Якутские буквы:

Якутский → Якутский

ымый

туохт. Сииктээх сиргэ, итиигэ сытан кууллай, сытый. Гнить, тлеть от сырости, тепла, преть
Маннааҕы сахалар баайдар дии санаамаҥ, кинилэр үгүстэрэ ымыйбыт балык аһылыктаахтар, онтуктара да кэмчи, чэйи бэрт дэҥҥэ иһэллэр. И. Федосеев
Сааскыттан саҕалаан сайын устата ынах сааҕа сыыйа ымыйар, умайар, ол тухары сылааһы биэрэр. ЕАМ ББКП
ср. ног., телеут., лебед. йиби ‘мокнуть, намокать, размокать; сделаться мягким в воде’

сытый-ымый

туохт. Уһуннук сылааска, сииккэ сытан туһаҕа турбат гына буорту буол, олус куһаҕан сыттан. Окончательно сгнить, испортиться
Хомойобут — улахан тыаллар түһэннэр илимҥэ иҥнибит балыкпыт туһата суох сытыйан-ымыйан хааллаҕына. С. Тумат
Ыйаммыт мал, булт дэбигис көстөр, тибии-хаар типпэт, сиигирбэт, сытыйбат-ымыйбат. Багдарыын Сүлбэ
Хотон иһин сөптөөх кэмигэр ыраастаан испэт буоллахха, сүөһү иигэ-сааҕа сытыйан-ымыйан, аммиак курдук буортулаах гаастар мусталлар. ҮүТФҮК

Якутский → Русский

ымый=

гнить, протухать; ымыйбыт эт протухшее мясо; ср. сытый=.


Еще переводы:

ымыр=

ымыр= (Якутский → Русский)

см. ымый=.

загнивать

загнивать (Русский → Якутский)

несов., загнить сов. 1. сытый, ымый; эмэҕир; 2. перен. сытый, кэҕин.

тэллэгэркээн

тэллэгэркээн (Якутский → Якутский)

тэллэгэр диэнтэн атаах.-аччат. Тэллэгэркээн айахтаах Тиэлиилээх оһуордаах Тойон ымыйа маһы Туруору ууран кэбиспиттэр. С. Зверев

кэҥкэс гын

кэҥкэс гын (Якутский → Якутский)

дьүһ. туохт. Эмискэ кэҥээн, нэлэччи тэнийэн көһүн. Предстать перед глазами широко распахнутым, распахнуться. Дьоро сото ньондос, тааҕылаах убаһа тарас, кэриэн ымыйа кэҥкэс, ыаҕастаах ымыйа быччас гына түспүттэр үһү (тааб.: анньыы, сүүрт, ойбон)

бырыдах

бырыдах (Якутский → Якутский)

аат. Атаҕа суох чороон курдук кымыс иһэр кыра мас иһит. Небольшой деревянный сосуд без ножек для питья кумыса. Кэриэн ымыйа кэккэлээбит, Бырыдах иһит быыгынаабыт. Саха фольк. Тэҥн. быдараах

ыксалат

ыксалат (Якутский → Якутский)

ыксалаа диэнтэн дьаһ. туһ. Эдэр чэгиэн киһи ыарыыны ыксалаппат
[Биһиги сахалар] хайдах курдук …… кэриэн айаҕы кэккэлэппиппитий, ымыйа айаҕы ыксалаппыппытый? Суорун Омоллоон

ньаҕар

ньаҕар (Якутский → Якутский)

I
туохт., түөлбэ. Буорту буол, ымый (үксүгэр балык туһунан). Испортиться, протухнуть (в основном о рыбе). Сииктээх, ардахтаах күн балыгыҥ ньаҕарар, дьуухалаҥ түүнүк тардар. Доҕордоһуу т.
II
көр ньоҕор. Тууларыгар аҕыйах быччыкыны кытта барыта ньаҕар киирбит. Тэҥн. ньаҕаһа

таалыы

таалыы (Якутский → Якутский)

таал I диэнтэн хай
аата. Манна баар тыымпы күөл уҥуор Туруйа суланар хаһыыта, Аан бастаан тапталы билбит уол Сүрэҕэ нүөлүйэ таалыыта. М. Ефимов
Сахаҕа норуот эмигэр ымыйа от ис быһыта таалыытыгар, үөһүрдэр ыарыыларга туттуллара. МАА ССЭҮү

үтээҥки

үтээҥки (Якутский → Якутский)

аат. Бадараан үүнээйитэ сытыйан-ымыйан баран, кууран балачча чиҥ маассаҕа кубулуйбута (үксүгэр оттук уонна уоҕурдуу быһыытынан тут-лар). Плотная масса, образовавшаяся из перегнивших остатков болотных растений (употр. как топливо или удобрение), торф. Бу алаас буора үтээҥки

ымыйа

ымыйа (Якутский → Якутский)

аат., эргэр. Убаҕас аска туттуллар чабычахтыҥы быһыылаах мас иһит. Большая деревянная чаша, большая посуда для жидкой пищи. Дыгын баай тахсан, ыһыаҕар Бэрт Хараны ыҥыран ураһатыгар киллэрэн, үс бууттаах ымыйанан кымыс биэрэр. Саха фольк. Ымыйаны хатыҥ маһы төгүрүччү иэҕэн эркиннииллэр, тас өттүн олус үчүгэйдик ойуулууллар, оһуордууллар. Саха сэһ
1977
Тоҕус дойду Ойборууна буолла, Аҕыс дойду Чалларыына буолла, Ымыйалаах кымыһы ыйырбахтаатылар, Кытыйалаах кымыһы кыллырҕаттылар. С. Зверев
Кэриэн ымыйа — улахан ыһыахтарга элбэх киһини кэритэн кымыс иһэрдэр сэттэ — аҕыс лиитирэ истээх ымыйа. Чаша круговая вместимостью в семь — восемь литров, предназначенная для питья кумыса на празднике ысыах (ыһыах), которая передаётся поочерёдно от одного к другому
Кэрдиис ойуулаах Кэриэн ымыйаларга Араҕас арыыны кутан Уура охсон кэбистэ. П. Ойуунускай
Чороон айах, кэриэн ымыйа, таҥалайдаах ыаҕас, …… диэннэр олус мындыр, уустук оҥоһуулаах, үтүө иһиттэр баар этилэр. Күннүк Уурастыырап
Улуу ыһыах саҕаланна, Уолбат уйгу тардылынна. Кэриэн ымыйа кэккэлээтэ, Чороон айах чуоҕуйда. С. Васильев
ср. тув., монг. сава ‘сосуд’