харабыллаа диэнтэн холб. туһ. Кылабыыһа харабыла оҕонньору булан, айаҕым иһин киһи уҥуоҕун харабылласпытым. Эрилик Эристиин
Эмиэ кини дьаһалынан Василий Витимтэн Өлүөхүмэҕэ дылы аны буостаны харабыллаһан барсыбыта. Ойуку

аат., сөбүлээб. Дьаһайааччынан сөбө суох эрээри анаммыт киһи; мөлтөх, аатыгар эрэ дьаһайааччы. ☉ Несостоятельный, немощный руководитель
Өлүөхүмэ куоратын уонна куорат аттынааҕы сэлиэнньэлэр бары үлэһит дьонноро, кини ыҥырыыытынан Өлүөхүмэ куоратыгар түмсэннэр, үрүҥнэр дьаһайыахсыттарыттан быһаарыы модьуйбут этилэр. СБТТ. Бу бэйэлэрин үрдүктүк туттар уонна сэриитимсийбит дьаһайыахсыттар этилэр. Индия кэпс.

сыһ. Ааһар курдук. ☉ Намереваясь (стремясь) пройти, проехать (делать что-л.)
Сэмэнчик Өлүөхүмэ куоратыгар тохтообокко күнүнэн ааһардыы быһаарынар. Н. Якутскай
Кинини араас массыыналар, кэнниттэн ситэн кэлэннэр, оҕуһу ааһардыы куотан элэҥнэһэллэр үһү. «ХС»

батыс диэнтэн хай
аата. Оттон ити сартанскай мууһуруу иккис аҥаарыгар дьон, Алдан өрүһүттэн ураты, Ленаҕа, Витимҥэ, Өлүөхүмэҕэ, Бүлүүгэ …… Халымаҕа тиийэн олохсуйталаабыттара. Оннук ыраах сирдэринэн тарҕанан олоруу булду батыһыыттан буолара. БИГ ӨҮөС

быһаар диэнтэн бэй
туһ. Манна кинилэр сааска диэри олорон баран, болуотунан таҥнары устарга быһаарыммыттара. Суорун Омоллоон
Сэмэнчик Өлүөхүмэ куоратыгар тохтообокко күнүнэн ааһардыы быһаарынар. Н. Якутскай
К.Г. Неустроев прогимназияны бүтэрээт, салгыы үөрэнэргэ быһаарыммыта. П. Филиппов

мэлий II диэнтэн дьаһ
туһ. Өлүөхүмэ уокуругун олохтоохторо бэйэлэрэ айахтарыгар аһыылларын таһынан уонунан тыһыынча буут бурдугу паровой миэлиҥсэҕэ мэлийтэрэн атыылыыллара. «Чолбон»
Нөҥүө күнүгэр эмиэ өссө элбэх амтаннаах аһылык бөҕөнү мэлийтэрэн таһаараллар. ПНО

аат., түөлбэ. Сиэгэн. ☉ Росомаха
Сиэгэн ээ. Нууччалыы росомаха. Өлүөхүмэ диэки ээйтэ дииллэр үһү. С. Никифоров
Көрдөххө даҕаны, ээйтэ моонньо олус суон, күүстээх быччыҥнардаах, ыараханы сүгэргэ анаан айыллыбыт курдук. Я. Семёнов
ср. эвенк. дянта ‘ходить по одной и той же тропе’

аат., түөлбэ. Быыдара. ☉ Выдра
Дьуукуннаах - үс үрэх. Сэбис-сэргэ турар. Төрдө - дьуукун үөскүү сылдьыбыт. Быыдара буоллаҕа дии. Сахалыы өссө туох эрэ диэн. Уу буобурата, быһата. Багдарыын Сүлбэ
Оннооҕор Саха сиригэр бэрт эриэккэскэ көстөр уу кыыла - дьуукун, тайҕа биир саамай кырасыабай уонна эмтээх муостаах сэдэх кыыла - кулааһай бу дойдуга [Өлүөхүмэҕэ] таптаан үөскүүллэр. Я. Семенов. [Кинигэ] кулааһайы уонна дьуукуну (быыдараны) ойуулааһынынан саҕаланар. «ХС»
эвенк. дьукун

аат. Муус үйэтин кэмигэр сир-дойду мууһунан бүрүллүүтэ. ☉ Оледенение
Хаһан эрэ мууһуруу буолуутун саҕана, Новосибирскай арыылар диэн ааттанааччы кэрискэ арыыларга мааманнар маассабайдык өлбүттэр. «Чолбон»
Сартанскай мууһуруу иккис аҥаарыгар дьон Алдан өрүһүттэн ураты Өлүөнэҕэ, Витимҥэ, Өлүөхүмэҕэ уонна Халымаҕа тиийэн олохсуйталаабыттара. БИГ ӨҮөС
Биир мөлүйүөн кэриҥэ сыл анараа өттүгэр сир шарыгар тымныйыы буолбута. Мууһуруу саҕ а л а м м ы т а. КВА МГ

аат. Дьиэ чугаһыгар сүөһүнү хаайан аһатар күрүөлээх мэччирэҥ сир. ☉ Огороженное пастбище, огороженный выгон для домашнего скота (близ жилья)
Баайдар, кулаактар сирдэрин, өртүктэрин, бурдук сирдэримайырдары ньылбы хастаан ылаллар үһү. Күндэ
Өлүөхүмэлэр өртүгү оттук дииллэр. Багдарыын Сүлбэ
Кинилэр [былыргы дьон] ойууру солоон оттоох күрүө, ынах сүөһүнү аһатар дал, сылгыны мөрүөрэр өртүк оҥостоллоро. «ХС»
ср. др.-тюрк. өртүг ‘укрытие, покрывало’