одномандатный избирательный округ
Якутский → Русский
биир мандааттаах быыбардыыр уокурук
булгуччулаах быыбардыыр бүлүтүөн
избирательный бюллетень категорический
булкаас быыбардыыр тиһик
смешанная избирательная система
бүттүүн быыбардыыр быраап
всеобщее избирательное право
быыбардыыр бүлүтүөн
избирательный бюметень
быыбардыыр быраап
активное избирательное право
быыбардыыр быраап
избирательное право
быыбардыыр уокурук
избирательный округ
дьүөрэлээх быыбардыыр типик
пропорциональная избирательная система
мажоритарнай быыбардыыр тиһик
мажоритарная избирательная система
муниципальнай быыбардыыр дуоһунас
муниципальная выборная должность
муниципальнай тэриллии быыбардыыр хамыыһыйата
избирательная комиссия муниципального образования
олохтоох бэйэни салайыныы быыбардыыр уорганын чилиэнэ
член выборного органа местного самоуправления
уокурук
округ; уёзд уст. || окружной; уездный уст.; национальнай уокурук национальный округ; быыбардыыр уокурук избирательный округ; уокурук комиссията окружная комиссия.
элбэх
многочисленный; обильный || много || множество, обилие; элбэх сүөһү многочисленный скот, много скота; элбэх ас обильная пища; элбэҕи биллим я узнал многое; элбэх тыллаах киһи аҕыйаҕын үчүгэйи саҥарар посл. кто много говорит, тот хорошего мало скажет; элбэх тылтан элбэх сыыһа тахсар погов. много слов — много ошибок.
элбэх мандааттаах быыбардыыр уокурук
многомандатный избирательный округ
быыбардаа=
выбирать, избирать; кандидаттары быыбардаа = избирать кандидатов.
Якутский → Якутский
уокурук
аат. Сир-уот (хол., судаарыстыба, нэһилиэнньэлээх пуун) чааһа, сорҕото. ☉ Подразделение какой-л. территории (напр., государства, населённого пункта), округ
Бэрт ыраах уокурук киинигэр киллэрэн, Тэрэнтэй оҕотун эмиэ дьадаҥы соҕус ыалга айахтаабыт. Л. Попов
Бүлүү уокуругуттан былыргы носорог муостаах төбөтө, биллибэт кыыл чөмчөкөтө, морж аһыыта, былыргы үйэтээҕи баараҕай таба муоһа …… бэлэх киирбиттэрэ. П. Филиппов
◊ Быыбардыыр уокурук — судаарыстыба баһылыгын эбэтэр дьокутааттар быыбардарын тэрийэн ыытарга нэһилиэнньэлээх пуун (хол., куорат, нэһилиэк) дьоно олорор сирдэринэн бөлөхтөргө арахсыылара. ☉ Избирательный округ
Быыбардыыр уокурук биитэр бөһүөлэк ахсын итириктиир дьону кэмигэр чуолкайдык учуоттуур наадалаах. ДьИэБ
элбэх
- даҕ. Ахсаанынан баһаам үгүс («аҕыйах» диэҥҥэ утары суолталаах быһаарыыта суох аат). ☉ Многочисленный, состоящий из большого количества (о ком-чём-л.)
