сыһыан холб.
1. Кэпсэтээччи ыйытыытыгар, этиитигэр күүрэниэйэн эппиэттээһини-бигэргэтиини көрдөрөр. ☉ Выражает эмоционально-экспрессивный подтверждение-ответ на вопрос и слова собеседника (соотв. а как же, конечно, еще как)
— Үөхсэллэр дуу? — Ама дуу. Кинилэр да дьон буоллахтара дии. А. Сыромятникова
— Үлэҕитигэр куоталаһаҕыт дуу? — Ама дуу, күрэх бөҕө буоллаҕа дии. «ХС»
2. Сөҕөн-бэркиһээн туран саарбахтааһыны көрдөрөр (диалогка тут-лар). ☉ Выражает эмоционально-экспрессивное сомнение говорящего (употр. в диалоге; соотв. неужто, неужели)
Ким ылыай? Ама дуу? Ама Егор Егорович буолуо дуо? Дьэ уонна дьону итэҕэй. С. Ефремов
«Иван Иванович дуо?! Ама дуу?..»— Аласов, бэркиһээн, саҥа аллайда. Софр. Данилов
Ама дуу?! Кини бэйэлээх күһэллэн оннук саҥарбыт кырдьаҕас буолуо ээ. «ХС»

көр ама дуу
— Оттон эн миигин кинини кытта билсиһиннэриэҥ дуо? — Амакыйа дуу, хата бара илигинэ, түргэнник тиийэ охсуох. Н. Островскай (тылб.)

эб.
1. Кыыһырыыны, кыйыттыыны, суланыыны көрдөрөр. ☉ Выражает негодование, сетование
Итиэннэ, сатаатар, арахсыахтара баара дуу! Софр. Данилов
Кэргэннээх буолан, кэргэним сүтүктүө баара дуу, оҕолордоох буолан оҕолорум Күүтүөхтэрэ баара дуу... «ХС»
△ Сорох түбэлтэҕэ баҕарыы дэгэттэнэр. ☉ В некоторых случаях приобретает оттенок желания
Оннук тыл чөмчүүгүн талан, Ойуулаан көрүөм баара дуу! Баал Хабырыыс
2. Хайааһын буолбатын иэйиилээхтик күүһүрдэн, дэгэттээн биэриини көрдөрөр. ☉ Выражает отрицание с эмоциональным оттенком
Оо, оттон эн этэриҥ баара дуу, эмээхсиэн. С. Ефремов
Атын дьахталлар курдук, эн киһи кэтит көхсүн күлүгэр ичигэстик олорбутуҥ баара дуу, маанытык таҥнан дьахталлары ымсыырдыбытыҥ баара дуу, сарсыҥҥы күн кыһалҕатын туһунан санаабакка нус-хас утуйбутуҥ баара дуу... Софр. Данилов

туохт. эб.
1. Мунаарыы дэгэттээх ыйытыыны көрдөрөр. ☉ Выражает вопрос с недоумением
Бии быччаҕар итирэн кэлбит буоллаҕа дуу? Амма Аччыгыйа
Ийэтин билсиилээҕэ буоллаҕа дуу? Л. Попов
Арааһа, хортуоппуй күл анныгар хаҕын иһиттэн тыына тахсыбакка, күҥкүйэ буһан, ити курдук минньийэр эбит буоллаҕа дуу? Г. Колесов
△ Ардыгар сөбүлээбэт сыһыан дэгэтэ доҕуһуолланар. ☉ Иногда приобретает оттенок неодобрительного отношения
Кыыска суруйартан атын үлэтэ суох буоллаҕа дуу? С. Ефремов
Космическай түргэн холбоһуу, үйэбит оннук буоллаҕа дуу? Л. Попов. • Ууга өлөн хаалыам суоҕа буоллаҕа дуу? — Оттон тутус даа! — Илиибэр быһа киириэ суоҕа буоллаҕа дуу? — Үтүлүктэн даа! Саха фольк.
2. Суланыыны, муҥатыйыыны көрдөрөр (үксүн сатаатар диэн сыһыан т. этиигэ тут-лар). ☉ Выражает сетование, жалобу на судьбу (часто употр. с модальным словом сатаатар)
Сатаатар, кини, Александр Попов, таһырдьа тахсан, хайаны-тыаны, халлааны-сири көрөр кыахтаах буоллаҕа дуу?! Амма Аччыгыйа
Маша Петяҕа «эргэ барыам буоллаҕа» дии санаатаҕын аайы, Петяны абааһы көрөрө улам улаатан иһэр: «Сатаатар, дьүһүнүнэн үчүгэй буоллаҕа дуу». М. Доҕордуурап
Саатар, атахпар тура сылдьар буоламмын, көрсө, быраһаайдаһа кэлбит табаарыстарбын кытары сирэй көрсөн арахсар киһи буоллаҕым дуу. Г. Колесов

көр бэйэтэ дуу
Кэпсээни истибэтэх бэйэкэтэ дуу? Н. Заболоцкай
Атын оонньууну билбэт бэйэкэлэрэ дуу? П. Ойуунускай
Чэ, эбэтэр, чугастыы ыллахха, маннааҕы үлэһиттэрэ даҕаны төһө наадалааҕын кыайан өйдөөбөт бэйэкэлэрэ дуу, тугуй? Г. Колесов
△ Ардыгар суланыы дэгэттэнэр. ☉ Иногда имеет оттенок сетования
Бу, акаары, бачча кырдьан бараммын, ити Бассабыык Баһылайы …… иннин ылыам диэн санаа санаммыт бэйэкэм дуо?! П. Ойуунускай
Саха сиригэр сатаан саһыллыа суох бэйэкэтэ буолуо дуо? Күндэ

эб. Саҥарааччы саарбахтааһынын, мунаарыытын көрдөрөр (билиҥҥи, ааспыт, кэлэр кэмнээх аат туохт. кытта тут-лар). ☉ Выражает сомнение, недоумение говорящего (употр. с прич. наст., буд., прош
вр.). Ити кини киһи билии-көрүү муҥутаан, тоҕо хайаҕа таласта, тииҥ суолун көрбөт бэйэтэ дуу, хайдах дуу? В. Протодьяконов
Дьоҕойон, кытылы кэрийэ сатаан баран булбакка, ынах былырыын сайылаабыт сирин диэки көрдүү барбыт бэйэтэ дуу? Н. Заболоцкай
Уотум... Ыыппыт уотум барбатах, умуллубут бэйэтэ дуу? Н. Якутскай
Бэйи, бу өрүү маннык буолуом бэйэтэ дуу, ээ? Д. Таас
Киириэх бэйэм дуу, суох дуу. Софр. Данилов

эб. Этиллэр хайааһын буолбат диэн, утарытын бигэргэтиини көрдөрөр. ☉ Выражает модальное отрицание, утверждение смысла, противоположного значению действия, о котором говорится в высказывании
Ити орой тойоттор ону оройдууллар диэтэҕиҥ дуу. Софр. Данилов
Бар, доҕор, тыраахтар үөрэтэр диэтэҕиҥ дуу! В. Яковлев
Массыына ыарырҕатыа диэтэҕиҥ дуу, кини күүһүгэр мин ыйааһыным диэн, бэркэ гыннар, ат сиэлигэр аһыҥаны эрэ иилбит саҕа буолуо! Д. Таас

1. сыһыан эб.
2. Ураты, тус-туһунан (туоһулаһыы, саарбахтааһын, сэрэйии, абарыы эҥин) дэгэттээх ыйытыыны бэлиэтиир. ☉ Выражает вопрос с различными оттенками (выведывание чего-л., сомнение, догадка, возмущение)
   Соҕотоҕун саҥара сылдьар куһаҕана бэрт буолара дуу? Амма Аччыгыйа
   Уой, баччааҥҥа диэри саҥата суох тураҕын дуу? С. Данилов
   [Маайыс:] Тыый, Сарапыана, маннык үчүгэй көрүҥнээх буолан баран, эмиэ ыарыһаххын дуу? С. Ефремов
3. Саҥарааччы саарбахтыырын, кэтэмэҕэйдиирин көрдөрөр. ☉ Выражает сомнение, колебание говорящего
   Арааһа, хаартыскаҕа түспүт ырбаахыта дуу. С. Данилов
   Бэригэ суох сатаан билсибэт дьон дуу, тугуй. С. Ефремов
   «Ойуур быыһынан чолбон көстүбүтүн уот диэбиппит дуу, хайа үөдэн дуу», - диэтэ Мотуруона. «Кыым»
4. Эбит диэн эбиискэни кытта саарбахтааһыннаах сэрэйэн көрүүнү эбэтэр туох эмэ урут суох көстүбүтүн бэлиэтээн этэргэ туттуллар. ☉ С частицей эбит выражает неуверенное предположение или обнаружение кого-чего-л. - Оо, мэтээлгин иилиммит эбиккин дуу. Н. Неустроев
   Кыыһырбыта ааспатаҕа дуу биитэр кыбыстара эбитэ дуу. С. Данилов
   - Бай, эһиги турар эбиккит дуу,- дириэктэр Кубаров киирэн, бэйэтин хоһугар ааһан иһэн тохтоото. «ХС»
5. Саҥарааччы абаккарыытын, суланыытын көрдөрөр. ☉ Выражает негодование, сетование говорящего
   Муҥ саатар, түүлбэр дьоллоох буоллаҕым дуу! А. Софронов
   - Саатар үлэһиттэрин үчүгэйдик аһатар баҕас буоллахтара дуу! Н. Якутскай
6. Саҥарааччы көрдөһүүтүн бэлиэтиир. ☉ Выражает просьбу говорящего
   [Уол:] Ээ, кырдьаҕаас, уоккуттан биэриэҥ дуу, биһиги мунан, быстаран сылдьар дьоммут. Саха фольк. Хоскор киириэх дуу. С. Данилов
   Эрэн, итэҕэй дуу, доҕоруом, өрөгөйдөөбүтүнэн охтуоҕум. Дьуон Дьаҥылы
7. ситим т. суолт. Саҥарааччы иккиттэн биирин чуолкайдыы сатыырын көрдөрөр. ☉ Выражает уточнение
   - Ити бөппүрүөскэбин сирдиҥ дуу, биитэр букатын тарпаккын дуу? С. Данилов
   Ол икки ардыгар кэннигэр эмискэ туох эрэ саҥа дуу, тыас дуу …… сыыгыныы түстэ. Н. Заболоцкай
   - Чэ, бэйи, сатанар дуу, сатаммат дуу, этэн көрүүм. М. Доҕордуурап

сыһыан холб.
1. Соруйар туохтуурдары кытта көрдөһүүнү, сүбэлээнтакайан, баҕаран этиини көрдөрөр. ☉ Употребляясь с глаголами в повелительном наклонении, выражает просьбу, наставление, пожелание (пожалуйста, ну пожалуйста)
Дьэ дуу, сарсын кэлээр. Дьэ дуу, маннык суруйбат буол.  Дьэ дуу, Айыыһыт аҕаскыт Аныгыскы да өттүгэр Айхаллыы туруохтун! Болот Боотур
Дьэ дуу, эһээ диэ. М. Доҕордуурап
2. Этэр санааны чиҥэтиини, бэлиэтээһини көрдөрөр. ☉ Употребляется для подчеркивания, выделения высказываемой мысли (о, конечно, ого)
Дьэ дуу, кинээспин мин даҕаны ытыктыыр, маанылыыр киһибин. Н. Туобулаахап
Дьэ дуу, күн тахсан эрэр эбит, барыахха. М. Доҕордуурап
Дьэ дуу, санаан көрдөххө, биһиги сыаны-арыыны хостуур, кэскиллээх үлэни оҥоро турабыт. «ХС»

хайдах дуу диэн курдук. Мантан барабыт дуу, туох дуу. Манан уурайыахха дуу, туох дуу
□ Дьиэҕэр төнүн, дьонуҥ күүтэллэр диэн дуу, туох дуу... И. Семёнов

эб.
1. Эрэмньитэ суохтук таайыыны-сэрэйиини көрдөрөр. ☉ Выражает неуверенную догадку говорящего о возможности, вероятности чего-л.
Аһын астаабатах… Утуйан хаалан баран, билигин аҕай таһырдьа тахсыбыта эбитэ дуу? Софр. Данилов
Онтон эбитэ дуу, эмээхсин үөрбүткөппүт, иэйбит-куойбут. И. Данилов
[Ааныка:] Ити айылаах дьүһүннэнэн, оҕонньорбут арахсар дуу, быһыыта. Куттаан ааттатаары гынара эбитэ дуу? С. Ефремов
2. Саарбахтааһыны көрдөрөр. ☉ Выражает сомнение говорящего относительно содержания его высказывания
Эн эр дьон кэпсэтиитигэр мэһэйдэспэтиҥ эбитэ буоллар дуу? Амма Аччыгыйа
Төрөппүт да оҕолорун ити курдук иитэллэрэ эбитэ дуу, суоҕа дуу. С. Ефремов
Эмээхсин сирэйэ аата-ахса суох элбэх сурааһыннардаах, ол сурааһыннар, кини сааһын ааҕа сатаан, үгүс үлэни көрсүбүт күн-дьыл бэлиэтэ эбитэ дуу? С. Ефремов
3. Этии биир уустаах чилиэннэрин кытта хос-хос туттуллан ситим тыл суолталанар. ☉ Употребляясь с однородными членами предложения, может выступать в качестве повторяющегося союзного слова
Аҕа-ийэ аньыыта эбитэ дуу, Эһэ-эбэ сэтэ эбитэ дуу, Төрүт өбүгэ төлкөтө эбитэ дуу? Өксөкүлээх Өлөксөй
Эчикийэ, оҕолоор, Этиҥнэрин уота маннык эҥсилгэннээх эбитэ дуу?! Халлааннарын уота Маннык халааннаах эбитэ дуу?! С. Зверев
«Кырдьыгы кэпсииллэрэ дуу, сымыйата эбитэ дуу, билбэппин», — диэн, аҕам кэпсээнин саҕалыыр. Н. Якутскай

саҥа алл. Этэр киһи тугу эрэ көннөрөр кыаҕа суоҕуттан олус кыһыйарын, кыйаханарын бэлиэтиир. ☉ Обозначает бессильную досаду говорящего (обычно не имеющего возможности исправить случившееся)
Алыс да эрдэ кырытыннардыҥ! Абам эбит! Абаккам эбит! С. Данилов
«Тууй-сиэ! Абам эбит», — диэн баран сиргэ силлээтэ. Н. Неустроев

саҥа алл. Саҥарааччы курутуйуутун-хомойуутун, суланыытын көрдөрөр. ☉ Выражает досаду, огорчение, сетование говорящего. Абата эбит, эрдэ турбаккабын
□ «Оо, абата эбит, саалаах киһи биирдии-биирдии күөһэлитэн түһэриэн бэрт эбит», — дии санаата. В. Ойуурускай
Айбыттан, айыыттан Арахсан истэхпит Абатын эбитин! П. Ойуунускай

абата эбит

эб.
1. Буолуон сөптөөх хайааһыны баҕарыы, сэмэлээһин дэгэттээх көрдөрөр (кэлэр кэмнээх туохт. ф-ларын кытта тут-лар). ☉ Выражает возможность действия с оттенком желания и укора (употр. с ф. гл. буд
вр.). Кини да барыа баар эбит. —Субу сылдьыахха баар эбит. А. Федоров. Дьонтон да кыбыстыах баар эбит. «ХС»
2. Туохтуур кэлэр кэмин кытта саҥарааччы өр кэтэспитэ, дьулуспута олоххо киирбититтэн үөрүүтүн, астыныытын көрдөрөр (ээ, ньии эб. кытта тут-лар). ☉ Выражает радость, удовлетворение говорящего по поводу совершения долгожданного действия (употр. в сочет. с част. ээ, ньии)
Оҕом көтөн кэлэрин көрүөм баар эбит ээ. С. Ефремов
Биһиги хааннаах хара көлөһүммүтүн супту уулаан халыҥ хаһаламмыт, суон саалламмыт батталлаах баайдар саргылара самнар күнэ кэлиэ баар эбит ээ! Софр. Данилов
Ыран-ыран ыырбын буллум, Көтөн-көтөн көмүс уорукпун Көрүөм баар эбит ньии, сэгээр! П. Ойуунускай
3. Сорох иэйиилээх суолталаах ааттары уонна холбоһуктары кытта саҥарааччы абаккаланыытын, муҥатыйыытын-суланыытын көрдөрөр. ☉ С некоторыми эмоциональными именами и сочетаниями выражает негодование, сетование, жалобу говорящего
Ол үтүө баҕабын толорботох сорум баар эбит! Амма Аччыгыйа
Тиит маһын тэҥкэтэ, уһуктаах чыпчаалынан үрдүк күөх халлаан ньуурун аала турбатах абаккабыт баар эбит диэх курдук, куугунаһа, курулаһа, иҥиэттэ-иэдэйэ турдахтара үһү. Н. Неустроев
Уонна эн, бука, аанньаҕа элиэтээбэтэх кырдьаҕас буоллаҕыҥ буолуо. Оо, абам да баар эбит! Амма Аччыгыйа

