Якутские буквы:

Якутский → Якутский

ыраастас

ыраастаа диэнтэн холб. туһ. Биһиги иккиэ буолан куукунаҕа хортуоска ыраастаһа бардыбыт. Т. Сметанин
Москва өрүс уҥа биэрэгин ыраастаспыта, ньиэмэс аармыйатын Москва анныттан үүрүүнү саҕаласпыта. «ХС»

Якутский → Русский

ыраастас=

совм.-взаимн. от ыраастаа =.


Еще переводы:

ыраастаһыы

ыраастаһыы (Якутский → Русский)

и. д. от ыраастас =; уулуссаны ыраастаһыыга кытын = принимать участие в уборке улицы.

чалым

чалым (Якутский → Якутский)

I
1. даҕ. Чычаас (уу). Неглубокий, мелководный
Чаллыргыыр чалым уу, Күллүргүүр күөх далай. В. Кейметинов
Налыыга оҕолор уһун сайыны быһа чалбыыр, кумаҕынан будулуйар чалым уулаах. А. Сыромятникова
Чалым уунан халыйбыт хотооллору туораата. Уустаах Избеков
2. аат суолт.
1. Уу ньуурун охсор тыас. Шум от удара по поверхности воды, плеск
Дьон саҥата, эрдии тыаһа, уу чалыма үрэххэ туолла. Амма Аччыгыйа
Уу үрүҥ кыым буола бырдаҥалыыр. Күлсүү, ыһыы-хаһыы, уу чалыма. Н. Габышев
2. Чычаас, чычаарбыт уу. Неглубокая вода, брод, мелководье
[Алыһар] Иирэ талах кытылларга, Итии уулаах чалымнарга Кыракыйчаан күстэхтэри Кырыытыттан кыайталаата. П. Тобуруокап
ср. ног. шалп-шылп, казах. шалп ‘звукоподражание плеску, всплеску волны, плесканию воды’
II
аат., түөлбэ. Таба эбэтэр кыыл синньигэс оһоҕоһо. Тонкая кишка оленя или какого-л. зверя
Тимир оһох үрдүгэр буһа турар күөстэн буруолуу сылдьар таба этин, чалымы таһааран сыыһа-халты уобаат, таҥаһын үрдүгэр түстэ. Г. Нынныров
Чалымы тоҥортуу уурбуттара. А. Егоров. Табаҕыт эмис ини? Саатар чалымы ыраастаһыам этэ. А. Кривошапкин (тылб.)

чоху

чоху (Якутский → Якутский)

аат. Күөллэргэ үөскүүр, кытаанах хара көхсүлээх кыра хомурдуос. Жук, обитающий в озёрах, с крепкими чёрными надкрыльями, жук-плавунец, водолюб
Күөл түгэҕиттэн чоху Күөрэйэн тахсыбытыгар …… Хонуу хомурдуоһа, Хараҕа сырдаан, Хамнаан кэллэ. Р. Баҕатаайыскай
Били чүөмпэ балыктара, чохулара, баҕалара ураҕас тыаһыттан куттанан, онтон куотан, туу диэки элэгэлдьистилэр, чыраахтастылар. Күндэ
Баһылай тымтайга сүгэн таһаарбыт мундутун мин, эбэбэр көмөлөһөн, чохутун, баҕатын, уутун кыыһын ыраастаһабын. С. Маисов
Чоху көхсүн курдук — олус халтараан (хол., килэгир мууһу этэргэ). Очень гладкий и скользкий (напр., о поверхности льда)
Кини сүүрүк миккийбит чоху көхсүн курдук халтархай муустартан мүччү-халты тэбинэн муустаах ууга чомполонон ылара. Далан
Чоху көхсүн курдук килэркэй мууска хайдах көлө таба тирэниэй, боротуоканы эт илиигинэн эргитэн бэчимэни тардаргар тиийэҕин. «Кыым». Чоху хаата көр хаа. Уу кытыытыгар чоху хаалара элбэхтэр
ср. монг. цох ‘жук’, кирг. чоху ‘теменная кость; макушка; вершина’