Кыыс оҕо кыыкынайдааҕар элбэх! Саха фольк. Киэһээлик кулуупка элбэх дьон мустубуттара. М. Доҕордуурап
Элбэх түннүк кылбаарар. С. Васильев
Бу күөллэргэ чыыр бастар бараммат элбэх этэ. С. Курилов (тылб.) - аат. суолт. Ахсаанынан аҕыйаҕа суох, үгүс ахсааннааҕа. ☉ Большое число, количество кого-чего-л., множество
Охоноос бэрт элбэҕи кэпсээтэ. Амма Аччыгыйа
Кыргыһыы уотугар элбэхтэр умсаннар сиэртибэ буоллулар. Күннүк Уурастыырап
Кини этиитин элбэхтэр сэргэҕэлээтилэр, сөбүлээтилэр. М. Доҕордуурап
Дьиэлээх тойон, кыратык итирэн, Дьикти элбэҕи сэһэргээтэ. С. Васильев
♦ Элбэхтэн элбэх охтуо (өлүө, үгүс), аҕыйахтан аҕыйах охтуо (ордуо, өлүө) көр аҕыйах
[Бытыктаах хаайыылаах:] Оҕолоор, сибилигин босхолонуоҕуҥ, элбэхтэн элбэх охтуо, аҕыйахтан аҕыйах охтуо. С. Ефремов. Элбэх уу устан ааста калька. — ол кэмтэн элбэх кэм аастаҕа диэн суолтаҕа. ☉ С тех пор много воды утекло
Онтон ыла син элбэх уу устан ааста. Хомус Уйбаан
Элбэх хаар уулунна көр хаар. Ол кэмтэн, ама даҕаны, элбэх хаар уулуннаҕа. «ХС». Элбэх үрүҥү-хараны көр — олоххор араас моһоллору, күчүмэҕэйдэри, ыарахаттары көрүс. ☉ Пройти огонь и воду и медные трубы.
◊ Элбэх ахсаан тыл үөр. — предмет ахсаана элбэҕин (икки эбэтэр иккиттэн ордугу) көрдөрөр пуорма. ☉ Множественное число
Саха тылыгар уопсай схематтан атыннык элбэх ахсааннара үөскэтиллэр тыллар бааллар. ПНЕ СТ
Икки эбэтэр элбэх предмети көрдөрөр аат тыл элбэх ахсааҥҥа туттуллар: куобахтар, хайалар, сылгылар. КИИ СТ-2. Элбэх суолталаах тыл тыл үөр. — икки эбэтэр онтон ордук тус-туһунан өйдөбүлү бэлиэтиир тыл. ☉ Многозначное слово
Элбэх суолталаах тыллары ханнык баҕарар саҥа чааһын иһиттэн булуохха сөп. ПНЕ СТ. Элбэх сыллаах бот. — хас да сыл устата үүнэр (үүнээйи). ☉ Существующий много лет, многолетний, долголетний
Элбэх сыллаахтарга бары мастар, сэппэрээктэр, ону тэҥэ үгүс от үүнээйилэр киирсэллэр. КВА Б
Элбэх сыллаах оттор, быраабыла курдук, икки хонууттан ордукка ыһыллыа суох тустаахтар. КПЫ. Элбэх тылланыы — норуот эбэтэр хайа эмэ бөлөх күннээҕи олоҕор-дьаһаҕар хас да тылы тэҥҥэ билэн кэпсэтиитэ. ☉ Многоязычие
Элбэх тылланыы — биир күлүүскэ элбэх тыллаах буолуу. ЭБЭДьА
ср. алт. элбек ‘достаток; достаточный, обильный’, тув. элбек ‘много’, монг., бур. элбэг ‘обильный, изобилующий; обилие, изобилие’
быыбардаа
туохт.
1. Кистэлэҥ эбэтэр аһаҕас куоластааһынынан тал. ☉ Избирать (тайным или открытым голосованием)
Бырыһыанньыт аймахтарын Бырааптарын быһаммыт, Былааннарбыт тутаахтарын Быыбардыаҕыҥ бэйэбит. Эллэй
Давид Семенович райком каадырга сэкирэтээринэн икки сыл үлэлээбитин кэннэ, кинини райсовет бэрэссэдээтэлинэн быыбардаабыттара. С. Никифоров
2. Элбэх ханыыттан биири ордорон талан ыл. ☉ Выбрать одного из многих
Бытаан сырыылаахтан Быыһанара чугаһаабыт Бытааһаҕы быыбардыыбын. Өксөкүлээх Өлөксөй
үгүс-элбэх
даҕ. Олус элбэх. ☉ Очень много
«Мин да санаабар оннук», — диэтэ Ылдьаа туох да үгүсэлбэх толкуйа суох. Н. Заболоцкай
Ити чааһыгар мин үгүс-элбэх дискуссияны да сөбүлээбэт этим. В. Гаврильева
Якутский → Английский
элбэх
a. multiple, a lot, many; элбээ= v. to multiply, increase
Еще переводы: