Якутские буквы:

Якутский → Якутский

үтэй

туохт.
1. Кими, тугу эмэ үтүрүйэн бэйэҕиттэн тэйит эбэтэр халбарыччы ас. Отодвинуть, оттеснить, оттолкнуть кого-что-л. от себя
Эмискэ соҕурууттан илгийэр ичигэс тыал тымныы салгыны Үтэйэн үлэ киһитин уруйдуурдуу сымнаҕас хаары өрүкүтэн ааста. Болот Боотур
Оттон куйаас күннэри үтэйэн, ыараханнык аллара намылыйбыт былыт лүҥкүрэ бүрүйдэ. П. Аввакумов
Наһаа кыыһырбыт Миитээс кыыһын күүскэ халбарыччы үтэйэн кэбистэ. В. Протодьяконов. Даадар кэлэн оҕонньору торуоскалаах илиититтэн ылла, аан диэки үтэйдэ. «ХС»
2. кэпс. Тугу эмэ бэйэҕиттэн атын киһиэхэ халбарыт, көлбөрүт (хол., үлэни). Свалить, скинуть, переложить что-л. на кого-л. (напр., работу)
Сөдүөччүйэ ити дьоһуннаах дьыаланы оҕонньоругар үтэйэрэ табыллыа суох. В. Гаврильева
Оҕо эрдэҕиттэн аҕата үөрэппитин курдук, хаһан даҕаны толлон турбат этэ, ыараханы, кытаанаҕы доҕотторугар үтэйбэт буолара. «Кыым»
3. эргэр. Саха төрүт итэҕэлинэн, киһини-сүөһүнү булбут абааһыны төттөрү үүр (ойуун туһунан этэргэ). По старинному якутскому поверью: прогонять, изгонять, спроваживать (злого духа — о шамане)
Оо, кырдьаҕас, күн-ый буол, аһын-абыраа! Ити абааһылары үтэйэн көр, хара көлөһүҥҥүн умнуохпут суоҕа. П. Ойуунускай
Сүдү ойууну ыҥыран аҕалан кыырдаран, кини ыар тыынын бу Орто дойдуттан үтэйэн баран, көмөн кэбиспиттэр. И. Федосеев
Мэлгэйбээт туох да бокуойа суох ол абааһылары хаһан да эргиллибэт гына үтэйиэн иһин кыаҕа тиийбэт. «ХС»

Якутский → Русский

үтэй=

1) прогонять, удалять, спроваживать; былыр ойуун абааһыны үтэйэр дииллэрэ в старину говаривали, что шаман прогоняет злого духа; 2) вытеснять, выталкивать; уу эттиги өрө үтэйэр вода выталкивает (погружённое в неё) тело.


Еще переводы:

имирт

имирт (Якутский → Якутский)

имир диэнтэн дьаһ
туһ. Кини киһи аймах суобаһын алдьатар, имирдэр, кэдэрги өттүгэр үтэйэр күүс буолар. Суорун Омоллоон

толкнуть

толкнуть (Русский → Якутский)

сов. 1. кого-что ас, кэп, үтүрүй; толкнуть кого-л. локтем кими эмэ тоҕонохху-нан ас; 2. что, перен. (продвинуть вперёд) хамсат; толкнуть дело дьыаланы хамсат; 3. кого, перен. ас, анньан биэр, үтэй; толкнуть на преступление буруйга анньан биэр, буруйу оҥорууга үтэй; 4. см. толкать 2.

подтолкнуть

подтолкнуть (Русский → Якутский)

сов. 1. кого-что (слегка толкнуть) анньан кэбис, үтүрүй, үтэн биэр; 2. кого (чтобы обратить внимание) имнэн; 3. кого, перен. разг. (побудить к действиям) анньан биэр, үтэй, көҕүт.

үтэйтэлээ

үтэйтэлээ (Якутский → Якутский)

үтэй диэнтэн төхт
көрүҥ. [Эллэй:] Уордайар да кэмнээх! Оҕолоргун көрөн кэбис. Уолҕамдьы санааҥ охсуутугар, өһүөннээх өйүҥ үлүгэригэр өлүүгэ үтэйтэлээбиккин! М. Обутова-Эверстова

аалыас

аалыас (Якутский → Якутский)

саҥа алл., эргэр. Ойуун кыырыан иннинэ куһаҕан тыыннары уотунан үтэйэригэр этэр тыллара (сорох удаҕаннар умайбыт сиэли далбаатыылларыгар этэллэр). Шаманский клич, выкрикиваемый при отгоне огнем злых духов (произносили также удаганки, размахивая зажженной конской гривой).
ср. тюрк. алас ‘возглас при окуривании дымом’

айхаллааччы

айхаллааччы (Якутский → Якутский)

аат. Үрүҥ айыылары, кинилэр илгэлэрин алҕаан ылар, куһаҕан тыыннары, кинилэр үлүгэрдэрин алҕаан үтэйэр кыахтаах ойуун. Шаман, способный призывать молением добрых духов или их дары, прогонять злых духов или их наваждения. ПЭК СЯЯ

дьүгэлит

дьүгэлит (Якутский → Якутский)

дьүгэлий диэнтэн дьаһ
туһ. «Үөһэттэн өҥөйдөҕүнэ - үөһэ төттөрү үтэйэн кэбиһиэхпит, аллараттан ааттаатахтарына - аллара төттөрү дьүгэлитиэхпит этэ!» - дэстилэр. ПЭК ОНЛЯ II
«Ыларовы да атын оройуоҥҥа дьүгэлитиллэр ини. Оччоҕо мөккүөр мүлүрүйүө. Онон ыгылыйымыахха», - дии санаата. Р. Баҕатаайыскай

үтэйис

үтэйис (Якутский → Якутский)

үтэй диэнтэн холб. туһ. Ыарахан дьылҕалаах дьоннору Ытыктыы саныыбын..
Ытыктыы саныыбын Ыраас дууһабар олору Кэрэйсэ, үтэйсэ барбакка, Кэтэмэҕэйэ суох киллэрэр буоламмын. С. Тарасов
Кыараҕас, ип-итии балаҕан. Суол салгымтыатын, сылаатын үтэйсэр күлсүү, көр-нар кэпсэтии күөдьүйэ түстэ. Н. Заболоцкай

үтэйилин

үтэйилин (Якутский → Якутский)

үтэй диэнтэн атын
туһ. Эн кыыскын айан абааһыта булбут этэ. Онтуҥ улахан абааһы. Үс хонукка кыайан үтэйиллибэт. И. Гоголев
Сергей бэркэ таптаан испит үлэтиттэн бүгүн тэйэн, соҕотохтуу эмиэ быстах үлэҕэ үтэйилиннэ. В. Яковлев

салайыныы

салайыныы (Якутский → Якутский)

салайын диэнтэн хай
аата. Устудьуоннар салайыныыларын туһунан араас санаалар, этиилэр бааллар. «ЭК»
Бастаан утаа бу сахалыы салайыныыны кытта тэҥҥэ Арассыыйа үтэйэн киллэрэр байыаннай, кылаассабай диктатурата уустук быһыыга-майгыга илин-кэлин олорсо сылдьыбыт. ВУА БС
Бэйэни салайыныы — кэлэктиип, тэрилтэ бэйэтин ис салалтатын бэйэтэ дьаһанар бырааба. Самоуправление
Саха тылын араҥалаан көрдөххө сахалар бэйэни салайыныы диэн тугун билбэт туҥуй омук буолбатахтар. ВУА БС