үлүмнэс диэнтэн хай
аата. Окко киирэр кэм тиийэн кэлбитэ: оонньуу-көр бүппүтэ, үлэ үлүмнэһиитэ саҕаламмыта. Далан
Өрүһүспүт курдук туорааҕы хомуйан үлүмнэһии бөҕө. В. Миронов
Сайын буоллар эрэ, окко үлүмнэһии түбүгэр түһэбит. «ХС»
Якутский → Якутский
үлүмнэһии
үлүмнэс
туохт. Бириэмэни, түгэни куоттарбат туһугар дьүккүһэн, түргэнник үлэлээ (хол., от үлэтигэр кураан күннэргэ). ☉ Работать с большим усердием, стараясь не упустить благоприятный момент (напр., ясные погожие дни во время сенокоса)
Түүн хойуу туман түһэр. Дьоннор үлүмнэһэн, сииктэн сииккэ диэри охсоллор. И. Гоголев
Эмээхсиним ииһин бүтэрээри үлүмнэһэн, таһырдьа быкпатах. И. Федосеев
Дьоннорум отторун эрдэ бүтэрээри үлүмнэһэ сылдьаллара, түүн хараҥаҕа биирдэ кэлээхтииллэрэ. «ХС»
△ Тугу эмэ атыттартан өрүһүспүт курдук, тутуу былдьаһан, былдьаһа-тарыһа гын, оҥор. ☉ Делать что-л., стремясь быть первым, опережая других
Тапталы киһи үп-харчы кэриэтэ үлүмнэһэн, былдьаһан-тарыһан ылбат. Софр. Данилов
Сорохтор сүүрэ-хаама былаастаан ситэн ааһаллар. Хайыахтарай, олоҕу сырсан эрдэхтэрэ. Дьолу ситээри, олоҕу үлүмнэһэн хаалаары. Н. Лугинов
Доҕотторум ити курдук үлүмнэһэ-үлүмнэһэ кэпсээн өрүкүнэйэллэр. В. Васильев
Үлүмнэһэн, кус оҕотун көтүөр тиийбэккэ, куобах көҥүлүн көһүппэккэ быраканьыардаан быһа сытыйабыт. Н. Босиков
ср. туркм. өлүшмек ‘жадно набрасываться’
үлүмнээ
туохт. Элбэх, өлгөм буолан көһүн. ☉ Быть, казаться многочисленным, обильным
Саҕаҕы киэптээбит алааспар киирэммин Саймаарар салгынын мин сайа тыынабын Ыҥырыа лүҥкүнүүр саҥатын сэргиибин, Үлүмнүүр үөр лыаҕы үргүтэ сырсабын. М. Ефимов
Чыычаах ыллыыр, өтөн үөтэр, кэҕэ этэр... Халлаан күөх тииҥ уорҕатынан көөчүктүүр... Кылыгырыы-тылыгырыы сыркы тэбэр... Халдьыа ото, өрө үтэн, үлүмнүүр... В. Миронов
Ууну сэмсээн үөр балык Суһумнуурун көрүөхпүт, Үрүҥ көмүс хатырык Үлүмнүүрүн сөҕүөхпүт. Н. Курилов
Еще переводы: