I побуд. от ытыс=.
II побуд. от ытыһын=.

судорожно сжиматься, стискиваться (о челюстях); сыҥааҕа ытыстан хаалбыт у него судорожно стиснуты челюсти.

туохт.
1. Өр хамсаабакка көһүйэн, бөҕүөрэн хам ыпсан хаал (сыҥааҕы этэргэ). ☉ Сомкнуться, стиснуться, застыть, онеметь (о челюстях)
Халыҥ туой чааскыттан, сыҥааҕым ытыста сыһа-сыһа, тыбыс-тымныы сүөгэйдээх үүтү иһэн киллиргэтэбин. Н. Лугинов
Эһэ арҕаҕын ааныгар быардыы түһэн, сылааска сыламнаан, ытыстыбыт сыҥааҕын хоҥноро хас да күн сыппыта. Р. Кулаковскай
Сылгылар айахтара ытыстыбытын оту сиэн көннөрдүлэр. ИН КК
△ Хам, эпсэри сыһын (тугу эмэ этэргэ). ☉ Плотно, крепко сжаться, уплотниться
Вася ытыстан хаалбыт гаайкалары кытта өр мөхсүбүтүттэн тиритэ быһыытыйда. П. Чуукаар
2. көсп., сөбүлээб. Кэпсэтиэххин баҕарбат курдук тутун, саҥаран быстыма. ☉ Долгое, продолжительное время молчать, выражая нежелание вести разговор
Тоҕо сымыһаххытын быһа ытыран, ытыстан олордугут, саҥарбакка?! Болот Боотур
Бу уол киһи көрөрүгэр күнү быһа ытыстан сылдьар, наадалаах кэмин билэн саҥарара буолуо. А. Сыромятникова
«Чэ, барыаҕыҥ!» — диэтэ уонна ытыстан баран, эргиллэн тахсан барда. Н. Заболоцкай
♦ Сыҥааҕа ытыстар көр сыҥаах
Кыһыйбыт-абарбыт иһин тэҥнэһиэҥ дуо, сыҥааххын ытыстан олороҕун. П. Ойуунускай
Мииппээн бэйэ икки ардыгар айаҕа хам буолбат кэпсэллээҕэ, оттон үөрэх буоллар эрэ, сыҥааҕа ытыстан хаалара. П. Аввакумов
Булт чааһыгар сыҥааҕа балай да ытыстар этэ. «Чолбон»