Якутские буквы:

Якутский → Якутский

этэрбэстэн

туохт. Этэрбэстээх буол. Заиметь, получить обувь из кожи, похожую на сапоги, торбаса
[Күкүр Уус:] Бэй-дээ! Аны тимир баһымыкы этэрбэстэнним дии. Суорун Омоллоон
Кыладыапсык Акыымап хара таба тыһыттан тигиллибит сабыс-саҥа этэрбэстэннэ. ЖЕА ТС
Сайыны быһа этэрбэстэнэн эҥин эрэйдэммэт, устакэтэ сатаан бадьыыстана барбат икки атахпын ууга уктум. «ХС»

этэрбэс

аат. Тирии арааһыттан (хол., тыстан, саарыттан, түнэттэн о. д. а.) тигиллибит, уһун остоох атах таҥаһа. Обувь из кожи, похожая на сапоги, торбаса
Этэрбэс көрдөөн көрдүм да булбатым. Т. Сметанин
Ат хоҥхочоҕун тириититтэн тикпит саары диэн этэрбэс ууну иҥэриэхтээҕэр, түөрт-биэс күнү мэлдьи ууну да кэһэн сырыттаххына, атаххын быыкааннык да сиигирдиэ суоҕа. УАЯ А
Этэрбэс араадьыйата — киһиттэн киһиэхэ кэпсэниллэн, ханнык эрэ сонун сурах курдук түргэнник тарҕаныыта (сороҕор сымыйа да буолуон сөп). Быстрое распространение слухов, достоверность которых не всегда подтверждается, торбозное радио
Дьахталлар обургулар ону эбэн-сабан, уу тэстибэт гына оҥорон, араастаан кэпсээбиттэрин этэрбэс араадьыйата обургу тиийиэх айылаах сиригэр барытыгар тиэртэ. М. Хара
Сураҕа, Татыйык икки кыыһыттан улаханнык саллыбыт үһү диэн этэрбэс араадьыйатын сонуна өр күүттэрбэккэ тиийэн кэллэ. Огдо
Саары этэрбэс көр саары
Өбүгэлэрбит маанылаах саары этэрбэстэрин хатыҥҥа үүнэр ыт мунна тэллэйинэн кырааска оҥорон сотоллоро үһү. АЭ ТЫС
Эр дьон саары этэрбэстэригэр баанар быаларыгар көмүс тылы араас быһыылаан куталлара. ФГЕ ӨӨСҮҮ
Тумустаах кыбытыылаах саары этэрбэһи тигии туспа уратылаах буолара. ААН ТИиК. Саппыйаан этэрбэс — саппыйаантан тигиллибит чараас сайыҥҥы этэрбэс. Лёгкие летние торбаса, сшитые из коровьей кожи, выделанной ручным способом как сафьян, сафьяновые торбаса
Саппыйаан этэрбэс — нуучча сабыдыалынан тириини саппыйаанныахтарыттан ыла тигиллэр, синньигэс, кыараҕас остоох сайыҥҥы этэрбэс. НБФ-МУу СОБ. Сарыы этэрбэс — сарыыттан тигиллибит этэрбэс. Торбаса, сшитые из мягко выделанной коровьей или другой кожи, ровдужные торбаса
Ойуулаах (дьэрэкээннээх) сарыы этэрбэс — айаҕыттан тумсугар тиийэ өҥнөөх сабынан дьэрэкээн ойуулаах буолар. НБФ-МУу СОБ
Тирэҥсэ этэрбэс — тирэҥсэ диэн курдук. Тумустаах, сайыҥҥы тирэҥсэ этэрбэстээх эҥин. С. Маисов. Тулламай этэрбэс — тулламай
1.
1 диэн курдук. Тулламай — олус намыһах остоох, дьиэҕэ кэтиллэр сайыҥҥы чэпчэки этэрбэс. НБФ-МУу СОБ
Тумустаах этэрбэс көр тумус. Тумустаах, сайыҥҥы тирэҥсэ этэрбэстээх. С. Маисов
Тумустаах кыбытыылаах саары этэрбэһи тигии туспа уратылаах буолара. ААН ТИиК
Бэйбириэт билэлээх, тумустаах сарыы этэрбэс — икки кытыытынан кыһыл сукуна сыыйыылаах хара бэйбириэт билэлээх, ойуута-талата суох. НБФ-МУу СОБ. Түнэ этэр- бэс — түнэттэн тигиллибит этэрбэс. Торбаса, сшитые из лосиной или оленьей замши
Түнэ этэрбэс күүстээх үлэҕэ, булка кэтиллэр, аараламмыт, арыт ыыһаммыт түнэттэн тигиллэр. НБФ-МУу СОБ
Мин санаабар, сылгыһыкка түүлээх чомпой бэргэһэ, таба саҕынньах, таба эбэтэр ыт тириитэ ыстаан, уллук сутуруо, түнэ этэрбэс наадалар. ДВР САЗС. Тыс этэрбэс — тыстан тигиллибит, аллараа өттө хаатыҥканан уллаһыллар этэрбэс. Унты, сшитые из шкурки с нижней части ног животных, камусов и подшитые войлоком
Тыс этэрбэс — таба, тайах, сылгы, сүөһү тыһыттан мааныга да, мараҕа да кэтиллэр гына тигиллэр кыһыҥҥы этэрбэс. НБФ-МУу СОБ
Таба тириитэ ыстааннаах, саҥыйахтаах, суокка уллуҥнаах тыс этэрбэстээх эһэбит оҕонньор барахсан суол кытыытыгар баар дириҥ чалбах ууга тиэрэ түһэн сытар эбит. БМ БМ
Этэрбэс быата көр быа. [Симэхсин эмээхсин] ытыһын таһынан өрө эккирээн иһэн, этэрбэһин быатыттан иҥнэн умса баран түһэн, атаҕа иэнин таһыйан саллырҕатта. П. Ойуунускай
Уйбаан этэрбэһин быата сөллүбүтүн баанна. Амма Аччыгыйа
Этэрбэһин быата сөллөн, Ойон иһэн Охтон түстэ. Т. Сметанин
ср. др.-тюрк. етик ‘мягкая обувь из кожи’

