сов. и несов. 1. (осуществиться) олоххо киллэрилин, олоххо киир, туол; 2. (обратиться в деньги) харчыга эргитилин, харчыла эргий.

сов. 1. разг. (вывинтиться) эриллэн таҕыс; 2. разг. (вывихнуться) бүлгүрүй; 3. разг. (наизнанку) тиэрилин., эргитилин; 4- перен. разг. (из затруднительного положения) мүлчү көт, мүлчүрүй.

даҕ.
1. Ис өттө таһыгар буолар гына таһаарыллыбыт, эргитиллибит. ☉ Вывернутый наизнанку. Тиэриилээх саппыкы. Тиэриилээх хаатыҥка. Тиэриилээх сиэх
2. Хорутуллубут, көбүтүллүбүт (сир). ☉ Разрыхлённый, вскопанный. Тиэриилээх бааһына

турбина (паар, гаас эбэтэр уу сүүрүгүн куүһүнэн (эниэргийэтинэн) кулугураччы эргитиллэн үлэлиир оноһук.)

искиип (бүтэһигэ суох (бесконечный) а. э. тиэрбэс курунан эргитиллэр, иитин тас өттүнэн суолах-таах эбэтэр тыҥырахтардаах көлөһө.)

ии тутаах, эргитинньэ, эргичик (турба, массыына биэнтилин, кылаапанын о. д. а. оҥоһуктары илиинэн эрийэн. аһары-сабары чэпчэтэр илиинэн эргитиллэр көлөһө курдук дэтээл.)

кур (механизмы хамсатарга анаан туһа-ныллар эргичийэр уонна эргитиллэр дэтээллэри холбуу кууһар лиэнтэ. К. туора быһа охсуута хаптаҕай, төгүрүк, түөрт муннуктаах эбэтэр мунур килииҥ курдук.)

кырааннаах массыына, авто-кыраан (ыараханы көтөҕөр кырааннаах бэйэтэ хаамар массыына. Кыраана тула эргитиллэр уһуй систээх. Онно булуок нөнүө уһаты тардыллыбыт торуоһу массыына мотуоруттан эргийэр барабаан эрийэн иилил-либит таһаҕаһы көтөҕөр.)

аат.
1. Чөчөгөйү анал ытыгынан ытыйан хойуннарыллыбыт үрүҥ ас. ☉ Взбитые мутовкой сливки, керчэх (якутское национальное блюдо)
[Маайа] кыра мас кытыйаҕа күөрчэх ытыйда, лэппиэскэтин аҕалла. Эрилик Эристиин
Дьахтар хоско киирэн таҥаһын уларытынна, суунна-тараанна, онтон күөрчэх ытыйар тыаһа талыгыраата. П. Аввакумов
Ыраас, тымныы иһиккэ ортотун быдан аннынан буолар курдук тымныы чөчөгөйү эбэтэр сүөгэйи куталлар уонна саахар эбэллэр, күөрчэх буолан тахсыар диэри ытыйаллар. ФВН ЭХК
2. Күөрчэх ытыйар мас оҥоһук, күөрчэх ытыга. ☉ Мутовка для взбивания сливок
Сарсыарда дагда ытыйар күөрчэх тыаһын иһиттэр эрэ Бааска утуктаабыт уута көтөрө. Далан
◊ Күөрчэх ойуун — ортотунан үүттээн кииҥҥэ олордуллубут угунан эргитиллэр төгүрүк хаптаһын оонньуур. ☉ Якутская деревянная игрушка в виде круга на вращающейся оси
Эһэ күөрчэх ойуун курдук өрө ытылла олорор, ытарга букатын сыала суох үһү. Далан
Күлтэччи кырыллыбыт төгүрүк төбөлөөх уолчаан, тимири уһанар сыах буруотун, төлөнүн быыһынан күөрчэх ойуун курдук эргичийэр, бииртэн биир оробуочайга тэбинэр. ӨӨККҮ. Күөрчэх ытыга көр күөрчэх
2
Сааны тоһоҕо курдугунан иитэн биэрэр уонна диискэни күөрчэх ытыгын курдук күүскэ эргитэ тардар. Н. Якутскай
[Кыыча] хас улаханнык хамсаатаҕын аайы хоһун иһэ күөрчэх ытыгыныы кулахачыйан ылар. С. Данилов
ср. хак. көрчик ‘войлочное веретено для образования сладкой пены в сваренном молоке’

сүһүвхтээх, кар-дааннаах механизм (биир көнө сүрүҥнэ сыппат эргитэр уонна эргитиллэр бааллар холбоһор сүһүөхтэрэ. С. м. тутаах чаастара: баал уонна иэччэх (шарнир). С. м. мотуор эргитэр күүһүн тиэрдэр эбэтэр үллэрэр хоруоп-каттан (коробка передач и раздаточная коробка) сүрүн тиэрдээччик (главная передача) хаамтарар сүһүөҕэр (ведущий мост) тиэрдэр. Кылгастык сүһүөх эбэтэр кардаан дэнэр.)