побуд. от атаар =; аарааҥҥа диэри уолунан атаартарда он попросил сына проводить его немного.

олор диэнтэн холб. туһ. [Манчаары] эр бэрдэ киһиэхэ уотугар олорсон олоҕун сураһар. Амма Аччыгыйа
Бүгүн үлэттэн төннөн иһэбит. Холкуос үс туонналаах грузовой массыынатыгар аарааҥҥа диэри олорустубут. Т. Сметанин

аат.
1. Ким эмэ кэпсиирин, ааҕарын истэр киһи. ☉ Слушатель (тот, кто слушает кого-что-л.)
Бастакы араатар этэр тыла маҥнай сүрдээх хомоҕой, олус имигэс курдук гынан баран, истээччи кинини кытта аарааҥҥа эрэ диэри аргыстаһар. Амма Аччыгыйа
Ойууламмыт хартыына күүһүттэн, аахпыт куолас чуоруттан дьон бары …… мин курдук көннөрү истээччилэрдиин сөҕөн, уу-чуумпу барбыппыт. Н. Заболоцкай
Кыһыл муннукпутугар дьоннор сылдьыылара үксээн, ааҕааччы уонна аахтаран истээччи элбээн истилэр. А. Бэрияк
2. Сорох үөрэх тэрилтэтин үөрэнээччитэ, устудьуона. ☉ Слушатель (учащийся нек-рых учебных заведений)
Москватааҕы үрдүкү партийнай оскуола истээччилэрэ …… испэктээк ситиһиилээхтик туруоруллубутунан истиҥник эҕэрдэлээбиттэрэ, махтал аадырыстары туттартаабыттара. АҮ
Байыаннай академиялар истээччилэрэ үөрэхтэрин хас бүтэрэн тахсыыларын биһиги сабыытыйа быһыытынан бэлиэтиибит. «Кыым»

даҕ.
1. Чэпчэкитик иэҕиллэр, өҕүллэр. ☉ Способный легко гнуться, сгибаться, изгибаться, гибкий
Эбэтэр имигэс боробулуоха туһаҕы төгүрүт. Амма Аччыгыйа
Оксана имигэс, синньигэс бииллээҕэ, көнө уҥуохтааҕа. Суорун Омоллоон
Ааһан иһэр дьону сымнаҕастык кууһан ылыах курдук имигэс лабааларын намылыччы ууммут хатыҥтан биир лабааны тосту тардан ылар. С. Федотов
2. Сымнаҕас, уунаҥнас. ☉ Мягкий, эластичный, гибкий
Имигэс тирии.  Эмээхсинигэр этэн, этигэр сыста сылдьар гына имигэс сарыы таҥаһы тиктэрэн кэтэрдэр. Саха фольк. Чэйгэ баар «Р» витамин уонна чуолаан катехиннар тымыр эркинин бөҕөргөтөллөр, кинини ордук имигэс, уунаҥнас оҥороллор. Г. Угаров
3. Уларыйыыга-тэлэрийиигэ чэпчэкитик сөп түбэһэр. ☉ Легко приспосабливающийся к изменениям, переменам, гибкий
Кини уопсастыбаннай сайдыы сокуоннарын билиинэн сэбилэнэр, чуолкай бырагыраамалаах, имигэс тактикалаах. «Ленин с.». Биһиги экэниэмикэбит ордук имигэс буолан иһэр. Л. Брежнев (тылб.)
4. Олус хомоҕой, этигэн, уурбут-туппут курдук (тыл туһунан). ☉ Весьма складный, гладкий, звучный (о речи, языке)
Бастакы араатар этэр тыла маҥнай сүрдээх хомоҕой, олус имигэс курдук гынан баран, истээччи кинини кытта аарааҥҥа эрэ диэри аргыстаһар. Амма Аччыгыйа
Мин хас түбэлтэ аайы өйдөтө сатыыбын - бэйэлэрин норуоттарын үйэттэн үйэлэргэ муспут баай, имигэс, чаҕылхай тылларыттан мэлийиэхтэрин баҕарбаппын. Далан
Саха тыла барахсан иирэ курдук имигэс, солко курдук сымнаҕас тыл. «ХС»
5. көсп. Кэлбит-барбыт, турбут-олорбут, сытыы. ☉ Проворный, бойкий, шустрый
«Федералистар союзтара» диэн, эппит-тыыммыт имигэс атыыһыт-албакаат саха, Харчылаах уола Хабырылла Силиипэп салайааччылаах тэрилтэ сирбиэтэнэр. Амма Аччыгыйа
Онтон башкир омук суруйааччыта Хай Мухамедьяров, көрдөөх, имигэс табаарыс, омуннаахтык сэлээппэтин туура тардына охсоот, өрө ууммахтаата. Амма Аччыгыйа
6. көсп., кэпс. Булугас, туһалааҕын түргэнник өйдүү охсор (киһи өйүн туһунан). ☉ Умеющий ловко и быстро найти выход из любой ситуации, сообразительный
Билиҥҥи олох ииччигин-бааччаҕын билэргэ имигэс өй наада. Н. Лугинов
Кини куруутун саамай быһа суолу булар. Чэпчэкитик олорор имигэс өйдөөх киһи. Н. Лугинов

