Якутские буквы:

Якутский → Русский

эмньик

  1. сосунок, пасущийся с матерью; 2. нагульный; эмньик биэ нагульная кобыла.

Якутский → Якутский

эмньик

даҕ.
1. Босхо, көҥүлүнэн ийэтин эмэ сылдьан торолуйбут. Отпущенный с маткой детёныш, без ограничений сосущий её, сосунок
Эн миэхэ өрбүт Итии чэйгинэн Итии киллэриниэм, Эмньик тугут этин сиэм, иэхэйикпиэн! Л. Попов
Биэ, эмньик убаһаттан араҕыста да, уойбутунан барар. ПДН БС
Эмньик ньирэй сотору төлөһүйэн кыстыкка үчүгэй туруктаах үктэнэр, элбэх эти биэрэр. НД ДК
2. Сайын устата көҥүл сылдьыбыт, байтаһын (төрөөбөтөх биэ, сүөһү туһунан). Нагулявший жир за лето (о нежеребившейся в этом году кобыле или нетелившейся корове)
Кулуба хас да сыл курулаппыт уон сэттэ бууттаах оҕуһун өлөрдүлэр, үс эмньик сылгыны тиэрэ көттүлэр. И. Гоголев
Иэҕии хатыҥ сыарҕалаах, Эмньик тураҕас аттаах Тоһугураан оҕонньор Тоҥуу хаары Тоҕо тыырдаран иһэр. С. Васильев
3. көсп., үрд. Имигэс, тыҥ, чэгиэн, быһый (эдэр киһи этин-сиинин, иҥиирин, күүһүн этэргэ). Гибкий, упругий, налитой (о плотном, сильном молодом теле)
Кинийдэх диэтэх киһи, Кирдигэ даҕаны, Эллэммэт эмньик иҥиирдээх, Сылайбат тыйыс сындааһыннаах, Көҕүрээбэт күтүр күүстээх киһи буолан биэрдэ. Күннүк Уурастыырап
Эдэр булчут дьэргэйэн, Эмньик быһый атаҕа Сири билбэт буола үөрэн Сүүрэн тэйэ истэ. Т. Сметанин
Даайыс манна сүүрбэччэ саастаах эмньик эттээх эдэр кыыс оҕо сүктэн кээлтэ. Н. Заболоцкай
Эмньик кулун <эдэр> саас үрд. — мэник-тэник, оонньуур-көрүлүүр, кыһалҕата суох кэм (үксүн поэз. тут-лар). Наполненные озорством, приключениями, увлекательные, беззаботные молодые годы
Саныыра буолуоҕа — эмньик кулун эдэр сааһын эбэтэр тоҥуй тапталын. С. Федотов
Эмньик кулун сааһыгар бырах барбыт Ньукуу уолчаан, бокуйа кырдьыбыт оҕонньор буолан, дойдутун быйыл эрэ булла. «ХС». Эмньик сүрэх үрд. — уйан, уйаҕас, дьон кыһалҕатын чугастык ылынар, чараас сүрэх. Чуткое, нежное, отзывчивое сердце
[Саллаат] Көрөр хараҕа уоттанна, Көөнньөр хаана уоһуйда, Эмньик сүрэҕэ Эрэллээхтик тэптэ. Саха нар. ыр. III
Эдэр киһи эмньик сүрэҕэ кыыс ырыатын хоту аймана сайыста, соҕотох буолбат оҥоһуулааҕын манна өйдөөтө. П. Филиппов
ср. алт. эмтик, хак. имник ‘дикий, необъезженный’, бур. эмниг морин ‘необъезженная лошадь’

эдэр-эмньик

даҕ. Сүүрэр-көтөр, оонньуур-көрүлүүр, кыһалҕата суох (үксүгэр кэми этэргэ). Весёлый, озорной, беззаботный (обычно о периоде жизни в молодости)
Эдэр-эмньик эрдэххэ, Эргэ тахса иликкэ …… Көрү-нары тутаммыт Күлэн-салан хаалыахха. П. Ойуунускай
Кини өйүгэр эдэр-эмньик сааһын күөгэйэр күннэрэ элэҥнэстилэр. С. Никифоров


Еще переводы:

сосун

сосун (Русский → Якутский)

м. I. (детёныш животных) эмньик (ийэтин эмэн улаатар сүөһү, кыыл оҕото); 2. разг. (грудной ребёнок) эмиийдээх оҕо.

араарылын=

араарылын= (Якутский → Русский)

страд. от араар = быть разделённым, разъединённым, разделяться, разъединяться; быть отделённым, отделяться; эмньик кулун ийэтиттэн араарыллыбыт жеребёнок-сосунок отделён от матери.

экэй

экэй (Якутский → Якутский)

дьүһ. туохт. Дэлби ыран, хатан хаал. Сильно похудеть
Өйдөөбүтэ — Хара чох баттаҕа Хаар маҥан буолбут этэ, Эдэр, эмньик бэйэтэ Экэйэн хаалбыт этэ. П. Ламутскай (тылб.)

