Якутские буквы:

Якутский → Русский

ырбыы

закраина (полоса воды между берегом и краем льда).

Якутский → Якутский

ырбыы

аат.
1. Саас муус барыыта өрүс, күөл, о. д. а. мууһа ирбит, ууламмыт кытыыта, дьуххарбыт уу. Полоса воды между ледяным покровом и берегом перед вскрытием реки, озера и т. п., закраина, водяной заберег, прогалина
Өрүс ырбыыта кэҥээтэ, муус үрдүгэр чалбахтар килэстилэр. Н. Габышев
Күөл кытыыта быһыта сиэһэн, ырбыы үөскээтэ. И. Сосин
Ала соболоох күөлүн мууһа көтөҕүллэн улахан ырбыылар таҕыстылар. М. Доҕордуурап
Өрүс кытыл диэки өттө ырбыыта уһун буолан, сүүрүгэ күүстээх эбит. «Чолбон»
2. Туох эмэ ньуурун икки аҥыы араарар сурааһын, кирбии. Полоса на поверхности чего-л., разделяющая её на две половины
Хараҥа болдьоҕо дьэ бүтэн, Хайынна саҕах ырбыыта. Р. Баҕатаайыскай
Арҕаа халлаан аттыгар сырдык ырбыы хаалан баран сабылынна. М. Доҕордуурап
Тыал былыты сүр түргэнник үүрэрэ, халлаан ыраас ырбыыта көрөн турдахха кэҥээн иһэрэ. Г. Николаева (тылб.)
3. көсп. Ханнык эмэ улахан уларыйыылаах кэмнэр арахсар быыстара, быыһык кэм. Промежуточное время в пору больших перемен, переходный период
Хас ааһар үйэ саҥа үүнэр үйэ сайдыытыгар бөҕө-таҕа акылаат буолан, үйэлэр икки ардыларыгар ырбыылар үөскээбэттэр. ОАП ОДьТС
Саҥа олох ырбыытыгар тардыллан холкуоска үлэлэһэбин. ЛНН АДь
Ырбыыта ыпсыбат — айаҕын атан, тиистэрин килэтэр (хол., улаханнык үөрэн эбэтэр тоҥон). Разводить губы, оголяя зубы (напр., широко улыбаясь или озябнув)
Тэрэпээнэп Харалаампый …… тиийэн кэлэн эттэ …… Ырбыыта ыпсыбакка ымаҥныы-ымаҥныы, Ытыктыыр доҕоругар ыллам Ылдьааҕа. Күн Дьирибинэ
Эмиэ үөҥҥэ тиллэн, ырбыыта ыпсыбакка барда! Күрүлгэн
Тымныы, ырбыы ыпсыбат, ол да буоллар кэпсэтэллэр. В. Маяковскай (тылб.)


Еще переводы:

разводье

разводье (Русский → Якутский)

с. ырбыы.

дьирбинньиктэн

дьирбинньиктэн (Якутский → Якутский)

дьирбинньиктээ диэнтэн бэй
туһ. Уу ньуура дьирбинньиктэнэн, ырбыы түгэҕэ олох көстүбэт буолла. Н. Габышев

күөрэтис

күөрэтис (Якутский → Якутский)

күөрэт 2 диэнтэн холб. туһ. Ырбыынан кэлэр кустары Болот убайдарын кытта тэҥҥэ күөрэтиһэ олордо. «ХС»

забереги

забереги (Русский → Якутский)

мн. (ед. заберег м., заберега ж.) 1. (часть реки, озера) ырбыы; 2. (полоса льда у берега) модьоҕо, модьоҕо муус.

ардьалаа

ардьалаа (Якутский → Якутский)

туохт. Ардьанан балыктаа. Рыбачить большой вершой
Чорчулла «урусхал собото» диэн ааттанар ырбыыга тиксэр собоҕо илимнээн, ардьалаан собо бөҕөнү хотордо. «ХС»
Биһиги олорбут «Эбэ Түгэҕэ» диэн сайылыкпыт кырдьаҕастара илимниир уонна ардьалыыр этилэр. «ХС»

боһомо-боһомо

боһомо-боһомо (Якутский → Якутский)

сыһ. Бөдөҥбөдөҥнүк, улахан көһөҥөлөргө эбэтэр халҕаһаларга арахсан. Большими кусками, глыбами или в большие куски, глыбы (напр., разбиваться)
Уу кэлэрэ көрөн турдахха эбиллэн иһэр. Тоҥ күөс быстыҥар ырбыы кэҥээтэр кэҥээн, муус көтөҕүллэн, боһомо-боһомо быһытталанан, тыаһаан-ууһаан барда. Сэмээр Баһылай

ньолбос

ньолбос (Якутский → Якутский)

ньолбой диэнтэн холб. туһ. Сүөһүлэр бары харбаан ньолбостулар. А. Фёдоров
Итии баҕайы күн буолан, эһэлэр субу-субу харбаан ньолбоһоллор. С. Тарасов
Күөллэр ырбыыламмыттарын кэннэ, андаатардар …… ырбыы устун хастыы да буолан ньолбоһо усталлар. И. Гоголев

ырбыылаа

ырбыылаа (Якутский → Якутский)

туохт.
1.
ырбыылан диэн курдук. Саас күөл ырбыылыыр. И. Данилов
«Ырбыылаан эрэр эбит», — Гриша …… куолаһа титирэстээн иһилиннэ. С. Тумат
2. Ырбыыта таһаар. Образовывать закраины
Саас эрдэ кэлэннэр мууһу ырбыылаан, танкеры арыы кэтэҕин диэки көмүөл таарыйбат сиригэр состорбуттара. «ХС»

аҥас гын

аҥас гын (Якутский → Якутский)

туохт. Эмискэ арыллан, аһылла түс (киэҥ хайаҕас, дириҥ көҥүс туһунан). Внезапно раскрыться, обнажиться (о большой щели, глубокой пропасти)
Сүрдээх чугас, иннигэр Алдьархайдаах дойду аҥас гынна эмискэ. Күннүк Уурастыырап
[Куһу] Ыга тутар санаанан Ырбыы нөҥүө ыстан уол! «Албын» мууһум, күр гынан Аҥас гына түспэт дуо? Р. Баҕатаайыскай
Суох! Аат айаҕа Аҥас гына Аһылла түспэтэ, Атомнай да буомба Эстэн эҥсэлийбэтэ. П. Тобуруокап

дайбаахы

дайбаахы (Якутский → Якутский)

дайбаахы эрдии көр эрдии
Дайбаахы эрдиитин салбахтара күн уотугар балык хатырыгыныы кылабачыйа оонньууллар. В. Миронов
Икки киһини уйар чэпчэки тыынан ырбыы устун сүүрүгү өксөйдүбүт. Иккиэн дайбаахы эрдиилээхпит. И. Данилов. Мин эрдэбин, киһим оҥочо кутуругар олорон дайбаахы эрдиинэн миэхэ көмөлөһөр. «Саха с.»