Якутские буквы:

Якутский → Якутский

өйдөө-санаа

туохт. Тугу эмэ урут буолбуту умнума. ☉ Помнить, не забывать, хранить в памяти
Ойон-тэбэн ааспыт Оҕо, кэрэ сааспын Өйдөөн-санаан кэллим, Өркөн тылы эттим. Күннүк Уурастыырап
Онтон уолчаан туран Үҥкүрүйэ оонньообут сыһыыларын Өйдүү-саныы сырытта, Тохтоон көрөн истэ. С. Васильев. Онто да суох эһэлээх эбэбин мэлдьи өйдүү-саныы сылдьыаҕым. НТП ТББ

Еще переводы:

перечувствовать

перечувствовать (Русский → Якутский)

сов. что (элбэҕи) бил, (элбэҕи) өйдөө-санаа.

бүгээйи

бүгээйи (Якутский → Якутский)

көр бүкүчээл
Мин улахан махтал-баһыыба тылларын кынаттарыгар уйдараммын үөрэммит оскуолабын, үөскээбит бүгээйи, кырыы алааспын өйдөөн-санаан кэлэбин. «ЭК»

дьүһүннэтэлээ

дьүһүннэтэлээ (Якутский → Якутский)

дьүһүннээ диэнтэн төхт
көрүҥ. Кини иһигэр ыаллары аахта, дьиэлэри дьүһүннэтэлээтэ, өссө хайа ыалга хаһан сылдьыбытын өйдүү санаата. Г. Нынныров

бэйэм буолла

бэйэм буолла (Якутский → Якутский)

көр бэйэтэ дуу
Туох диэх бэйэм буолла? Н. Якутскай. «Бу мааҕын сарсыарда тугу сиэбит бэйэм буолла?» — диэн өйдүү санаата. Д. Родари (тылб.)

өһүктүйүү

өһүктүйүү (Якутский → Якутский)

аат. Олус кырдьан, ыалдьан өйдөөн-санаан дьайар туругу сүтэрии. ☉ Одряхление, старческая немощность, наступление старческого маразма
Куттуур миигин сэнэх сылдьан Өлөр өлүү суоһар суоһа, Ордук куттуур тыыннааҕынан Өһүктүйүү кырыыһа. С. Данилов

санаа-оноо

санаа-оноо (Якутский → Якутский)

аат. Туох эмэ ыарахан суолу, эрэйдээҕи өйдөөн-санаан мунчаарыы; дууһа аалларыыта. ☉ Скорбь, грусть, душевная горечь
Мин бу санааттан-онооттон түүн утуйбат буоллум, күнүс олорбот буоллум. Дьэ, сүбэлээ, сүбэлэһиэх. П. Ойуунускай

хайҕан

хайҕан (Якутский → Якутский)

хайҕаа диэнтэн бэй., атын
туһ. Тогойкин бүгүҥҥү күнүн өйдүү-саныы иһэр. Кини хайҕанара аҕыйах, сиринэрэ элбэх эбит. Амма Аччыгыйа
«Мантыкаҥ байыаннай массыына эбээт», — хайҕанар суоппар. П. Степанов
[Илья] үйэтигэр биирдэ туой баттаҕы күөрэтэн түһэрэн хайҕаммыттаах. Н. Габышев

кыладыс

кыладыс (Якутский → Якутский)

кыладый диэнтэн холб. туһ. Тугу барытын кыраамыгар тиийэ кыладыһан ыйыыбын, харчыны биир харчытыгар тиийэ туочунайдык ааҕабын. Софр. Данилов
Анаан кыладыһан, оҕото «аҕам барахсан мончууктара» диэн сааланарын тухары өйдүү-саныы сырыттын диэн оҥордо. «ХС»
[Омар Хайям] бука, олоҕун устатын тухары кыладыһан, кылахтаһан, үйэлэри уҥуордуур айымньыны хааллардаҕа. «ХС»

сөхсүт

сөхсүт (Якутский → Якутский)

  1. сөхсүй диэн курдук. Туох-ханнык иннинэ кинилэр уһанар дьиэни сөхсүттүлэр. В. Протодьяконов
    Аҕалара …… кыһыҥҥы буурҕаларга алдьаммыт эргэ араҥастары сөхсүтэрэ. В. Санги (тылб.)
  2. Уруккуну, ааспыты, умнуллубуту хат өйдөөн-санаан кэл, хаттаан бэрий. ☉ Ворошить старое, давно забытое
    Сорох кэпсиир ааспыты — Былыргыны сөхсүтэн, Сорох хорсун сырыыны — Кыргыс дьылын санатан. А. Абаҕыыныйскай. Бу уол, аата, оҕонньорго, кырдьаҕас киһиэхэ дылы, тоҕо өрүү былыргыны, хаалбыты сөхсүтэ сылдьар оҕонуй? «ХС»
    Князь Андрей ордук киниэхэ наадалаах, дьыалаҕа чахчы сабыдыаллаах дьоннору кытта урукку билсиилэрин сөхсүтэ сырытта. Л. Толстой (тылб.)
өйдөөһүн

өйдөөһүн (Якутский → Якутский)

аат.
1. Туох эмэ ис дьиҥин билии-көрүү. ☉ Разумение, понимание чего-л.
Научнай үлэлэригэр айылҕаны баарынан көрдөрөрүттэн сылыктаатахха, А.Е. Кулаковскай айылҕаны өйдөөһүҥҥэ материалист курдук сыһыаннаһар эбит. «ХС»
Философия — аан дойдуну өйдөөһүн төрдө. ДИМ
2. Өйдүүр-саныыр, толкуйдуур дьоҕур. ☉ Мышление, способность мыслить, понимать. Научнай өйдөөһүн
□ Устудьуоннар айымньылаах экэнэмиичэскэй өйдөөһүннэрин сайыннарарга преподавателлэр уонна устудьуоннар өттүлэриттэн сиэрдээх кыһамньы туруоруллуохтаах. ПА
3. Уруккуну санаан кэлии. ☉ Память, воспоминание о прошлом
Өйдүү түстэр эрэ, саас тухары көрүдьүөстүк өйдөөһүнү хааллардаҕа. Амма Аччыгыйа
Онтон кини Неапольга хайдах үчүгэйдик, көрүдьүөстүк сылдьыбыттарын туһунан өйдөөһүннэрин кэпсээтэ. Л. Толстой (тылб.)