прил. 1. (начальный) элементарнай, бастааҥҥы, бастакы; элементарная математика элементарнай математика; 2. перен. (несложный, поверхностный) бэрт судургу, киһи эрэ билэр; элементарная проблема бэрт судургу проблема; иметь элементарное представление о чём-л. ту ох эмэ туһунан бэрт судургу өйдөбүллээх буол; 3. перен. (самый необходимый) саамай төрүт; элементарное условие саамай төрүт усулуобуйа; 4. хим. элементарнай; элементарный состав вещества вещество элементарнай састааба; 5. физ. элементарнай; элементарные частицы элементарнай өлүүскэлэр.

дьай диэнтэн холб. туһ. Элементарнай частицалар бэйэ-бэйэлэрин кытары хайдах хардарыта дьайсалларын барыллаан үөрэтиэхпитин сөп. В. Яковлев
Уруулуу да, бэрт ыраах да тыллар хардарыта дьайсаллар. «ХС»

аат. Микроскопка эрэ көстөр саамай кыра, үксүгэр биир килиэккэлээх тыыннаах үөн. ☉ Бактерия
Хортуоппуй ыарыытын көбүтээччилэринэн тэллэйдэр, бактыарыйалар уонна вирустар буолаллар. ФНС ОАҮүС
Сэллиги эмтээһин ити көрүҥнэриттэн саамай элбэхтик бактыарыйаны утары препараттар туттуллаллар. ЩМФ СЫаЭБИ
Кыракый аатамнар уонна элементарнай частицалар, сулустар, галактикалар, харахха көстүбэт бактыарыйалар уонна уустук харамайдар киһини тулалыыллар. ДИМ

даҕ. Биир кэлимэ суох, быста-быста, тохтуу-тохтуу кэлэр. ☉ Прерывистый, не цельный, состоящий из отдельных частей
Сөмөлүөт аллара түһэн истэ, үөһээҥҥи быһыттаҕас былыттары ааһыталаан, сырдыкхараҥа буолбахтаата. Амма Аччыгыйа
Эдэрдэр бэйэлэрин сыһыаннарыгар быһыттаҕас, бардам соҕус буоллахтарына, кырдьаҕастар дириҥ, киэҥ-куоҥ өйдөөхтөр уонна муударайдар. ПБН КДьСО
Билигин учуонайдар элементарнай частицалар эйгэлэригэр куйаар уонна бириэмэ быстыбакка, үргүлдьү бараллара уурайар, кинилэр быһыттаҕас буолаллар, куйаар уонна кэм кыырпахтара буолан хаалаллар быһыылаах диэн сабаҕалыыллар. ДИМ