саҥа алл. сыһыан холб. Саҥарааччы сөҕөр-махтайар, бэркиһиир, суланар сыһыанын көрдөрөр. ☉ Выражает изумление, сетование, сокрушение говорящего (ну и ну!, просто ужас!, ну ты даешь!). Аны аатын умнан кэбиспит, буолар да эбит! Буолар да эбит, биир да балык кэлбэтэх
□ Дьэ, Кэтириис, көрбөтөҕү көрөн кэллим! Буолар да эбит! И. Гоголев
«Ээ дьэ, буолар да эбиккин!» — диэн часкыйда Маякин. «ХС»

көр буолар да эбит (эбиккин)
Дьон ол курдук эттилэр, дьэ буолар эбит. А. Сыромятникова
Ханна барбыта буолуой? Дьэ буолар да эбит... В. Протодьяконов
Дьэ буолар да эбит, бачча үрүк-түрүк сылдьан аны бөрө аһылыга буолара хаалбыт эбит буоллаҕа. В. Ойуурускай
Кини дьонтон үөрбүтүн, аны мин киниттэн үөрбүппүн... Дьэ буолар да эбит... «ХС»

саҥа алл. сыһыан холб. Саҥарааччы туох эмэ табыллыбатыттан, тугу эмэ сөбүлээбэккэ суланарын, муҥатыйарын, абаккатыйарын көрдөрөр. ☉ Выражает сетование, причитание, негодование говорящего по поводу того, что составляет содержание высказывания (ох, какая беда ; о, какое мучение ; о, горе какое)
Муҥ да буолар эбит, бу хаһан тохтуох ардаҕый? «ХС»
Муҥ да буолар эбит, уһун сайыны быһа оттоо бут оппут уокка былдьанна. «Чолбон»

көр муҥ да буолар эбит
— Муҥум баар эбит ньии [сирэйин саба туттар]. Н. Неустроев

көр муҥ да буолар эбит
Муҥум-сорум эбит! Баар-суох тайахсыт ыппын сиэтэхтэрэ. Н. Якутскай. «Муҥум-сорум эбит. Б у к эриэтин!» — диэбит куобах. Буу та быстарынан, Муҥ кыраайынан Чүөм пэҕэ түһэн өлөөрү сүүрбүт. Баал Хабы рыыс

– муҥ да буолар эбит диэн курдук (көр муҥ)
Өлүү эбит доҕор. Сүгүн олорпот киһи үөскээтэҕэ. Болот Боотур

эб.
1. Этиллэр санаа чахчылааҕын, көстөн турарын итэҕэйиини көрдөрөр. ☉ Выражает убеждение говорящего в достоверности, очевидности сообщаемой мысли (оказывается, как выяснилось)
Быйыл сайылыкка сир симэҕэ олус да үүммүт эбит. Суорун Омоллоон
Кэнникинэн быһаардаҕына, Дьөгүөрдээн диэн аҕалааҕа, Бэһиэлэйэптэр эргинэр таһаҕастарын тиэйэн, Охотскайга барбыт эбит. Амма Аччыгыйа
Ити торулааччы киргил эбит, тоҥсоҕой буолбатах. В. Яковлев
△ Буоллаҕа эбиискэни кытта суолтатын ыкса ситимнээн түмүктүүр толбоннонор, оттон дуо, дуу, дии курдук эбиискэлэри кытта суолтата оннунан хаалар. ☉ В сочетании с частицей буоллаҕа выражает оттенок умозаключения
Хор, куһаҕан, сут дьыл моҕотой киһиттэн куттаммат дииллэрэ кырдьык эбит буоллаҕа. И. Гоголев. Наадалаах курдук буолар эбит дуо… Амма Аччыгыйа
Тыый, Ааныс ынаҕа сиргэ төрөөн хаалтын булан, оҕотун көтөҕөн иһэр эбит дии. Н. Заболоцкай
Бу киһи манна кэлэ сылдьар эбит дуу! Д. Таас
2. Туохтуур -ыах, -ыа пуормаларыгар сыстан болдьох киэби үөскэтэр уонна кини баҕарар, усулуобунай суолталарын көрдөрөр. ☉ С формами глагола на -ыах, -ыа образует сослагательное наклонение, выражая его желательное и условное значение
Мин дьиэбэр бара түһэн кэлиэ эбиппин. Амма Аччыгыйа
Ону Сергей Петрович биһигини кытта сүбэлэһэн да баран ыҥырыа эбит. Софр. Данилов
Аҥаардас ийэм тылынан сылдьыбытым буоллар, сүөһү аттыгар үктэниэ суох эбиппин. М. Доҕордуурап
Хаһыҥ түспэтэр, бу курдук үчүгэй буолуо эбит. «Кыым»
3. Сорох контекска этэр санааны эмоциональнай күүһүрдүүнү көрдөрөр. ☉ В определённом контексте выражает эмоциональное усиление высказываемой мысли
Аата, үөрүөм да баар эбит! Отчуттарбын аһатар астаннаҕым. Амма Аччыгыйа
«Чэ, чэ, ээх, бэрдиҥ эбит!» — диэтэ Фёдор Васильевич. Софр. Данилов
Хата биирдэ көмөлөспүт эбит! «ХС»
ср. др.-тюрк. ермис ‘оказывается’, тюрк. емиш, имеш ‘якобы, как будто, говорят, мол, дескать’

