I
тыыллаҥнаа диэнтэн холб. туһ. Ыттар бары туран тыыллаҥнастылар, хаарга күөлэһийдилэр. Н. Габышев
[Эһэ оҕолоро] туран тыыллаҥнастылар, үөрбүт-көппүт курдук туран сүүрэн бойборуһа сырыстылар. Т. Сметанин
Дьон бары тыыллаҥнаһан, дьааһыйан, ыҥыранан утумситим уһуктан, туран кэллилэр. Эрилик Эристиин
II
даҕ. Имигэс, уунаҥнас. ☉ Упругий, гибкий, эластичный (напр., о резиновом шланге)
Аптамабыыл систиэринэтиттэн уһун бириһиэн оһоҕоһу уот саамай тиргиллэр киинигэр туһаайан, уу тыыллаҥнас сүүрүгүнэн тобулу тыктардылар. Софр. Данилов
Хаптаҕай чыскы икки тутааҕын уһуктарыгар тыыллаҥнас эрэһиинэ туруупка биитэр сылаанга куһуогун кэтэртэххэ дьыала тупсуо. ДьХ

I
уунаҥнаа диэнтэн холб. туһ. Көмүөлэккэ хардаҕастар лаһыгыраһа умайаллар, балаҕан эркиннэригэр төлөн уһун-кылгас күлүктэрэ уунаҥнаһаллар. Е. Неймохов
Быйылгы дьылга бүгүн бүтэһик күннэрин күүстээхтэр тустан хачыгыратыһыахтара, аттар сүүрэн уунаҥнаһыахтара. С. Руфов
Сыарҕа аалык быалара сытыйан эрэһиинэ курдук уунаҥнаһаллар. ВВ ЫСЫ
II
даҕ. Сымнаҕас, имигэс буолан чэпчэкитик уунар, быстыбакка, унньулуйан уһаан биэрэр (хол., тиэстэ). ☉ Способный растягиваться, не обрываясь, растяжимый, эластичный
Массыына үлэлиир кэмигэр бороһуогу сылытта. Бу бороһуок сымнаҕас, имиллэҕэс пластилиҥҥа маарынныыр уунаҥнас маассаҕа кубулуйда. ЮГ КХЭДьС
Элбэх аһыылаах дьон куртаҕар күүгэннирбит салыҥнаах, болоорхой убаҕас харахха быраҕыллар, оттон аһыыта аҕыйах куртахха уунаҥнас салахай саамылаһа сылдьааччы. АВТ ГСЭ
Хатыллыбыт хоппуруон саптан уунаҥнас чулкулары уонна наскылары оҥороллор. НЛА ПКТ

аат.
1. Тиэхиньикэҕэ, таҥнар таҥаска о. д. а. туттуллар, ууну өтүппэт уунаҥнас матырыйаал. ☉ Водонепроницаемый эластичный материал, используемый в тяжёлой и лёгкой промышленности, резина
Водолаз көстүүмэ ууну да, салгыны да өтүппэт эрэһиинэ таҥастан оҥоһуллар. ПАВ Ф-6
Сиик олус түспүтэ, эрэһиинэ саппыкы кэппэтэхпит буоллар, сытыйан букатын иэдэйиэ эбиппит. Далан
Уолаттар турдахтарына эрэһиинэ тыыларынан киирэн илими үтүөхтэрэ. Н. Лугинов
2. Эрэһиинэттэн оҥоһуллубут тиэхиньикэ чааһа, туттар сэп, араас мал-сал. ☉ Изготовленные с использованием резины технические детали, инструменты и различные предметы быта
Ис таҥас эрэһиинэтэ, хаһан да ыга туппат, холку, оҕо этигэр быһа киирбэт буолуохтаах. ТЕН ИДь
Кууһума …… сымнаҕас үрүҥ эрэһиинэнэн онон-манан харандаас суола хаалбытын кичэйэн ыраастаан баран, өссө үрдүнэн баатанан сотон кылбаарытта. «Чолбон»
Сорох сурааһыннары эрэһиинэнэн сото-сото, эмиэ саҥа сурааһыннары тардыталыыр. «ХС»

даҕ.
