аат. Көлүллүбүт аты салайан ыытар киһи. ☉ Человек, который управляет запряжённым конём
Ыҥыырдьыт уолаттар тэһиинньиттэр кыл сэлээппэлэрин, куһаак курдарын кытары одуулаһаллар. К. Уткин
Баай миинэр атын тэһиинньитинээн көмөргө кэриэс эппит. «ХС»

аат., эргэр. Былыргы урууга күтүөт уол миинэн иһэр атын үүнүттэн тутан арыаллыыр чаҕар киһи. ☉ Один из прислужников жениха, ведущий его коня под уздцы во время церемонии свадьбы
Охонооһойоп Байбал кулуба уола Бөтүрүүн Тааттаттан ойох ылан, сайын сүгүннэрэн киириитигэр, түҥүрэттэр, ходоҕойдор, ындыыһыттар, үүнньүт, ыҥыырдьыт элбэх киһи киирсибит. Саха сэһ. 1977

көр ыҥыырдьыт
Үһүйээн этэринэн, Улахан Оҕонньор өлөрүгэр кинини кытта ат ыҥыырдааччы диэн кус быһый, ат бөҕө хамначчыт уола кытары көмүллүөхтээх эбит. Далан
Уруурҕаһа кэлбиттэри быһааран билбиттэрэ, Ньукулай аҕата уонна ийэтэ, биир тастыҥ урууходоҕой — эмиэ хотун дьахтар, биир ат ыҥыырдааччы — боростуой эр киһи кэлбиттэр эбит. Н. Павлов

аат.
1. Дьиэ эбэтэр анал тутуу муостатын анныгар дириҥник хаһан оҥоһуллубут ас уурар тымныы сир, боппуолдьа. ☉ Прохладное помещение под полом или в отдельной постройке для хранения припасов, подполье, погреб
[Балбаара:] Аны мин умуһахпар үүккүн уурума, уопсайдамматах умуһах. Амма Аччыгыйа
[Өрүүнэ:] Мин умуһахтан эппин аҕала бардым. С. Ефремов
Чугастааҕы күөллэрэ сайан, оҕонньор туутугар мунду бөҕө киирэр. Саабыс [мундуну] таһааран, ыһаарылаан, иһиккэ кутар, сөрүүн умуһахха сойута ууран иһэр. КФА СБ
2. Сиргэ туохтан эмэ үөскээбит эбэтэр анаан хаһыллыбыт оҥхой, хаспах. ☉ Вырытое или образовавшееся в земле углубление, яма
Биирдии чымыдааны туппут эр дьоннор, оҕону көтөхпүт дьахталлар дьиэлэриттэн сүүрэн тахсаннар, олбуор иһигэр хаһыллыбыт холлороон умуһахтарга киирдилэр. Амма Аччыгыйа
Арай — урут Сашка өйдөөн көөртө — иннилэригэр буомба түспүт умуһаҕа чөҥөрүйэ сытара. В. Яковлев
Үүнээйи олордуллубут иһитэ батар гына умуһах хаһан баран сибэккини иһиттэри, сири кытта тэҥ гына олордуллар. Дьиэ к.
3. Өлбүт киһини көмөр иин. ☉ Яма для погребения умершего, могила
Улахан оҕонньор ыҥыырдьыта суох соҕотоҕун көмүллүбүт. Кини умуһаҕар түөрт симэхтээх таҥастаах аттары тыыннаахтыы көмпүттэрэ дииллэр. Далан