саҥа алл. сыһыан холб., көр муҥ да буолар эбит
Оо дьэ, эмиэ сорум эбит доҕор. Хайдах гынан итэҕэттэриэх муҥум буолла! С. Ефремов

conj. or; interrogative particle

1. частица модальная, выражает 1) вопрос с различными оттенками (выведывание чего-л., сомнение, догадка, возмущение и т. п.): ити кини дуу? это он, да?; барар диэтэ дуу? сказал, что он уходит, что ли?; иирдиҥ дуу?! ты с ума сошёл?!; билбэтиҥ дуу? что, не узнал?; хата кэлбит үһү дуу говорят, он пришёл (ну и что, он и должен был прийти); 2) сомнение, колебание говорящего: төннөн хаалбыт ордуга дуу может лучше вернуться; өйдөөбөт баҕайы дуу он не понимает, что ли; 3) с частицей эбит обнаружение кого-чего-л., ранее незамеченного: эһиги кэлбит эбиккит дуу оказывается, вы пришли; аны уоллаахтар эбит дуу а с ними, оказывается, ещё и мальчик; 4) негодование, сетование говорящего: биирдэ эбит киһи курдук сынньаннаҕым дуу! отдохнул ли я хоть раз по-человечески!; 5) просьбу говорящего: киэһэ кэлээр дуу вечером приходи, пожалуйста; 2. в роли союза разд. или... или..., то ли... то ли..., не то... не то...; булчуттар дуу балыксыттар дуу кэлбиттэр приехали то ли охотники, то ли рыбаки; кэллэҕин аайы куһу дуу, хаапы дуу, куобаҕы дуу аҕалара в каждый свой приезд он привозил или утку, или гуся, или зайца # эмиэ оннук эбит дуу вот так-то, вот тото (же) (с оттенком ехидства).

1. частица 1) модальная а) выражает достоверность, очевидность сообщаемого факта оказывается; манна аҕыйах хонукка олорбут эбит оказывается, здесь он жил несколько суток; б) с гл. буд. вр. выражает желание говорящего бы; сынньана түспүт киһи үчүгэй буолуо эбит хорошо бы немного отдохнуть; в) со словами баар, да выражает усиление: кини ыллыыр да эбит ! как хорошо он поёт!; сор да эбит, муҥ да эбит ! что за горе, что за несчастье!; г) со сл. буоллаҕа выражает убеждённость: ыалбыт кэлбит эбит буоллаҕа значит, наш сосед приехал; 2) словообразующая разг., образует от вопр. мест, неопр. мест, и нек-рые нареч.: туох эбит что-нибудь; ким эбит кто-либо; хайа эбит какой-нибудь; ханнык эбит а) какой-нибудь; какой-то; б) неважно, так себе; хайдах эбит как-нибудь; хаһан эбит когда-нибудь, когда-либо, иногда; ханна эбит где-нибудь; хантан эбит откуда-нибудь; төһө эбит много; 2. союз усл. если; бэрдиҥ эбит, итини дакаастаа если ты такой хороший, (то) докажи это.