1. Чэпчэкитик иэҕиллэр, өҕүллэр. ☉ Способный легко гнуться, сгибаться, изгибаться, гибкий
Эбэтэр имигэс боробулуоха туһаҕы төгүрүт. Амма Аччыгыйа
Оксана имигэс, синньигэс бииллээҕэ, көнө уҥуохтааҕа. Суорун Омоллоон
Ааһан иһэр дьону сымнаҕастык кууһан ылыах курдук имигэс лабааларын намылыччы ууммут хатыҥтан биир лабааны тосту тардан ылар. С. Федотов
2. Сымнаҕас, уунаҥнас. ☉ Мягкий, эластичный, гибкий
Имигэс тирии.  Эмээхсинигэр этэн, этигэр сыста сылдьар гына имигэс сарыы таҥаһы тиктэрэн кэтэрдэр. Саха фольк. Чэйгэ баар «Р» витамин уонна чуолаан катехиннар тымыр эркинин бөҕөргөтөллөр, кинини ордук имигэс, уунаҥнас оҥороллор. Г. Угаров
3. Уларыйыыга-тэлэрийиигэ чэпчэкитик сөп түбэһэр. ☉ Легко приспосабливающийся к изменениям, переменам, гибкий
Кини уопсастыбаннай сайдыы сокуоннарын билиинэн сэбилэнэр, чуолкай бырагыраамалаах, имигэс тактикалаах. «Ленин с.». Биһиги экэниэмикэбит ордук имигэс буолан иһэр. Л. Брежнев (тылб.)
4. Олус хомоҕой, этигэн, уурбут-туппут курдук (тыл туһунан). ☉ Весьма складный, гладкий, звучный (о речи, языке)
Бастакы араатар этэр тыла маҥнай сүрдээх хомоҕой, олус имигэс курдук гынан баран, истээччи кинини кытта аарааҥҥа эрэ диэри аргыстаһар. Амма Аччыгыйа
Мин хас түбэлтэ аайы өйдөтө сатыыбын - бэйэлэрин норуоттарын үйэттэн үйэлэргэ муспут баай, имигэс, чаҕылхай тылларыттан мэлийиэхтэрин баҕарбаппын. Далан
Саха тыла барахсан иирэ курдук имигэс, солко курдук сымнаҕас тыл. «ХС»
5. көсп. Кэлбит-барбыт, турбут-олорбут, сытыы. ☉ Проворный, бойкий, шустрый
«Федералистар союзтара» диэн, эппит-тыыммыт имигэс атыыһыт-албакаат саха, Харчылаах уола Хабырылла Силиипэп салайааччылаах тэрилтэ сирбиэтэнэр. Амма Аччыгыйа
Онтон башкир омук суруйааччыта Хай Мухамедьяров, көрдөөх, имигэс табаарыс, омуннаахтык сэлээппэтин туура тардына охсоот, өрө ууммахтаата. Амма Аччыгыйа
6. көсп., кэпс. Булугас, туһалааҕын түргэнник өйдүү охсор (киһи өйүн туһунан). ☉ Умеющий ловко и быстро найти выход из любой ситуации, сообразительный
Билиҥҥи олох ииччигин-бааччаҕын билэргэ имигэс өй наада. Н. Лугинов
Кини куруутун саамай быһа суолу булар. Чэпчэкитик олорор имигэс өйдөөх киһи. Н. Лугинов

даҕ.
1. Имигэһинэн, тыыллымтыатынан, уунумтуотунан киһи кэтэригэр, олороругар, сытарыгар табыгастаах, сөбүлэтэр оҥоһук эбэтэр айылҕа матырыйаала (хол., от, түү, сыттык, орон туһунан). ☉ Легко поддающийся давлению, сжатию, эластичный, приятный на ощупь, нежный, мягкий (напр., о траве, шерсти, подушке, постели)
Нуктуохча буолан, төбөтө сымнаҕас сыттыкка тимирэн эрдэҕинэ таһырдьа туох эрэ тыаһаата. Софр. Данилов
[Оҕонньор] сымнаҕас түү суорҕанынан саптан, этэ-сиинэ кумуччу тардан, оҕо курдук тойтолло сытаахтыыр. Н. Лугинов
Уҥа диэки утуйар хос аана көстөр, истиэнэҕэ — сымнаҕас дьыбаан, дьыбаан үрдүнэн хартыына. С. Ефремов
Геннадий Иванович, ыраас көстүүмүн киртитиэм диэн куттаммакка, сымнаҕас окко тиэлийдэ. И. Данилов
2. Имиллэҕэс, өҕүллэҕэс. ☉ Легко мнущийся, гнущийся, гибкий, мягкий. Сымнаҕас самааска. Сымнаҕас боробулуоха
□ Алтан — сымнаҕас металл, онон алтантан оҥоруллубут туттар сэптэр сотору элэйэллэрэ. КФП БАаДИ
3. көсп. Көрсүө, сытыары майгылаах; холку, хадаара суох. ☉ Смирный, незлобивый, кроткий, приветливый
Ыстапаан бэйэтэ бэрт көнө, сымнаҕас, туох да эгили-бугулу санаата суох киһи. А. Софронов
Аҕам эрэйдээх чугастааҕы дьонунуу-сэргэтинии, сытар ынаҕы туруорбат сымнаҕас киһи этэ. Далан
Бу милииссийэ начаалынньыга, баара эрэ сүүрбэччэ саастаах бэрт намыын, сымнаҕас киһи этэ. И. Никифоров
4. көсп. Киҥэ-уора эбэтэр айааһа, хаҥыла суох (үксүн ат туһунан). ☉ Спокойный, кроткий, смирный (обычно о лошади)
Хайаан да үчүгэй сымнаҕас ат булунуом. Н. Лугинов
Туос Кутурук олус сымнаҕас, өйдөөх сылгы этэ. И. Федосеев
Ханнык да бэйэлээх сымнаҕас сүөһү, көлө, бэл ат оҕустуун өйдөрө-санаалара сайҕанар, туохха да сүгүн кыайтарбат буолаллар. Н. Заболоцкай
5. көсп. Истиҥ, эйэҕэс, амарах (тыл, сыһыан туһунан). ☉ Добрый, ласковый, душевный, полный искреннего дружелюбия (о слове, отношении к кому-л.)
Киһи сылаас, сымнаҕас тылга наадыйар, суох буоллаҕына, киһи сүрэҕэ таастыйар, тыына тымныйар. Амма Аччыгыйа
Өлөксөйү сымнаҕас, аҕалыы аһыныгас хараҕынан көрүтэлиир. В. Протодьяконов
6. көсп. Сылаас, нуһараҥ (күн-дьыл, салгын уо. д. а.). ☉ Тёплый, мягкий (о климате, погоде и т. п.). Сымнаҕас күн буолла. Сымнаҕас тыал
□ Кыһын (күһүөрү кыһын) саҥа ый сытыары таҕыстаҕына, игирэ сымнаҕас ый буолар. ВСС ППУОЯ
◊ Сымнаҕас көмүс калька. — түүлээх, күндү түүлээх тириитэ (саарба, саһыл, тииҥ уо. д. а.). ☉ Мягкое золото (о пушнине)
Ити кэннэ Аҕа дойду көмүскэлигэр сымнаҕас көмүс суолтата улаханын быһыытынан, быйыл түүлээх былаана биһиэхэ икки төгүл үрдэтиллибит. Суорун Омоллоон
Сүөһү үчүгэйдик сыл таҕыста, сыаналаах түүлээҕи, Ийэ дойду баайын барҕардар сымнаҕас көмүһү, хото бултаатылар. Н. Заболоцкай
Сопхуос сымнаҕас көмүһү соҕотуопкалааччылара ордук үрдүк таһаарыылаахтык үлэлээтилэр. «Кыым»
ср. ДТС йумшах, алт. дьымжак, каракалп. жумсак, хак. нымзах ‘мягкий’