Якутские буквы:

Якутский → Русский

эрдэтээҕи

ранний; эрдэтээҕи ыһыы ранний сев.

Якутский → Якутский

эрдэтээҕи

даҕ.
1. Бастакы, эдэр (хол., ньирэй). Молодой, ранний
Эрдэтээҕи, сыатын сууйа илик кыыл үөтэлээн хотторооччута суох. В. Яковлев
Дэпсэ (лэпсэ) — сайыҥҥы эбэтэр эрдэтээҕи күһүҥҥү ньирэй тириититтэн тигиллибит ыҥыыр сабыыта. НБФ-МУу СОБ
Эрдэтээҕи, үөл уолба отун сымнаҕас тимирдээх уйан хотуурунан охсуллар. «Кыым»
2. Урукку кэмнээҕи, урукку, былыргы. Давний, древний
Батталы утарыы арыый эрдэтээҕи кэмин «Манчаары ырыата» көрдөрөр. Саха фольк. Аал Луук Мас аата саамай эрдэтээҕи сахалыы тылынан суруйууларга хайдах ааттанан киллэриллибитин көрүөххэ сөп. «Чолбон»
Мифологическай геройдар киһи-аймах сайдыытын эрдэтээҕи кэмигэр айыллыбыт уустук уобарастар буолаллар. «ХС»
Эрдэтээҕи паар көр паар II
Эрдэтээҕи паар оҥоһуутун саас ноһуому кута-кута, хорутуунан саҕалыыллар. «Кыым»
Сибииргэ уонна кураайы соҕуруулуу-илиҥҥи оройуоннарга оруоһу үксүн хара итиэннэ эрдэтээҕи паардарга үүннэрэллэр. ХКА


Еще переводы:

палеолит

палеолит (Русский → Якутский)

м. археол. палеолит (былыргы таас үйэтэтаас үйэтин эрдэтээҕи кэмэ).

ранний

ранний (Русский → Якутский)

прил. 1. (о начальном периоде чего-л.) эрдэтээҕи, эрдэ; ранний романтизм эрдэтээҕи романтизм; раннее детство эрдэтээҕи оҕо саас; ранней осенью эрдэ күһүн; ранним утром сарсыарда эрдэ; ранние рассказы Горького Горькай эрдэтээҕи кэпсээннэрэ; 2. (рано наступивший) эрдэ (кэлбит); ранняя зима эрдэ кэлбит кыһын; ранняя смерть эрдэ өлүү; 3. (рано созревающий) эрдэтээҕи; ранние овощи эрдэтээҕи оҕоруот астара.

палеолит

палеолит (Якутский → Русский)

археол. палеолит; палеолит — таас үйэ эрдэтээҕи кэмэ палеолит — ранний период каменного века.

эндогамия

эндогамия (Русский → Якутский)

ж. эндогамия (общество сайдыытын эрдэтээҕи кэрдииһигэр наар биир уус, биис иһиттэн эройох ылсар абыычай).

матриархат

матриархат (Русский → Якутский)

м. матриархат (первобытнай--общиннай тутул сайдыытыгар хаһаайысты- % баҕа уонна общественной олоххо дьахтар тэн~ бырааптана эбэтэр, сорох түбэлтэҕэ, баһы-лыы сылдьыбыт эрдэтээҕи кэмэ).

паар

паар (Якутский → Русский)

I пар; итии паар горячий пар; уу паара водяной пар.
II с.-х. пар; хара паар чёрный пар; эрдэтээҕи паар ранний пар.

паардаах

паардаах (Якутский → Русский)

I имеющий пар; с ... паром; паардаах баанньык парная баня.
II с.-х. имеющий пар, с... паром; эрдэтээҕи паардаах колхоз колхоз, имеющий поля под ранним паром.

дапсылҕан

дапсылҕан (Якутский → Якутский)

аат., поэт. Күүскэ сааллыы, охсуллуу; күүстээх буурҕа, холорук. Сильный удар сверху вниз; сильная буря, вихрь
Сата буурай дапсылҕаҥҥа Эрэй муҥун билбэккэ Сахаҥ сирэ барахсаҥҥа Эргийбиккэр эҕэрдэ! А. Абаҕыыныскай
Чараҥ үрдүнэн этиҥ лиһиргиир, уот курбуулуур, Эрдэтээҕи этиҥ дапсылҕаныттан халлаан хайытталанар. «ХС»

ньириһит

ньириһит (Якутский → Якутский)

ньириһий диэнтэн дьаһ
туһ. Ыраах этиҥ этэн ньириһитэр. Н. Якутскай
Биһиги халлааммытыгар сааскы эрдэтээҕи этиҥ этэн ньириһитэр. Т. Сметанин
Чаҕылҕан быһыта курбуулаан күлүмүрдээтэ, кэнниттэн сүллэр этиҥ халлаан уорҕатын устун лүһүгүрээтэ, …… сири ньиргитэн, ньириһитэн дэлбэритэ ыстанна. В. Протодьяконов

ыллаа-хоһуй

ыллаа-хоһуй (Якутский → Якутский)

ыллаа-туой диэн курдук
Ыллаа-хоһуй күлүмүрдэс күннэри, Эҕэрдэлии үөрэ тоһуй Эрдэтээҕи Этиҥнэри. Күннүк Уурастыырап
Көр, ону баара, биир да бэйиэт биир да пуобар дьахтары ыллыы-хоһуйа илик эбит. Н. Заболоцкай