эрэҥкэ

эрэҥкэ (Якутский → Якутский)

эрэҥкэдий диэн курдук
Эмньик кулун саастарыгар огдооботуйбут барахсаттар эт-хаан өттүнэн эр киһиэхэ эрэҥкэ санаалара хайдах ханнан хаалыа этэй? С. Федотов

ымсыырыс

ымсыырыс (Якутский → Якутский)

ымсыыр диэнтэн холб. туһ. Ахтар айыыһыт күүһэ Алыс даа буолар эбит — Ымсыырыспыт барахсаттар Ыксаласпытынан бардылар. П. Ойуунускай
Сүрэхтэрэ баастаах икки эмньик таптаспыттар, ымсыырыспыт, баҕарсыбыт уохтарыттан …… куустуһуохтарынан куустустулар. Д. Апросимов

эмчирэт

эмчирэт (Якутский → Якутский)

көр энчирэт
Сындыаһыннааҕы сындалытыҥ, Эмньиги эмчирэтиҥ, Буулуур аты боһоллоон Муус дьаҥха эркиннээҥ! Саха фольк. Холкуостар бары анаммыт пууннарыгар тиийиэхтээхтэр. Байыаннай балаһыанньа ирдэбилигэр сөп түбэһиннэрэн, биир да киһини эмчирэппэккэ! Уйулҕан К

эмэнсит

эмэнсит (Якутский → Якутский)

эмэнсий диэнтэн дьаһ. туһ. [Арыгы] Бэрт даа мэйиилээҕи бэриннэрэр …… Сайаҕас даа санаалааҕы сарбыйар, Эдэр эмньик бэйэлээҕи Эрдэ эмэнситэр. Өксөкүлээх Өлөксөй
Мааҕыыҥҥы минньигэс мичээрдээх харахтарга дьиксинии күлүгэ хонон хаалла. Ол сырдык ньууру өлбөөрдөр, эдэри эмэнситэр эбит. С. Федотов

эскэл

эскэл (Якутский → Якутский)

даҕ. Этиргэн, толору эттээхсииннээх, модьу-таҕа көрүҥнээх. Тучный, толстый, жирный
Биирдэһинээҕэр намыһах эрээри, бэйэтин эскэлинэн эмиэ бөдөҥ дьон кэккэтигэр киирсэр оҕонньор. Эрилик Эристиин
Буулуур эскэл кытыты Муннун ааһа охсуллар [от үүммүт]. И. Эртюков
Эскэл биэбит кымыһа Эмтиэ-томтуо алыһын. Эллэй
Эмньик эскэл хара тыа — былыргы кырдьаҕас хара тыа. Старый лес, дикий девственный тёмный лес. Эмньик эскэл хара тыа сүдү уобараһын Н. Неустроев «Балыксыт Былатыан» кэпсээнигэр айбыта. Эскэл (эмньик) тый — төрүөҕүттэн ийэтин эмэ сылдьар тый. Жеребёнок-сосунок в возрасте от одного года до двух лет
Эдьэн Иэйэхсит эдьиийбит Эскэл тый саҕа Эҕэрдэ хаанынан Эркиннии эргийдин. Өксөкүлээх Өлөксөй
Иллэрээ сыл эрдэ төрөөбүт эскэл тый этин, тоҥокко төрүөбүт туҥуй эмньик кулун этин араҥас туоска астаатылар. ПЭК ОНЛЯ I
Эһэ күүһүнэн эскэл тыйтан ордуо суохтаах. М. Чооруоһап

ахсымнаа

ахсымнаа (Якутский → Якутский)

туохт. Наһаа дохсун, уһуу буол. Быть очень горячим, ретивым, резвым
Аттар куолуларынан ахсымнаан, иннилэрин хоту батыгыраһан иһэннэр, эр киһи эрчимнээх илиитин билэннэр, арыый аҕырымныырга дылы буоллулар. Софр. Данилов
Эмньик аттыы ахсымныыр Эдэр сааһы айааһаан, Аны үлэ саҥалыы, Ааны аста аан бастаан. Р. Баҕатаайыскай

баҕарыс

баҕарыс (Якутский → Якутский)

баҕар I диэнтэн холб. туһ. Икки эмньик таптаспыттар
Ымсыырыспыт, баҕарсыбыт уохтарыттан мантан антах уһуну-киэҥи саныыр кыахтара бүтэн, имэҥирэн куустуһуохтарынан куустустулар. Д. Апросимов
Сиик түһэн, сибэккилэр Сибигинэһэн бүттүлэр, Үтүө түүнү баҕарсан Сынньаннылар утуйан. Чэчир-76. Хардары-таары дьоллоох олоҕу баҕарсан, уруйдаһан-айхаллаһан, [бухатыырдар] тустуспа арахсан бараллар. Эвен фольк.