Якутские буквы:

Якутский → Русский

ыксабыл

спешка, торопливость; ыксабыл-га саатын умнубут в спешке он забыл ружьё.

Якутский → Якутский

ыксабыл

аат.
1. Тугу эмэ оҥоро охсоору сүпсүлгэҥҥэ түһүү, тиэтэйии. ☉ Стремление сделать что-л. как можно быстрее, спешка, поспешность. Өрүс уута кэлэн, дэриэбинэ дьоно ыксабылынан көһө охсубуттара
□ Трактиры сабар чаастара туолаатын кытта, Сура ыксабыл муҥунан саппыта. Н. Якутскай
[Овсянников] олус тиэтэйиини, түбүктээх ыксабылы, дьахталлар лахсыырдарын …… олох сөбүлээбэт этэ. И. Тургенев
2. Кимиэхэ эмэ эмискэ тирээбит кыһалҕа, ыарахан түбэлтэ, алдьархай. ☉ Неожиданно навалившиеся на кого-л. неблагоприятные обстоятельства
Биир уочараттаах мээрэйдээһин саҕана …… итэҕэстийэн, ыксабыл бөҕө буолла. Н. Заболоцкай
Адычча уолун дьоно уолуйан хаалан, ууга-тыаҕа түспүттэрэ. Ыксабыл бөҕө буолбута. Н. Якутскай
[Егор Егорович:] Ыксабыл буоллаҕына, бассабыыктарга биэриэм кэриэтин, бэйэ дьонугар биэриэм буоллаҕа дии. С. Ефремов

Еще переводы:

сүпсүнүү

сүпсүнүү (Якутский → Якутский)

сүпсүн диэнтэн хай
аата. Аҕыйах хонуктааҕыта интэринээккэ саҥа саппыкылары түҥэттэн сүпсүнүү бөҕө буолта ээ. Амма Аччыгыйа
Овсяников олус тиэтэйиини, түбүктээх ыксабылы, дьахталлар лахсыырдарын, олус наһаа сүпсүнүүнү олох сөбүлээбэт этэ. И. Тургенев (тылб.)

уочараттаах

уочараттаах (Якутский → Якутский)

даҕ. Олохтоммут бэрээдэгинэн буолар. ☉ Совершаемый, происходящий в определённой последовательности, очередной
Биир уочараттаах мээрэйдээһин саҕана туох эрэ дуона суох итэҕэстийэн, ыксабыл бөҕө буолла. Н. Заболоцкай. Бүгүн Ил Түмэн уочараттаах пленарнай мунньаҕар дьокутааттар бүддьүөт бырайыагын иккис ааҕыытыгар уларытыылары, көннөрүүлэри киллэриэхтэрэ. «Саха с.»

дөрбөгөй

дөрбөгөй (Якутский → Якутский)

аат., кэпс. Тугу эмэ төһө кыалларынан түргэнник оҥоро охсорго тиэтэйии, ыксабыл, ыгылыйыы. ☉ Стремление сделать, исполнить что-л. как можно скорее, спешка, торопливость. Бөҕөстөр сибилигин аҕай хайалара эрэ дөрбөгөй буолара буолуо диэх курдук, араас албаһы туттан бардылар. Саха сэһ
1977
Кини бэйэлээх [репрессия] тыйыс тыына эрдэттэн хаарыйбытынан, дөрбөгөй түһэрбитинэн барбыта. Н. Заболоцкай

итэҕэстий

итэҕэстий (Якутский → Якутский)

туохт. Тугунан эмэ ситэтэ суох буол, тиийиминэ хаал. ☉ Иметь недостаток в чем-л.; недосчитаться чего-л.
Кинитэ суох туох да итэҕэстийбэтэххэ дылы. Н. Лугинов
Биир уочараттаах мээрэйдээһин саҕана туох эрэ дуона суох итэҕэстийэн, ыксабыл бөҕө буолла. Н. Заболоцкай
Икки күнү быһа бурдук тартарбыттара эмиэ балачча итэҕэстийэн хаалбыта. Д. Таас
Били биэбитин «Арылыаһы» кулуннары биэрдибит. Дьэ ити кэннэ тугунан итэҕэстийэн ытыыгын? М. Доҕордуурап

көрдөбүл

көрдөбүл (Якутский → Якутский)

аат.
1. Туох, ким эмэ сүппүтүн була сатааһын, ирдээһин. ☉ Поиск, розыск кого-чего-л.
Дууһаны таах хаалларар сатамматын быһыытынан, Молоох Лөгүөнтэй кинээс, дьон тартаран, баҕадьы уларсан көрдөбүл тэрийдэ. Эрилик Эристиин
Итиччэ үп сүппүтүн кэннэ айдаан, көрдөбүл буолара чахчы. Д. Таас
Биир уочараттаах мээрэйдээһин саҕана туох эрэ дуона суох итэҕэстийэн, ыксабыл бөҕө буолла. Ол көрдөбүлүгэр сылдьан дьахтар, туохтан эрэ иҥнэн, атаҕын бүлгүрүтэн сытар. Н. Заболоцкай
2. Туох эмэ усулуобуйатыгар, ирдэбилигэр эппиэттээһин; ким эмэ наадыйыытыгар сөп түбэһии. ☉ Условие, обязательное для выполнения; требование
Бу үлэ, маҥнайгыттан быһаччы эттэххэ, ханнык да дипломнай үлэ көрдөбүлүгэр кыайан эппиэттээбэт. Н. Лугинов
Киһи үгүһү күүтэр киһититтэн көрдөбүлэ да үрдүк буолааччы. Софр. Данилов
Норуодунай тыйаатыр артыыһа бэйэтин идэтин үчүгэйдик баһылаабыт уонна киэҥ билиилээх-көрүүлээх киһинэн буолуохтаах. Ол эрээри, биһиги норуодунай тыйаатырдарбыт сорох артыыстара ити көрдөбүлгэ кыайан эппиэттээбэттэр. АҮ