сыһ., поэт. Ньургуһун курдук кэрэтик, үчүгэйдик. ☉ Как прекрасный цветок, как подснежник
[Таптыыр кыыһым] Саҥа аппыт ньургуһуннуу Сандаарыччы көрдөҕүнэ, Сананарым уол оҕо ньургунунуу Саамай дьоллоохпун дэнэ. И. Федосеев. Саҥа аппыт ньургуһуннуу Сандаарыйар эдэр уоллуун Киэһэ аайы көрсүһэрим, Сиэттиһэммин һээдьэлиирим. Эвен фольк.

1. сиксий диэнтэн атын. туһ. Силлиэ тыал сиксиллэр, Сирэйгэ сипсиллэр. П. Ойуунускай
   Балаҕан ыйын маҥнайгы күннэриттэн сэбирдэх сиксиллэр, мутукча түһэр, тымныы аҥылыйар. С. Васильев
   Сиидэ хайаҕаһынан уу тохтон хаалыа, мээккэ бурдук сиксиллэн бараныа. ПНО
2. Биир тэтимник сахсылла, дьигиһийэ хамсаа. ☉ Трястись (напр., на машине); ритмично качаться вверх-вниз (напр., в танце)
   Ыал тэлгэһэтэ чугаһаабытын көрөн, ата айаннаатаҕа буолан сиксиллэ түһэн ылар. Н. Якутскай
   Өрүүсэ массыынаҕа сиксиллэн нухарыйан барда. А. Сыромятникова
   Онтон аны эбэҥкилэр туспа «һээдьэлээн» сиксиллэн барбыттара. И. Бочкарёв

туохт.
1. Кимниин эмэ тутуһан охторсорго күүстэ былдьас. ☉ Схватившись друг с другом, стараться осилить противника, бороться
Хайа, бу олохтоохтор, эһиги кылыйар, ыстаҥалыыр, тустар дьонноох буолаайаҕыт? Күннүк Уурастыырап
Оҕонньоттор былыргылыы сири харбаан ылан ытыстарын сотуннулар уонна хапсан ыллылар, тустан бөкөрүстүлэр. И. Данилов
Аҕам оҕо сылдьан Торкуоп тойону кытта Чыыстайга һээдьэлиир кэмҥэ тустубут. «ХС»
2. көсп. Ыарахан, кытаанах үлэҕэ сыралас. ☉ Выполнять тяжёлую физическую работу
Эмиэ үлэлээн, окко умсаахтаан, субурҕалыын тустан бардылар. Н. Габышев
Ноотоҕой сааһын тухары хара үлэни кытта тустан, сүгүн олорбот. Күрүлгэн
Нэһилиэк дьоно бука бары бу былдьаһыктаах күннэргэ хара сарсыардаттан оту кытта тусталлар. «Чолбон»
△ Туох эмэ күүһүн уйарга, тугу эмэ тулуйарга күрэстэс. ☉ Бороться со стихией
Мин хаалабын хоту сирбэр Кыһынныын туруулаһаары, Кыыл табаны көтүтэр Буурҕатыныын тустаары. И. Гоголев
Тыаллартан эрдиибин кынаттаан, Тыыланан ыраахха уһуннум. Ыраас күн уотунан ыһыахтаан, Ырыанан долгуннуун туһуннум. Р. Баҕатаайыскай
Үллэр баалынан балкыырданан өтөр тоҥмокко, чучураан тымныылыын тустар дииллэр. Н. Абыйчанин
♦ Оту-маһы кытта туһун (тутуһан көр) көр от-мас
Оту-маһы кытта тустар эдэр-эрчим саастарым аастахтара. Өрө туһун көр өрө. Үрүҥ долгун үлүмнэһэн Муус хапчаанныын өрө тустар. Р. Баҕатаайыскай
Үрүҥ көмүс ыҥыырдаах Үүт маҥан ат сылгы Үөл тиити кытары Өрө туста хаалбыта. Күннүк Уурастыырап
Оттон үрэх сүүрүгэ кыынньа-кыынньа ат сиэлин кытта өрө тустар. Н. Заболоцкай
Аҕам күнү быһа тирэх мастан хаһыллан оҥоһуллубут тыытын кытта өрө тустан таҕыста. С. Тумат. Стёпа өй булбуттуу, эмиэ уотун кытта өрө тустан барар. «ХС
◊ Өрө туста сылдьар кэпс. — кытаанах, хоччорхой буолан өрө тура сырыт, кыайан кумуллума, сууланыма (хол., тирии). ☉ Быть очень жёстким, грубым, неподатливым (напр., о шкуре, коже)
Сииккэ дэлби сытыйан баран хаччаччы хаппыт, өрө туста сылдьар ынах олооччутун булан кэттэ. Н. Павлов
Уопуттаах дьоннор имиттэхтэринэ, киһини кытта өрө туста сылдьар тирии, хоччорхой тыс солко курдук сымныыр эбиттэр. «Кыым»
ср. бур. тулаха ‘драться, сражаться’