Якутские буквы:

Якутский → Якутский

үрүк-түрүк

  1. даҕ.
  2. Төһө да саас ылан истэр, кырыйдар даҕаны этэҥҥэ сылдьар. ☉ Немолодой, но ещё в силе
    Боккуолаах Сөдүөт иккиэн да үрүк-түрүк туруктаах сылдьан биэнсийэлэригэр тиийдилэр. Н. Кондаков
    Мин манна, дойдубар үрүк-түрүк туруктаах олордорбун, бука, кыраҕа кыһаммакка туһалаах оҕонньор буолуом этэ. «ХС». Сааһырдаҕым ахсын дойдубун ахтарым үксээн барда, арыый үрүктүрүк эрдэххэ төрөөбүт түбэни булбут ордук буолсу. ТМН ДК
  3. Алыс алдьамматах, өссө да туһалыан сөптөөх (сэби-сэбиргэли, таҥаһысабы о. д. а. этэргэ). ☉ Ещё пригодный к использованию, ношению (напр., об одежде)
    Үрүк-түрүк тордох ыстааны, болотуна ырбаахыны күрдьүгэс тыһаҕас кэлэн сиэн кээспит. Амма Аччыгыйа
    Бу оҕолор үчүгэйгэ кэтэр үрүк-түрүк былааччыйалара да ахсааннаах буолара дии. М. Обутова-Эверстова
    Кинилэри үөрүүлээхтик атаарарбыт, үрүк-түрүк таҥаспытын, туох баарынан эрдэттэн кистээн сакаастаһыы, болдьоһуу бөҕө буоларбыт. «Сахаада»
  4. сыһ. суолт. Онон-манан, быстахостох (өйдөө). ☉ Местами, фрагментарно, отрывочно (помнить)
    Үрүк-түрүк өйдүүр курдукпун. Өрүү эһэм миигин атаахтатарын: холустук төбөбүн имэрийэрин, кэтэхпиттэн сып гына сыллыырын. Урсун
    Стокгольмы хайдах эрэ үрүк-түрүк өйдүүбүн. Өйүм-санаам Россияҕа тиийэн олороро. «ХС»

Еще переводы:

дьэ буолар{ да} эбит

дьэ буолар{ да} эбит (Якутский → Якутский)

көр буолар да эбит (эбиккин)
Дьон ол курдук эттилэр, дьэ буолар эбит. А. Сыромятникова
Ханна барбыта буолуой? Дьэ буолар да эбит... В. Протодьяконов
Дьэ буолар да эбит, бачча үрүк-түрүк сылдьан аны бөрө аһылыга буолара хаалбыт эбит буоллаҕа. В. Ойуурускай
Кини дьонтон үөрбүтүн, аны мин киниттэн үөрбүппүн... Дьэ буолар да эбит... «ХС»

көхөлөөх

көхөлөөх (Якутский → Якутский)

даҕ., көсп. Олуурдаах, эриирдээх, баайсыылаах (кэпсэтии, ыйытыы). ☉ Сложный, непростой, каверзный, заковыристый (разговор, вопрос)
[Вася — Айдаарга:] Дьэ, мин биир көхөлөөх ыйытыылаахпын, өһүргэнимэ дуу? Н. Лугинов
Яков урут, үрүк-түрүк сылдьар эрдэҕинэ, ити «хайдах» диэн тыл итиччэ көхөлөөх, моһуоктаах буолуо диэн, кырдьыга, сэрэйэ да санаабат этэ. Н. Заболоцкай

уҥа-хаҥас

уҥа-хаҥас (Якутский → Якутский)

  1. даҕ. Икки өттүгэр баар. ☉ Находящийся справа и слева
    Киирии-тахсыы уурайан, Кэпсэппэккэ ньимиһэн, Уҥа-хаҥас ороннорго Олорунан кээстилэр. Күннүк Уурастыырап
  2. сыһ. суолт.
  3. Икки өттүгэр, икки өттүнэн. ☉ Направо и налево, справа и слева, по обе стороны
    Оҕонньотторо уҥа-хаҥас эргиллэн буллумахтаһан иҥниһэ түһэллэр. Амма Аччыгыйа
    Улусов уҥа-хаҥас кылап-халап көрүтэлээбитэ. Р. Баҕатаайыскай
    Эһэ кылана-кылана оҕолорун уҥа-хаҥас садьыйда. Т. Сметанин
  4. көсп. Талбытынан, мээнэ (тугу эмэ гын, оҥор). ☉ Без разбора, всюду
    Наар өйдөөх этиилэринэн уҥа-хаҥас ыһыахтана сылдьааччы. Н. Лугинов
    Тутууга саҥа кодекс тахсан, уҥа-хаҥас тутаттаан эрэр. «Саха с.» [Елена Александровна — Алёщаҕа:] Генерал уолабын диэн уҥа-хаҥас киһиргиириҥ сааттаах суол, түктэри быһыы. ОЛ ПА
    ♦ Уҥа-хаҥас быраҕыс көр быраҕыс
    Ол бастакылартан кини эрэ уҥа-хаҥас бырахсыбыта. «ХС»
    Уҥа-хаҥас дайбас көр дайбас. Кулуһун Ияны кытта сатаабатар да, нууччалыы харса суох уҥа-хаҥас дайбаһан кэпсэтэ сатыыр. И. Гоголев. Уҥа-хаҥас охсуһан (бэр- сэн) — хайдах сатанарынан, табылларынан. ☉ Как-нибудь, каким-л. образом, тем или иным способом (напр., жить)
    Ол гынан син үлэлээн-хамсаан, уҥахаҥас охсуһан олороохтообуппут. И. Никифоров
    Бу сырыыга баҕас Костя уҥахаҥас бэрсэн хаалар баҕайыта ини. Н. Заболоцкай
    Кини суоҕа буоллар, урукку курдук, баҕар, хайдах эрэ уҥахаҥас охсуһан, үрүк-түрүк олоруллуо этэ. «ХС»