и. д. л. от өр = II; таҥас өрөөччү ткач; ткачиха; тутовай мас солко өрөөччүтэ тутовый шелкопряд.
и. д. л. от өрөө = тот, кто отдыхает, отдыхающий.
Якутский → Русский
өрөөччү
өр
нареч. 1) долго; олус өр оҥор = делать что-л. очень долго; өр күүттүм я долго ждал; өргө диэри надолго; 2) давно; кинини көрбөтөҕүм өр буолла я его давно не видел; өртөн с давних пор.
өр-өтөр
өр-өтөр буолбата незамедлительно, тотчас, в самом ближайшем времени; өр-өтөр буолбата , бу тиийэн кэллэ он тотчас пришёл (сюда); өр-өтөр гыммата, бүтэрэн кэбистэ он тотчас это сделал; өр-өтөр гыммата, кинигэни ааҕан кэбистэ он быстро прочитал книгу.
өр=
I ставить что-л. на огонь; кипятить; чаанньыгы өр= поставить чайник на огонь.
II 1) плести, сплетать, заплетать; тууну өр = плести вершу; суһуоҕу өр = заплести косу; 2) вязать; наскыны өр = вязать носки.
өрөө=
отдыхать (один день); быть свободным от дел (на день); проводить время без дела; мин бүгүн өрөөтүм я сегодня отдыхаю; манна хас да күн өрөөтүлэр здесь они отдыхали несколько дней # өрөөбүт уоскун өһүл фольк. держи речь, молви слово (букв. развяжи свой праздные уста ).
Якутский → Якутский
өрөөччү
аат. Таҥаһы өрөн оҥорооччу. ☉ Ткач, ткачиха. Таҥас өрөөччү. Сап өрөөччү
□ Лион таҥас өрөөччүлэрэ: «Үлэлээх олоруохха эбэтэр охсуһан өлүөххэ!» — диэн луоһуннаах өрө турбуттара. КФП БАаДИ
◊ Тутовай мас солко өрөөччүтэ зоол. — уйатын сабынан өрөн оҥорор үрүмэччи түүлээх үөнэ. ☉ Тутовый шелкопряд
Тутовай мас солко өрөөччүтэ — олус туһалаах үрүмэччи. ББЕ З
өр
I
туохт. Уокка оргута, буһара уур. ☉ Ставить на огонь варить, кипятить (чай, обед и т. п.). Чэйгин өр. Күөһү өр
□ [Хаалдьыт:] Барыта талбыт курдук, хата сылабааргын өрөн, аскын астаан, бэлэм олор. А. Софронов
Кинилэр сэһэргэһэ-сэһэргэһэ чэй өрдүлэр. М. Доҕордуурап
Доҕоор, бүгүн эбиэт өрөн Түбүгүрүмүөх, Кафеҕа Баран аһыах! Р. Баҕатаайыскай
II
туохт.
1. Хас да сүүмэхтэн эбэтэр утаһынтан хат, хатан оҥор, баайан оҥор. ☉ Плести, сплетать, заплетать. Тууну өр. Суһуоҕу өр
□ Уһун суһуоҕун кууруор диэри намылыччы тараан баран мөлбөөрүччү өрөн кэбиһэр. Н. Якутскай
Туу өрө, Илим баайа олорон, Эрэллээхтик кини диэки көрөрүм. И. Гоголев
2. Саптан анал тэрилинэн (испииссэнэн, күрүчүөгүнэн) таҥаһы баай, баайан оҥор. ☉ Вязать (спицами, крючком)
Кини өрө олорор куруһубатын ньилбэгэр ууран баран, толкуйдаан олордо. Н. Заболоцкай
Арай үс кыыс киэһээ хойут Таҥас өрө олорбут. А. Пушкин (тылб.)
ср. тюрк. өр, үр ‘плести, заплетать’
III
сыһ.
1. Уһуннук. ☉ Долго
Ол курдук өр соҕус айаннаан, арыыга чугаһаатылар. Эрилик Эристиин
Өр соҕус күүттүлэр. Күннүк Уурастыырап
2. Уһун кэм устатыгар, бэрт элбэх күн-дьыл анараа өттүгэр. ☉ Давно
Өр да буолла мин таба Ньуоҕутун туппатаҕым, Сыа хаары бурҕачытан Сыһыынан ааспатаҕым. С. Данилов
Кэҕэ баҕайы Бэйэтин оҕотун биирдэ да Бэрийбэт диэн Бэрт өртөн ыла Биллэр буолбаат! П. Тобуруокап
♦ Өр-өтөр буолбата — өр буолбата, тардыллыбата. ☉ Скоро, не задерживаясь, не заставляя долго ждать
Кыыс, кырдьык, өр-өтөр буолбакка Бар дьону соһуччу соһутта. С. Данилов
Үөтүгэн төрдүгэр Өр-өтөр буолбата, Болдьохтоох курдук балык Бу устан тиийэн кэллэ. В. Чиряев
Өр өтөр буолбата, хара-бараан сирэйдээх, мааны киһи кирилиэскэ тахсан, норуокка тоҥхоҥноото. П. Филиппов
тюрк. үр
өрөө
туохт.
1. Тугу эмэ гынаргын эбэтэр үлэлииргин тохтот, сынньан. ☉ Быть свободным от работы, дел, отдыхать
Арамаан биллэҕэр биир күн өрөөтүлэр. Амма Аччыгыйа
Атыыһыт олорор сиригэр кэлэн биир ыалга тохтоон, аттыын-бэйэлиин сынньана таарыйа өрөөтүм. Н. Заболоцкай
Өлөксөйдөөх элбэх хонукка өрөөтүлэр, Өкүүчэни өр да өр эмтээтилэр. С. Васильев
2. Биир-икки сыл тыытыллыма, туһаҕа турума (хол., бурдук ыһар сир туһунан). ☉ Оставаться нетронутым, неиспользованным некоторое время (напр., о пашне)
Икки сыл өрөөбүт Сыыһардаах чараҥар [огурунуом] сэлиэһинэйи ыстарда. М. Доҕордуурап
♦ Өрөөбөт өтөннөөх, кэрээбэт кэҕэлээх көр кэрээ II
[Кинээс Ачаарап] өрөөбүт өтөн, кэрээбит кэҕэ курдук «хам» баран [олорор]. Эрилик Эристиин
Өрөөбөт өтөннөммүт, кэрээбэт кэҕэлэммит Туората биллибэт Торҕо күөх толоонугар Туруйата чугдаарбыт. С. Васильев
ср. кирг. өргү ‘сделать привал, дневать’
хон-өрөө
туохт. Хонон, сынньанан аас, хонукта аһар. ☉ Попутно отдохнуть, заночевать где-л. Тогойкин, холкута буоллар, манна хонон-өрөөн да барыа эбит. Амма Аччыгыйа
Якутский → Английский
өр
a. long, continued, at length
өр=
v. to knit
өрөө=
v. to rest, take a day off; to overnight; to spend a day; өрөбүл n. day off, vacation day
Еще переводы: