возвр. от эмиийдээ = сосать грудь (о ребёнке).

эмиийдээ диэнтэн хай
аата. Оҕо доруобуйатыгар, онон нэһилиэнньэ үүнүүтүгэр быһаччы туһалаах биир боппуруоһу таарыйыам этэ. Ол кыра оҕону эмиийдээһин туһунан. «Чолбон»

несов. кого 1. (давать корм, пищу) аһат; кормить скот сүөһүнү аһат; в столовой хорошо кормят остолобуойга үчүгэйдик аһа-таллар; 2. (грудью) эмтэр, эмиийдээ; 3. перен. (содержать) аһат, иит; кормить всю семью дьиэ кэргэни бүтүннүү иит.

аат. Туох эмэ биир тэҥ нуһараҥа, долгураҥа. ☉ Умиротворенная плавность, медлительность чего-л.
Мотуок солко Мутукчатын Унаар күөгэл, Устар долгун, Нуолур-нусхал Нуоҕайынан Уустуктааммын, Оһуордааммын Ойуулаатым. Күннүк Уурастыырап
Бу күөгэлгэ бигэтэн, оҕотун эмиийдээбитинэн, бэһигэр өйөммүтүнэн, нухарыйан хаалбыт эбит. Н. Павлов

ж. 1. түөс; широкая грудь кэтит түөс; 2. (женская) эмиий; кормить ребёнка грудью оҕону эмиийдээ; 3. (рубашки, платья) уолук;; # грудь с грудью (или на грудь) түөс түөскэ, күөн күөҥҥэ (уун-утарыта ыкса киирсэн охсуһуу); стоять (или стать или встать) грудью күөҥҥүнэн көмүскээ.

туохт. Биһик ырыатын ыллаан кыра оҕону утут. ☉ Подпевать колыбельную песню, баюкать ребенка
Борис оҕо сааһын өйдөөн кэлбитэ. Ийэтэ кинини эмиэ үкчү итинник бээйдээн утутара. «Кыым». [Ийэтэ] оҕотун эмиийдээн баран, утутаары бээйдии хачайдаан көрдө да, оҕото ону истиминэ буола-хаала ытаан-марылыы истэ. ДСНТ

сыһ. Төбөҕүн санныгар чугаһатан, моойгун кылгатан (тутун). ☉ Вжимая голову в плечи
[Өксүүнньэ] төбөтүн чыхаччы туттубутунан түргэн үлүгэрдик тоһугураан сууна барда. А. Фёдоров
Эмиийдиир дьахтар илиитигэр мунньаҥныы-мунньаҥныы, кыракый төбөтүн чыхаччы туттан, кыыс тиэрэ мэтэрийэр эбит. Л. Толстой (тылб.)
Саҥардаҕына кини төбөтүн чыхаччы туттар. М. Лермонтов (тылб.)

аат. Оҕо эмтэрэ сылдьар уу кыһыл оҕолоох дьахтар. ☉ Кормящая женщина (мать), кормилица
Эмиийдээччилэр күүппүттэрэ ыраатта. Этиллибитин курдук оҕону эмтэрэргэ тутуһуллар быраабыланы барытын толорон олороллор. Огдо
Дьиэбит кыараҕаһа бэрт буолан, бу оҕобут муҥнааҕы оҕо эмиийдээччигэ көрдөрө биэрэр буолбуппут. МТККСА
Өйдөнөн кээлтим, эрэттээр, Үтүө, киэргэл, сырдык дьиэҕэ, Быыс иһигэр сытар эбиппин: Утары — оҕо эмиийдээччи, Мааны таҥастаах, бастыҥалаах Оҕолоох олорор эбит. Н. Некрасов (тылб.)

сов. кого 1. иит, аһатан иит; вскормить ребёнка грудью оҕону эмиийдээн иит; 2. (воспитать) иитэн таһаар.

сов. кого иит, иитэн таһаар, төлөһүт; выкормить грудью ребенка оҕону эмиийдээн иит.