аат. Үрүҥ айыылары, кинилэр илгэлэрин алҕаан ылар, куһаҕан тыыннары, кинилэр үлүгэрдэрин алҕаан үтэйэр кыахтаах ойуун. ☉ Шаман, способный призывать молением добрых духов или их дары, прогонять злых духов или их наваждения. ПЭК СЯЯ

туохт.
1. үрд. Үрдүк айыылартан дьолу-соргуну көрдөһөн алҕаа (үксүгэр тугунан эрэ айах тутан). ☉ Благословлять, призывая светлые духи, прося у них счастье и благополучие (при этом преподнося дары, угощение)
[Күн Толомон Ньургустай:] Кэнэҕэһин кэнэҕэс, эргийэн кэлэр күммэр уол оҕонон уруйдаарыҥ, кыыс оҕонон айхаллаарыҥ! ПЭК ОНЛЯ III
Талахтаах чабычахха Араҕас илгэ диэн Арыы оҥорон Айхаллыы олоробут. Саха нар. ыр. II
Сабыйа Баай хотуну Аас-хара тэллэҕин арыйа баттаан олорто, Айах үрдүттэн айхаллыыр Аҕыс дьэрэлик бэйэлээх [Ымыйаҕа арыы кутта]. П. Ойуунускай
2. поэт. Үөрэн-көтөн хайҕаа, албан аатын арбаа, үрдүк үөрүүлээхтик туой, хоһуй, ыллаа. ☉ Торжественно приветствовать, воспевать, прославлять; восхвалять, славословить
Нуучча норуотун хорсун быһыытын айхаллыыр улууканнаах патриотическай эпопеянан «Сэрии уонна эйэ» диэн роман буолар. Софр. Данилов
Улуу Лена күн сирин буойуннарын айхаллаан, көмүс долгуннарынан күллэрэстиир, мичил-дьирбии долгуннарынан мичээрдиир. Т. Сметанин
Улуу куорат биир дэхси ньиргиэрэ, Үүммүт күнү айхаллыыр өрөгөйдөөх ырыата Сири сиигинэн эҥсиллэ дуорайар. А. Бэрияк

туохт., үрд. Өрө көтөҕүллэн туран уруй-айхал, өрөгөй тылларын эт. ☉ Восторженно приветствовать, прославлять кого-что-л.
Ону эрэ кэтэһэн олорбут киһи курдук, үөрэн-көтөн, уруйдаан-айхаллаан Фокиҥҥа кэлбитэ. Амма Аччыгыйа
Ол иһин улаханы да ууннаҕына, кыраны да бырахтаҕына, мыыммакка үөрэр-көтөр, уруйдуур-айхаллыыр, аһатар-сиэтэр куолу. Болот Боотур
Кини айымньыларын сүрүн ис хоһоонунан төрөөбүт норуотун саҥа саргылаах олоҕун, кэрэ кэскилин уруйдаан-айхаллаан хоһуйуу этэ. Күн Дьирибинэ

1) уст. призывать духов и просить у них дары; 2) поэт, торжественно приветствовать; восхвалять, славословить; кинини айхаллаан көрүстүлэр его встретили торжественным приветствием; поэт сааскы кэми айхаллыыр поэт радостно приветствует весеннюю пору; ср. уруйдаа =.

1) славить, прославлять; восторженно приветствовать; кинини уруйдаан-айхаллаан көрүстүлэр его встретили восторженными приветствиями; 2) шумно, неумеренно хвалить, восхвалять, превозносить.