прил. ёж; # держать кого-л. в ежовых рукавицах кытаанах илиигэ тут (олус кытаанахтык тут).

прил. 1. хатыылаах, иннэлээх; колючий ёж иннэлээх ёж; колючая проволока хатыылаах боробулуоха; колючая борода хатыылаах бытык; 2. перен. хатыылаах, кыыс- таах; колючий язык хатыылаах тыл; колючий взгляд хатыылаахтык көрүү.

ж. 1. иннэ; машинная игла массыына иннэтэ; 2. иннэ, мутукча (хвойная); хатыы (шип); иглы сосны бэс мутукчалара; иглы шиповника дөлүһүөн угун хатыыта; 3. (у животных) иннэ; иглы ежа ёж иннэлэрэ.

I
аат. Түүтүн оннугар хатыылаах иннэлэрдээх күтэр курдук кыыл (поэзияҕа кини иннэтэ туох эмэ уһуктаахха холонор). ☉ Еж (в якутской поэз. что-л. остроконечное уподобляется игле ежа)
Чурумчуку харытын Дьуос түүтүн курдук сытыы Чулбуубаҕыыр сүргүөхтээх Тордуоҕунан хаптарда. Эллэй
Олус бөдөҥ дьуос көхсүгэр маарынныыр мутуга, лабаата суох адаархай үөрбэ тииттэрдээх сиһи быһа түһэн, үрэххэ киирбиппит. Далан
Ыстыыктар, дьуос кутуйах көхсүнүү, окуопа үрдүнэн өрө адаарыйа түһэллэр. «Кыым»
II
аат., тут. Саха ууһа охсор түөрт кырыылаах тимир тоһоҕото. ☉ Четырехгранный гвоздь, изготовлявшийся якутскими кузнецами. Хоруобуйатын хаптаһынын дьуоһунан туттартаата.
△ Бэрэбинэни, маһы туттарар икки төбөтүнэн бүк тутуллубут уһуктаах тимир. ☉ Скоба, служащая для скрепления бревен в строениях. Бэрэбинэтин суорарыгар хамсаабатын диэн икки өттүттэн дьуоһунан иҥиннэрдэ

I. послелог, упр. дат., направ. и местн. п. каждый; каждому; в каждом; на каждом; еже=; киһи аайы каждому человеку; дьиэ аайы в каждом доме; кини күн аайы кэлэр он приходит каждый день; сыл аайы каждый год, ежегодно; 2. частица, выражает пренебрежение, игнорирование: ити аайы кыыһыраҕын дуу ? неужели ты сердишься из-за такого пустяка?; 3. союз по мере того, как; каждый раз, как; каждый раз, когда; кэллэҕин аайы , кини суох буолар каждый раз, когда он приходит, его не бывает; кэпсэтэн истэхтэрин аайы киһитэ улам сөбүлэһэн истэ по мере того, как они разговаривали, собеседник постепенно стал соглашаться с ним.