Якутские буквы:

Якутский → Русский

ыыраах

промежуток (между пальцами рук или ног, между копытами рогатого скота); ыырааҕын быыһынан түһэр = пропустить что-л. сквозь пальцы, между пальцами.

Якутский → Якутский

ыыраах

аат.
1. Киһи тарбахтарын икки арда. Промежуток между пальцами рук или ног. Лаҕа иһиирэн кэлбит сытыы оҕу бэйэтигэр тиэрпэккэ, ыырааҕар түһэрэн ылбыт. Н. Босиков
Абдуркулла …… сир диэки хайыһан олорон, атаҕын ыыраахтарын хаһа олордо. Эрилик Эристиин
Корнил кычырҕас кумаҕы баһан ылан, тарбахтарын ыыраахтарынан саккыратар. Ойуку
Кыыл, сүөһү, көтөр тыҥырахтарын эбэтэр туйаҕын арахсыытын икки арда. Промежуток между копытами рогатого скота, когтями животных, зверей, коготками птиц
Чыычаах тумсунан ыырааҕын быыһын ыраастанан, биир кымаах кур түү саҕа бэйэкэтэ ибигирээмэхтээн ылла. Амма Аччыгыйа
Оҕустарын дуома ыырааҕын быыһыгар тимир тоһоҕо киирбититтэн ыла, доҕолоҥнуур буолбута. У. Нуолур
Арахыыт бастакы бэлиэлэрэ — кыыл ыыраахтара холбоһор, уҥуохтарын сүһүөхтэрэ сонуур, ойоҕосторугар болчуох үөскүүр. ТИиС
2. кэпс. Туох эмэ салааланан арахсыытын быыһа. Промежуток между разветвлением чего-л.
Баһын уҥуоҕун мас ыырааҕар иҥиннэрэ уураллара. БББ
Үөһээ сүллүгэс баҕана төбөтүнээҕи ыыраахха ууруллар. СТӨ
Аһаҕас ыыраахтаах фольк. — ынах, оҕус сүөһү. Рогатый скот (букв. с открытыми промежутками [копыт])
Аҕыс үрэх тухары халҕаһа мууһун курдук хайа ааллаан үөскээбит аһаҕас ыыраахтаахпыт …… эстэрэ кэллэ. П. Ойуунускай
Ыыраах бүтэй — икки алын маһа баҕана үүтүгэр угуллубут, үөһээҥҥи үһүс сиэрдийэ баҕана төбөтүнээҕи ыыраахха түһэриллибит үс үүт бүтэй. Изгородь, нижние две жерди которой продеты в отверстия столбов, а верхняя третья вставлена в выемку в верхней части столбов
Сыһыы саҕатыгар ыыраах бүтэйинэн күрүөлэммит кэбиһиилээх түөрт от турара. Күрүлгэн
ср. др.-тюрк., тюрк. йарых ‘область паха, место раздвоения’, йарух ‘разрез, трещина’


Еще переводы:

ыыр=

ыыр= (Якутский → Английский)

v. to divide in two; ыыраах n. division of a hoof

развилина

развилина (Русский → Якутский)

ж. 1. (дерева, ствола) ачаах, ыыраах; 2. (место, где что-л. разделяется) арахсыы; развилина дороги суол арахсыыта.

иирээх

иирээх (Якутский → Якутский)

көр ыыраах
Атыыр оҕус Алтахтаан тахсан Аһаҕастай иирээҕинэн Ахпа иини хаһан Айаатаан айдаарда. Эрилик Эристиин
Торум курдук хара бытыгын иирээҕин быыһынан туорамаары сыыйынна. Эрилик Эристиин

араскаат

араскаат (Якутский → Якутский)

көр ороскуот
Наарта хара сыарҕанан Ат оҕус көлөнөн Ала муҥу көрөн, Аан күдэн тыыннанан Араскаат бөҕөнөн айанныырбыт. Саха фольк. Атастыы да буолар ахсааннаах, Аһаҕас ыыраах, Антах сырыт! [Эн — ынах] Айах адаҕата буолан Араскаакка ыытыаҥ. И. Чаҕылҕан

бөлтөччү

бөлтөччү (Якутский → Якутский)

сыһ. Бөлтөйө сылдьар, бөлтөйөн көстөр гына. Так, чтобы выпирало, выступало наружу бугорком; выпирая, выступая наружу бугорком; выпучив, выпучившись
Мин оҕом ыырааҕын икки арда бөрү-бөлтөччү иһэн хаалаахтаабыта. С. Федотов

кичимэлэс

кичимэлэс (Якутский → Якутский)

кичимэлээ диэнтэн холб. туһ. Дириэктэр да соччо-бачча кичэмэлэспэтэҕэ. П. Аввакумов
[Тайах] Ыыраахтарын кирэ, бэркэ кичэйэн, ыраас кумааҕыга кыһылынна. — Бээ, итини баҕас, эмиэ тоҕо кичимэлэстэ. Эчи, бары барыта. Н. Борисов

ящур

ящур (Русский → Якутский)

ж. вет. ящур, ыыраахсыт (ынахсүөһү, сибиинньэ уо. д. а. тыла, ыырааҕа бааһырар кутталлаах сыстыганнаах ыарыыта).

ибигирээмэхтээ

ибигирээмэхтээ (Якутский → Якутский)

ибигирээ диэнтэн тиэт
көрүҥ. Тумсунан ыырааҕын быыһын ыраастанан дуу, тыҥыраҕынан кулгааҕын кулугутун хастынан дуу, биир кыымах кур түү саҕа бэйэкэтэ ибигирээмэхтээн ылла. Амма Аччыгыйа
«Мин оҕобун аһыммат үһүбүн!»- диэн уоһа ибигирээмэхтээтэ. М. Доҕордуурап
Оҕонньор күлэн сэһигирэппитигэр, аллараа бытыга ибигирээмэхтээн ылла. М. Доҕордуурап

мэлдьэн

мэлдьэн (Якутский → Якутский)

аат. Киһи сүүһүн икки өттүнэн салгыы өрө өтөн киирэр ыыраах курдук тараҕай. Залысина
[Уол] мэлдьэннээх чабырҕайыгар, томтоҕор кэҥэриитигэр күөх тымырдара күүрэн тахсыбыттара. Л. Попов
Манчаары Баһылай маҥан баттахтаах, төбөтүн оройу гар диэри мэлдьэннээх …… эбитэ үһү. МНН
ср. монг. мэлзэн ‘лысый, плешивый’

сыыйын

сыыйын (Якутский → Якутский)

сыый диэнтэн бэй
туһ. Бандьыыттыыр өрүтэ сыҥсыйан, Ордьоҕор аһыыта көһүннэ, Харытын туорута сыыйынан Бөҕөргөөн өстөрө тэһиннэ. Эрилик Эристиин
«Манна сырыттахпытына тойоҥҥут эмиэ киһи аатыттан аһарыа», — диэн айан киһитэ, сүбэлии-сүбэлии, торум курдук хара бытыгын ыырааҕын быыһынан туора-маары сыыйынна. Эрилик Эристиин