Якутские буквы:

Якутский → Русский

ыалыкы

диал. см. хабдьы, куруппааскы.

Якутский → Якутский

ыалыкы

аат., түөлбэ. Курупааскы. ☉ Куропатка белая
Сиһи дабайааппытын кытта ыалыкы дьаабал, хаар анныгар утуйа сытан, соһуйан өрө көттө. И. Бочкарёв
Кэннибитинээҕи чагдаҕа хараҥа үөһүгэр ыалыкы өмүрэн эрэрдии бэбээрэн баран уурайда. «ХС»

Еще переводы:

куропатка

куропатка (Русский → Якутский)

сущ
хабдьы; ыалыкы (диал.); куруппааскы (заимст.)

буучугураа

буучугураа (Якутский → Якутский)

тыаһы үт. туохт. Ис хоһооно аанньа араарыллан иһиллибэт саҥаны таһаар (үксүгэр бочугурас туһунан этэргэ). ☉ Издавать невнятные, негромкие звуки (о куропатке)
Кууһугуруур куртуйах, буучугуруур буучугурас, Ыарҕа ыалдьыта ыалыкы, Өлөөр-мөлөөр Улахамсык улар — бука бары, Бука бары Кырса кыраһа үллүктээхтэр, Куобах хомурах дьиэлээхтэр. ГНА ТС

түөрэхтэн

түөрэхтэн (Якутский → Якутский)

дьүһ. туохт. Эһиллэ-эһиллэ кулахачыйан түс. ☉ Падать кубарем, кувыркаясь
Халты тэбинэн түөрэхтэнэ түһэллэр уонна эмиэ ойон туран ибигирээбитинэн бараллар. А. Софронов
Ити икки ардыгар туоһапка «пас» гына түстэ да, ыалыкы эрэйдээх түөрэхтэнэ түстэ. С. Федотов
Аҥаабыллаан баран ыппытыгар тииҥэ табыллан түөрэхтэнэн түһэн иһэн, арбайбыт лабааҕа иҥнэн хаалла. «ХС»

бурҕалын

бурҕалын (Якутский → Якутский)

туохт. Эмискэ эрчимнээхтик өрө көт, өрө ыһылын. ☉ Внезапно энергично подниматься; взъерошиться (напр., о вылетающих из-под снега куропатках)
Түптэ бурҕаллыар диэри Түһэн кэбистэҕэ Иэмэх талах курдук Иэхсибитинэн бардылар. П. Ойуунускай
Бэбигирэһэр муус маҥан ыалыкылара да, эмискэ хомурах анныттан бурҕаллан тахсар ыас хара куртуйахтара да мэлийбиттэр этэ. Далан
Балачча өр кэтэспиппит кэннэ, киһим хоско бэрт соһумардык бурҕаллан киирбитэ. Н. Заболоцкай. Нуур кырдьаҕас эмискэ кыыһыран бурҕалла түстэ: «Хайа акаары эрдэҕэс куртуйаҕы ытар үһүнүй, эмиэ дьэ булчут дуома, тиэрэ киһи эбиккин!» «ХС»

хаймыы

хаймыы (Якутский → Якутский)

аат.
1. Туох эмэ кытыытынан дьураалыы бүүрүк. ☉ Кайма, кант
Эйигин санатан, Ыалыкы хара Хаймыылаах кыната Туртаҥныы хаалла. С. Данилов
Үрдүгэр хара хаймыылаах кыһыл таҥастар таҥнары ыйаммыттара. П. Тобуруокап
Сэрбиис кыһыл көмүс хаймыылаах. В. Протодьяконов
2. Таҥас эбэтэр атах таҥаһын кытыытынан таҥаһынан, түүнэн эбэтэр атын матырыйаалынан тигиллибит синньигэс дьураалыы бүүрүк. ☉ Узкая полоска ткани, меха, мягкого материала, нашитая по краю одежды или обуви, оторочка
Анфиса үрүҥ түү хаймыылаах түүппүлэлээх. Н. Габышев
Үрүҥ куруһуба хаймыылаах баартыктаах официантка тиийэн кэллэ. С. Дадаскинов
Ийэтэ Чиэнэҕэ …… сиэгэн хаймыылаах күндү саҕынньаҕы, үүдэһиннээх малахаай бэргэһэни тигитэлээн биэрдэ. И. Данилов
3. көсп. Туох эмэ тулата, кытыыта. ☉ Окрестность, край чего-л.
Ол толоон Хара тыа Хаймыылааҕа эбитэ үһү. С. Васильев
Иннибитигэр хара ойуур хаймыылардаах туртайан көстөр толооннор ыраахха диэри нэлэһийэн көһүннүлэр. С. Окоёмов
Аллара хайыр таас хаймыылаах муора дьалкыллар. Н. Островскай (тылб.)