үүй диэнтэн хай
аата. Гаврила оҕонньор сэлиэнньэҕэ илдьирийбит тулууптаах, иичикэтэ үүйүүлээх уонна истээх бэргэһэлээх кэлбитэ. БТТ
Дьэ, саамай эппиэттээҕэ диэххэ дуу, тууга сүрэх үҥэтин үүйүү буолар. Хомус Уйбаан

туохт. Тугу эмэ ыһыллыбатын курдук гына онон-манан анньан тик, сэлбээ, кэлгий. ☉ Скреплять что-л., связывая, сшивая. Саа хайдыбыт маһа ньаалбаанынан үүйүллүбүт
□ Талкы оҕонньор онтон-мантан хаптаһын хомуйан, талаҕынан үүйэн, быыкаайык хоруоп оҥордо. Күндэ
Дарбааһап таһырдьа тахсан, аны балаҕан таһыгар ат баһын быатын сэмсии, үүйэ олорор Уйбаанчыкка тиийдэ. В. Протодьяконов
♦ Үүйэ (үүйэ-хаайа) тут — 1) кими эмэ бокуой биэрбэккэ ынньаҕалат, тугу эмэ ааспакка-арахпакка көрдөс. ☉ Не давая покоя, прохода кому-л., усиленно просить, упрашивать о чём-л.
Ирина Владимировна: «Аны ханна да барыма, сэрии диэн кыыс оҕо анала буолбатах», — дии-дии кыыһын биир кэм үүйэ тутта, көрдөстө-ааттаста. С. Никифоров
«Хата, кэпсээ», — диэн Сахаары тула өттүттэн үүйэ тутуу буолла. И. Сосин
Чэ, «Уйбаан, кэпсээ, кэпсээ», — диэн үүйэ-хаайа туттубут. «ХС»
Оҕолор аҕаларын ону-маны ыйытан үүйэ-хаайа туттахтарына, төһө да сылайдар, күлэн кэбиһэ-кэбиһэ лоп-бааччы быһааран биэрээччи. «Кыым»; 2) аспакка-арахпакка киирэ тур, эрэйдээ (санаа, санаа-оноо туһунан). ☉ Обступать, охватывать, захватывать (напр., думы, мысли)
Сүөдэри сэриигэ киирэ охсор санаа үүйэ тутара. Г. Колесов
«Мантан бара охсуохха, куотуохха», — диэх курдук санаа үүйэ тутар. Э. Соколов
«Киһи хайдах сураҕа суох сүтүөй? …… Тыыннаах буолуо. Кини хайаан да көстүө», — итинник санаа Мария Егоровнаны үүйэ-хаайа тутара. «Кыым»
ср. бур. уяха ‘шнуровать’; уйг. үймэк ‘собирать в одно место’

— үүйэ (үүйэ-хаайа) тут диэн курдук (көр үүй)
Киэһэ дьиэбэр кэлбиппэр ийэм: «Тугу эрэ кистиигин быһыылаах. Кэпсээ…», — диэн миигин үүйдэ-хаайда. Софр. Данилов
«Сылаас чэй иһиэҥ дуо?» — Маайыс төтөлө суох үүйдэ-хаайда, курууска сайҕаан чэй кута оҕуста, иһити-хомуоһу сыҕайа охсон, иннигэр хоһуок уурталаата. В. Яковлев

скреплять (путём связывания, сшивания); саа хайдыбыт маһа ньаалбаанынан үүйүллүбүт расколотое ложе ружья скреплено жестью.