1) отрепье, обноски; сон элээмэтэ сильно поношенное пальто; 2) истёртый остаток чего-л. # эргэ киһи элээмэтэ тёртый калач.
Якутский → Русский
элээмэ
Якутский → Якутский
элээмэ
аат.
1. Эргэрэн илдьирийбит туох эмэ таҥас. ☉ Ветхая, поношенная одежда, отрепье, обноски
Сонум элээмэтин кэтэн, тирбэҕэ курбунан бүүрэ тардынан кэбистим. Амма Аччыгыйа
Сүр тиэтэллик куобах суорҕан элээмэтинэн бүрүнэ тардынна. И. Гоголев
Кыысчаан этэрбэһин элээмэтин устан хадьыктаспыта. И. Федосеев
2. Улаханнык алдьаммыт эбэтэр эргэрбит, туһата кыччаабыт мал-сал; эргэ тутуу. ☉ Отслужившая свой срок старая вещь; обветшалое строение
[Кини] Били далаһа элээмэтигэр ыстанан тиийдэ. Суорун Омоллоон
Тымныы, куһаҕан дьиэ элээмэтигэр үһүө буолан олорбуттара. Н. Босиков
Дириэктэрим, эргэ баҕайы тыы элээмэтэ кытыыга тардыллан турарыгар олороот, күөл ортотун диэки эрдиммитинэн барар. П. Чуукаар
△ Ордон хаалбыт туох эмэ тобоҕо, тырыттыбыт лоскуйдара, алдьаммыт кээрэтэ. ☉ То, что осталось от прежде существовавшего, истёртый остаток, обломок, огрызок чего-л.
Саха хотуурун элээмэтин түҥ былыргы төрүттэрбит курыканнар олохторуттан археологтар булбуттарыттан сыаллаатахха, бу сэп өрдөөҕүттэн соторутааҥҥа диэри туттуллубут эбит. ПАЕ ОСС
Хаһан эрэ сабараанньа элээмэлээҕэ ыһыллыбыт, ордубут хаптаһыннарыгар муох үүммүтэ хараҥаҕа барбах көҕөрүмтүйэр. «ХС»
Ол кэриэтин били куһаҕан да тииспит элээмэтэ сылдьыбыта буоллар уонунан ордук буолуох эбит. «Кыым»
3. көсп., кэпс. Бары өттүнэн мөлтөх, үчүгэйдэр ахсааннарыгар киирбэт ким, туох эмэ. ☉ Кто-л., утративший былую силу, сноровку, навыки
Чооруоһап суоппар дуома, Чочобуутап тырахтарыыс элээмэтэ, Чуркуоба ханнык эмэ хассыыр, Чуппуруоба сүөсүһүттээн сүөдэҥниир. Р. Баҕатаайыскай
Эмэҕирбэт тирэҕим, Эмээхсиним элээмэтэ, Алаадьылаан лаһыгырат, Арыгыта аҕала тарт, Сүүрэн-көтөн лаглаһый. С. Тимофеев
Оттон биһиги, ханныгын да иһин, дьон элээмэлэрэ буоллахпыт дии. Туох эмэ өлбөт-сүппэт сүбэбитин булуохтаахпыт эбээт. Р. Кулаковскай
♦ Эр киһи элээмэтэ кэпс. — мөлтөөбүт, кырдьыбыт, күүһүн-уоҕун сүтэрбит эбэтэр ситэ илик эр киһи дуома. ☉ Постаревший, немощный (старикан) или ещё не достигший зрелости (мальчуган), горе-мужчина, одна видимость
Оҕонньор, эр киһи элээмэтэ, утуйар таҥаһын салааскаҕа соспут. И. Гоголев
Туох эмэ кыра үлэтэ ыйан биэрээр — ааны, түннүгү, баҕар хотоҥҥун. Эр киһи элээмэтэ буоллаҕым. Н. Габышев
«Эр киһи элээмэтэҕин, Исай Ильичкэ иккиэммит аатыттан аҕаҥ туһугар махтан», — диэтэ ийэм киэһэ. «ХС»
ср. тат. алама ‘старый; старьё’
Еще переводы: