сыһ. Үгүһү-элбэҕи хабан, киэҥ далааһыннаахтык. ☉ С размахом, с охватом
Ол дьыала дириҥ хабааһыннаахтык ырытыллар эбит этэ. Г. Борисов

прил. 1. (многочисленный) үгүс, элбэх; 2. в знач. сущ. многие мн. үгүстэр; многие знают үгүстэр билэллэр; 3. в знач. сущ. многое с. үгүс; поговорить о многом үгүһү кэпсэт.

ханарыт диэнтэн хай
аата. Хаҥалас, Киллэм, Тулагы — саха төрүттээн-уустаан олохсуйбут киин сирэ. Кинилэри П.А. Ойуунускай үгүс элбэх ханарытыыта суох «Дойду» диир эбит. Багдарыын Сүлбэ

көр эбээт
Күтүөт киһи күөкэритэн иһэр эбэт. ПЭК ОНЛЯ I
Тыый, оҕонньор! Үгүс элбэх ахсааннаах үргүүк үрүҥ сүүрүгү көрбүтүм эбэт! Ньургун Боотур
ср. тур. евет ‘частица утверждения, да’

туохт. Солуута суох элбэҕи саҥар, лахсый. ☉ Болтать впустую, пустословить
[Захар Павлович:] Тылга тииһимэ. Ону-маны чаабыйдаабакка сууйан ис. П. Аввакумов
Ону-маны чаабыйдаама, өссө тугу этэрдээххин? А. Сыромятникова
[Бөтөс Бүөтүр:] Бара тур, үгүһү-элбэҕи чаабыйдаама эн манна! «ХС»

нареч. 1. үгүс, үгүстүк, элбэхтик; он много знает кини үгүһү билэр; много работать элбэхтик улэлээ; 2. в знач. числ. үгүс, элбэх; много народу элбэх киһи; 3. при сравн. ст. (гораздо) быдан, төһө эмэ; много лучше быдан ордук; # много-много саамай элбэҕэ, иһэ үлүннэҕинэ; ни много ни мало ордуга-хопута суох.

аат. Туох эмэ үгүс, элбэх буоларыгар кыһаллар, онон дьарыктанар уонна ону ситиһэр киһи. ☉ Тот, кто старается приумножить количество чего-л., занимается этим и добивается этого
Оттон Людмила Быковская солбуйар кэмигэр үрүҥ илгэни дэлэтээччилэр нэдиэлэлии сынньаналлар. ФП МХ
Үрүҥ илгэни үксэтээччилэр, эмис эти дэлэтээччилэр күрэхтэһиилэрэ улам хатыһыылаах буолан барбыта. АА ИБ

даҕ. Тула кыараҕас, үрдүк туруору сыырдаах (хол., алаас, үксүгэр ыкса сытар элбэх алаас туһунан этэргэ). ☉ Маленький, окружённый крутыми, высокими холмами (об аласах, расположенных близко друг от друга)
Устунан, сатыы киһи ыллыктанар омоон суолларынан утуу-субуу олорор оҥолох-чоҥолох алаастарга сыҕарыйталаабыттара. Күннүк Уурастыырап
«Мөҥүрүөн алаастара дуо», — диэн кэпсээҥҥэ киирбит үгүс элбэх оҥолохчоҥолох алаастар бааллар. БИ УЛАа

сыһ. Толору, томтойон тахсар курдук. ☉ Большой кучей, горой, грудой
[Тыраахтар] Үгүс элбэх үлүскэннээх үбү, Үтүө таһаҕаһы, үчүгэй табаары Өҥкөөт тыа быһаҕаһын саҕа Өрөһөлүү тиэйэн дьүккүйэн иһэр эбит. Саха нар. ыр. III
Оҕонньор сылгы ойоҕоһо, куобах этэ өрөһөлүү ууруллубут улахан ылтаһын миискэтин мин диэки сыҕарыта аста. С. Никифоров
Бульдозер кумаҕы өрөһөлүү анньан кычыгыратар. «ХС»

I
самнар диэнтэн холб. туһ. Ийэлэр тыылга геройдуу үлэлэрэ сиэмэх өстөөҕү самнарсыбыта. «ХС»
II
туохт. Бииртэн биир самнайан көһүн (үгүһү, элбэҕи этэргэ). ☉ Быть одинаково низенькими или низкорослыми (о нескольких или многих постройках, людях и животных)
Самнарыспыт балаҕаттарга олорооччулар бөлүүн ким хайдах хонон турбутун туһунан кэпсэтэр этилэр. Эрилик Эристиин