туохт.
1. Кими эмэ ыраах суолга тэрийэн ыыт. ☉ Собирать и провожать кого-л. в дальний путь
Промкомбинакка бииргэ үлэлиир табаарыстара кинини аармыйа кэккэтигэр атаарбыттара. АҮ
Аҕыйах хонон баран, аҕабытын аармыйаҕа атаарбыппыт. И. Гоголев
2. Кими эмэ кытта быраһаайдаһан, ханыаха эрэ диэри бииргэ хаамыс, тириэрт. ☉ Провожая кого-л., пойти вместе с ним до какого-л. места
Сарсыарда аҕалаах ийэтэ уолларын дэриэбинэ уһугар диэри атаарбыттара. Софр. Данилов
Хабырыыс сарсыарда аайы Ыраайаны оскуолатыгар атаарар. И. Гоголев
Дьэргэли, наарталар кэлин ыллыктарыгар үктэнэн туран, аарааҥҥа диэри миигин атаарбыта. П. Филиппов
3. Кими, тугу эмэ ханна эмэ ыыт. ☉ Отправлять, отсылать кого-что-л. куда-л. Бостуой санааҕын эрэйдээмэ, арахсар суругу оҥорторон, суукка атаарбыт этилэр, хата эйиэхэ арахсарыҥ ордук буолбат дуо? А
Софронов. Тугу да билбэт буолбут киһини, биһиги санитардарбыт булан бэрэбээскэлиир пууҥҥа илпиттэрэ. Онтон полевой госпитальга атаарбыттара. Суорун Омоллоон. Саккырыыр сардаҥа Саһарҕа кыымынан Доҕорум аатыгар Бирибиэт атаардым. П. Тулааһынап
4. Ааһан иһэри батыһыннары көр. ☉ Провожать глазами уходящего, уезжающего
Тугу да саҥарбата, кинилэри хараҕынан атаарда. Н. Габышев
5. Ханнык эрэ кэм устатыгар ханна эмэ олохсуйан олоро эбэтэр тохтуу сырыт. ☉ Прожить, пробыть какое-л. время где-л. Федор Васильевич бу нэһилиэккэ төрөөбүтэ, улааппыта, сааһын бүтүннүүтүн кэриэтэ атаарбыта. Софр. Данилов
Александр күһүҥҥү күннэри хаайыы хараҥа хоһугар атаарда. М. Доҕордуурап
Оттон туора Тумулу мин Олус ахтар сирим мэлдьи: Онно оонньоон улааппытым, Оҕо сааспын атаарбытым. Күннүк Уурастыырап
6. Ханнык эрэ бырааһынньыгы эбэтэр олоххо буолар бэлиэ түбэлтэни бэлиэтээн аһар, ыл. ☉ Отмечать какой-л. праздник или какое-л. знаменательное событие в жизни
Манна «Кириһиэнньэ түүн» суруйааччы урут түҥкэтэх, хара тыа сирин оҕолоро кыһыҥҥы таҥара бырааһынньыгын хайдах атаарбыттарын туһунан кэпсиир. Софр. Данилов
Дьэ онон биир тымныы соҕус киэһэ дьахтар бырааһынньыгын атаара Өксүү оҕонньорунаан аргыстаһан испиттэрэ. Н. Заболоцкай
Уон алтыс үйэ иккис аҥаарынааҕы аҕа уустарын баайдара сааскы ыһыахтары атаараллара. БИГ ӨҮөС
7. Ханнык эрэ үлэни, дьаһалы тэрийэн ыыт. ☉ Осуществлять, проводить какое-л. дело, мероприятие
Арай миигин Дулҕалаах нэһилиэгэр сир үллэһигин атаарарга улуус ситэриилээх кэмитиэтин боломуочунайынан анаан кэбистилэр. А. Бэрияк
тюрк. аткар
♦ Анараа дойдуга атаар — өлөр, өлөрөн кэбис. ☉ Отправлять на тот свет (убивать кого-л.)
Кини элбэх маннык көкөтү анараа дойдуга атаарда ини. Софр. Данилов
Тоороной-Тоороной өйдөөх Тииҥ мэйиитэ мэйиилээх, Ала-Торҕону амаҕаччылаан Анараа дойдуга атаарар. Тиһэх суолга атаар көр тиһэх суолугар атаар. П.А. Ойуунускай М.И. Калинин үлэһит аймах тапталлаах сирдьитэ өлбүтүн туһунан ыар хомолтолоох сураҕы эппитин истибитэ уонна кинини тиһэх суолга атаарар траурнай күннэри онно, Москваҕа, ылсыбыта. ФЕВ УТУ. Тиһэх суолугар атаар — өлбүтү сиэри-туому тутуһан көмп. ☉ Провожать в последний путь покойника по установившемуся обычаю
[Татьяна] аҕабытын тиһэх суолугар даҕаны атаарарбытыгар кэлэ сылдьыбатаҕа. М. Попов
Кинини биһиги, оскуола бүтүннүүтэ, кыһыл былаахтаах, барабааннаах, горннаах тахсан, тиһэх суолугар атаарбыппыт. «ХС»
◊ Айыыһыты атаар эргэр., миф. — саха былыргы сиэрэ-туома: оҕоломмут дьахтар дьиэтиттэн кинини араҥаччылыыр айыыһыт барыытын бэлиэтээһин (дьахтар оҕоломмута үһүс күнүгэр буолар). ☉ Старинный якутский национальный обряд: проводы богини-покровительницы родильниц (совершается на третий день после родов)
Эдьээн иэйэхситин эргиппит, Ахтар айыыһытын ахталыппыт Араҕас арыытын аҕаан Айыыһыт атааран Айдаара олорбуттар эбит. П. Ойуунускай
Маҥнайгы оҕолоро — убайым Спиридон — төрөөбүтүгэр оҕоломмут үөрүүлэрин биир айа куобаҕынан бэлиэтээн, айыыһыт атаарбыттар. Ф. Софронов