыаһы үт. т. Тимир тимиргэ эбэтэр таас тааска кыратык охсуллар хатан тыаһа. ☉ Лёгкий звонкий стук, щёлканье от удара металла о металл или камня о камень.

I подр. звуку, напоминающему короткое резкое щёлканье; саа сомуога чап гынна резко щёлкнул курок ружья; этэн чап гыннар= перен. быстро сказать что-л. (кстати, к месту).
II хвастовство, бахвальство; чап көмөлөспөт , киһиргэс эппэт погов. бахвальство не поможет, хвастовство не прибавит.
III уст. дальний, далёкий; чап дойду дальняя сторона; чап айан дальний путь; чап сиргэ барда он уехал Далеко.

I
лыһырҕаа диэнтэн холб. туһ. Оҕустар харсан муостара лыһырҕастылар
II
даҕ. Лыһырҕаан иһил лэр, арыттаан «лыс-лыс» гынар. ☉ Издающий прерывистый треск, щёлканье (напр., об ударах счётных костяшек друг о друга)
Лыһырҕас тыас.  Бэл тыала да тула сэллээтэ, Т и и с т э р и м лыһырҕас, дьагдьайдым. Чэчир-85

I
лычырҕаа диэнтэн холб. туһ. Табалар эҥээннэрэ лычырҕаһан аастылар
II
даҕ. Лычырҕаан иһил лэр, тимири тимиргэ кыра-кыратык охсуталыыр курдук хатан тыастаах. ☉ Отрывистый лёгкий треск, лязг, звонкое щёлканье (напр., об ударах счётных костяшек друг о друга)
[Хонтуора ҕа] бухгалтериялар суоттарын тыаһа лычырҕас. В. Ойуурускай. [ Табалар:] Адаар муос төбөлөр, Элэҥнэс, дьэргэҥнэс, Эҥээн нэрэ лычырҕас. Доҕордоһуу т.

биирдэм тыас туохт. Бэйэ-бэйэҕэр кыратык охсуллан хатаннык тыаһаа (хол., тимири, тааһы этэргэ). ☉ Ударяясь друг о друга, издавать лёгкий звучный стук, щёлканье (напр., о металлических предметах, к а мнях)
Салбаныкы саалааҕын онно эрэ өйдөөбүттүү сомуо гун туруоран «лычыр» гыннарда уонна ыт диэки утары тутта. Р. Кулаковскай

I
тыаһы үт. т. Кылгас хатан тыас. ☉ Звукоподражание короткому резкому щёлканью
Чап-чап чапчыйан Чахчы кини сатыыр. Болот Боотур
Киэһээҥҥи нууралга чап-чап чаҥыйар өтүйэ-кыстык тыаһа …… Дьулустаан санаатыгар күндү, дууһатыгар чугас. Э. Соколов
Таммах, таммах, Модун күүстээх таммах, Аа-дьуо, биир-биир Чап-чап Таммалаан, Хайа саҕа мууһу Халааҥҥа кубулутар. «Кыым»
ср. др.-тюрк. чап-чап ‘резкие отрывистые звуки, щелчки; щёлканье кнутом’, кирг. чап ‘шлёп’
II
1. аат. Киһиргээһин, киһиргэнии, дэбдэҥ быһыы. ☉ Хвастовство, бахвальство, гонор
Ити барыта сымыйалара, чаптара! А. Сыромятникова
Киһи кыһыйыах, тугун чабай, Куһаҕаны тоҕо билгэлиирий! М. Тимофеев
2. даҕ. суолт. Киһиргэс, дэбдэҥ, чабыламтаҕай. ☉ Хвастливый, нескромный. Бастаан кэллэхпинэ, мин хотугу үөрэхтээх дьон ортотугар Эллэйи, Чаҕылҕаны билэбин диэн улахан чап киһи диэн сураҕырбытым. Н. Габышев
[Түөтэкээн] Сур күүдээх, эйигин, Субу да бэрдимсик, чап тыллаах Мэҥиэмсэх бэйэҕин, Бэл диэтэр, мас сохсо хамсаппат? А. Абаҕыыныскай
Кураанах чап тыллааҕар топпут ис, киэһэ аһыырдаах быдан ордук. «ХС»
♦ Чаба чабычах саҕа — киһиргэс, дэбдэҥ. ☉ Хвастунишка
Тутум саҕа бэйэтэ чаба чабычах саҕа. Ф. Постников
ср. др.-тюрк. чав, чаб, алт. чап ‘слава, известность, молва’, чув. чап ‘величие’, узб. чап ‘ложь, хвастовство, обман’
III
даҕ., эргэр. Ыраах баар, ыраах. ☉ Дальний, далёкий
Чап дойду. ПЭК СЯЯ
Чап айан. ЯРС