Якутский → Русский

этэрбэс

торбаса (верхняя обувь на мягкой подошве); ынах этэрбэс торбаса из коровьей кожи; тыс этэрбэс торбаса из шкуры шерстью наружу; үргүлдьү этэрбэс торбаса с высокими голенищами, болотные торбаса; сарыы этэрбэс торбаса из ровдуги.

этэрбэстэн=

возвр. от этэрбэстээ = приобретать торбаса (себе); иметь торбаса.

Якутский → Английский

этэрбэс

n. boot, soft-soled shoe


Еще переводы:

көҥүллэх

көҥүллэх (Якутский → Якутский)

аат. Сылгы эбэтэр тайах түүлэри сылдьар уорҕатын тириитэ. Невыделанная лосиная или лошадиная шкура (обычно снятая вдоль хребта)
Оронугар сылгы көҥүллэҕэ, таба тирииитэ, араас эргэ-урба таҥас элбэх. Н. Босиков
Аркадий саҥа сылгы көҥүллэҕэ этэрбэстэммитэ. «ХС»
ср. тюрк. гөөн, көн ‘необработанная шкура (лошади, верблюда)’

торбаса

торбаса (Русский → Якутский)

сущ
этэрбэс

сутуруо

сутуруо (Якутский → Якутский)

I
аат. Өттүктэн бэрбээкэйгэ диэри тиийэр, үөһээ өттө тураҕас сыалдьаҕа эбэтэр курга быанан иҥиннэриллэр түүлээх эбэтэр сарыы таҥас. Предмет традиционной одежды северных народов из меха или замши, покрывающий ноги от бедра до ступни, привязываемый ремешками (сургунах) к натазникам (сыалдьа) или к ремню, наколенник
[Сорук боллур уол сүүрбүтүгэр] Этэрбэһэ туура ыстанна, Сутуруота борбуйугар Сулбу түһэн хаалла. ТТИГ КХКК
Матаҕатын хаһан-хаһан, онтон киис таһааран, итии сыалдьа, куобах тириитинэн сутуруо, кээнчэ тигитэлээбитэ. Далан
Имитиллибит ньирэй тириитэ сутуруотун оннугар Тыаһыт Бииктэр бэлэхтээбит билиис ыстааннаах, даба ырбаахылаах. Л. Попов
Сутуруо быатын саҕа соллоҥ — туохха да топпот иҥсэ, сиэмэх быһыы. Ненасытность, кровожадность
[Аттар] сутуруо быатын саҕа соллоҥноох Суор тойон оҕонньор Аҕатын уустарын Ааһа баттаатылар. П. Ойуунускай
Ама кинилэр [сибииккэҕэ сытааччылар], сутуруо быатын саҕа соллоҥнонон, этэрбэс быатын саҕа идэмэрдэммиттэрин иһин …… ханна бардахтарай, бааллар. Эрилик Эристиин
Сутуруо быата — сутуруону ыстааҥҥа иҥиннэрэр сарыы быа. Ремешки из ровдуги, при помощи которых наколенники (сутуруо) привязываются к натазникам (сыалдьа)
Дьэ, нойоон …… Сутуруо быатын сулбурутарга Сууххай соҕус буолуоҥ дуо?!! П. Ойуунускай
Этэрбэһин быата Иэнин таһыйбыт, Сутуруотун быата Борбуйун кыаһылаабыт …… Симэхсин эмээхсин диэн баара. Күннүк Уурастыырап. Уллук суту- руо — этэрбэстэн үөһэ, тобуктан өттүккэ диэри кэтиллэр кылгас сутуруо. Короткие наколенники (сутуруо), покрывающие ноги от колен до бедра
Силип барарга тэринэн, түнэ этэрбэһигэр угунньа уктубута, уллук сутуруо кэппитэ. Күннүк Уурастыырап
Сыгынньах ойуун …… хаҥас атаҕын уллук сутуруотун устубут, онтон, быһаҕын ылан, буутун төрдүнэн быстан барбыт. Н. Якутскай
[Ыт] булчут буолуо суох буоллаҕына, хата, өлөрөн, уллук сутуруо тиктэн кэтиллиэ. И. Федосеев
ср. эвенк. оторо, хоторо, русск. диал. сутыры ‘ноговицы’, якут. сото ‘голень’
II
сутуруо оһох эргэр. — кумах булкаастаах туойунан мас халыыпка симэн оҥоһуллар саха оһоҕо. Якутская печь, сделанная путём заливки смеси глины и песка в деревянную форму
Быргый дьиэтин дуомун көҥүрүйэн түһэ турар титирик чарапчылаах сутуруо оһох уота сырдатан күлүмүрдэтэ турбута. Күндэ
Титирик көҕүстээх сутуруо оһоҕу симэн баран, оҥо хаһан оттор сирдээбиттэрэ, көҥдөй маһынан сүрүннээн ураа турба симэн таһаарбыттара, буорунан халыҥнык сыбаан кэбиспиттэрэ. Д. Таас
Саах балаҕан иһигэр сутуруо оһоххо саҥа куруҥ титирик маһа мастанан кэлэн умайан кэчигирии турара. Н. Түгүнүүрэп. Сутуруо дьиэ түөлбэ. — буор сыбахтаах туруорбах балаҕан. Изба из наклонно поставленных брёвен, обмазанная смесью глины и песка. Кыра сутуруо дьиэлээхтэр этэ

камусы

камусы (Русский → Якутский)

сущ
тыс этэрбэс

задник

задник (Русский → Якутский)

м. (у обуви) тилэх, этэрбэс тилэҕэ.

торбаса

торбаса (Русский → Якутский)

мн. (ед. торбас м.) этэрбэс, олооччу.

уллуҥнаа

уллуҥнаа (Якутский → Якутский)

уллар диэн курдук. Этэрбэһи уллуҥнаа. Хаатыҥканы уллуҥнаа

билэлээ

билэлээ (Якутский → Якутский)

туохт. Этэрбэскэ эбэтэр үтүлүккэ билэтэ тик. Пришивать оторочки, билэ к одежде, оторачивать. Эбэм этэрбэспин билэлии олорор

мамыһыкы

мамыһыкы (Якутский → Якутский)

аат., түөлбэ. Этэрбэс таһынан кэтиллэр түүлээх холуоһа. Меховые галоши, надеваемые поверх торбасов
Этэрбэһин оһо эрэ хаалла. Ол иһин этэрбэһин оһунан мамыһыкы оҥоһунна. И. Данилов

хоруоҥкалаах

хоруоҥкалаах (Якутский → Русский)

имеющий бисер; с... бисером; бисерный; хоруоҥкалаах этэрбэс торбаса, шитые, бисером.