Якутские буквы:

Якутский → Якутский

ааргытык

сыһ. Ааргы киһи курдук (буол, быһыылан, тутун). Глуповато, туповато, неуклюже (поступать, вести себя)
Надя, били кини …… уйаҕас сүрэхтээх Надята, ама итинник холуоннук, ааргытык, итинник баламаттык быһыыламмыта буолуо дуо? Софр. Данилов
Ааргытык быһыыланаргын дуу, өйдөөхтүк быһыыланаргын дуу — билбэппин. Н. Чернышевскай (тылб.)
Синцов адъютант ааргытык чабылана сатааһыныгар кыһаммакка, сарсын хайаан да дьон өлүөхтээҕин туһунан саныы олордо. К. Симонов (тылб.)

ааргы

  1. аат. Түргэнник өйдүү охсубат, сыппах өйдөөх; аҥала, акаары, түҥкэтэх киһи. Умственно отсталый; тупой; тупица, недоумок, глупец
    «Ааргы, эн өйдүөҥ баара дуо!» — диэн сапсыйан баран, оҕонньор тэскилээн биэрэрэ. Н. Якутскай
    Өйдөөх аҕа таммаҕынан Мунньан муспут уутун Ааргы уола солуурунан Баһан тоҕуо олорчутун. Айталын
    Баҕар биир эмэ мэник тыллаах түбэһэн эргэ бааһы хатыынан аала сылдьыа. Ааргыны кытта аахсымаар. С. Федотов
  2. Аҥала, акаары киһи быһыытыгар дьүөрэлээх быһыы, акаарытык быһыыланыы. Поступок, соответствующий глупым, тупым, ограниченным людям; глупый поступок
    Чэ, кэбис, доҕоттоор, тохтооҥ. Туох ааргы кэпсэтиитэй? Кэлин быһаарсаарыҥ. А. Федоров. «Тоҕо» диэн ыйытыыта ааргытын өйдөөн, Оҕотоойоп сэмэлэнэ санаата. Софр. Данилов. Ааптар үөрэхтээх дьоннору үгэргээн, санааларын сатаан саҥарбат, ааргы дьон оҥортоон, көрдөрбүт. И. Бочкарев

Якутский → Русский

ааргы

туповатый (о человеке).


Еще переводы:

баламаттык

баламаттык (Якутский → Якутский)

сыһ.
1. Сиэри таһынан, аһара, наһаа. Слишком, чересчур, чрезмерно
Баҕар, таһы мэлий, быста сылай, аччыктаа, тоҥ, баҕар, баламаттык бултуй – төһөлөөх күндүнүй, эн булчут, кытыастар кутаата. Далан
Ийэтэ, аҕата Саапканы, ардыгар, олус баламаттык сыстахтарына, Симон туораттан хаана хамсыыра. Д. Таас
2. Толоостук, сүөргүтүк. Неприлично, непристойно, предосудительно
Надя, били кини [Сергей] Надята, ама итинник холуоннук, ааргытык, итинник баламаттык быһыыламмыт буолуо дуо? Софр. Данилов
[Нүһэр Дархан] Миигин өбүгэлэр үгэстэрин Баламаттык кэһэн, ытык ыһыаҕы Сөбүлүүрүнэн сүнньүн салайда диэйэҕит, Билиҥҥи оонньуубут саҥа оонньуу. И. Гоголев
3. Хорсуннук, эрдээхтик, чобуотук. Храбро, смело, дерзко
Саха саллаата Гавриил Протодьяконов: «Бу да сырыыга [өстөөххө] киирсимэхтиир инибин»,– диэн баламаттык сананара. А. Данилов
Бары хапсыһыыларын көхтөөхтүк, баламаттык ыытыы, утарылаһааччыга өйү-төйү биэрбэт курдук харса суох атаакалааһын – бу кини тактиката уонна буочара. Хапсаҕай

глуповатый

глуповатый (Русский → Якутский)

прил. акаарытыҥы, ааргы.

олух

олух (Русский → Якутский)

м. прост, ааргы, дөйүөрбэ.

недотёпа

недотёпа (Русский → Якутский)

м., ж. разг. ааргы, келеек.

балбес

балбес (Русский → Якутский)

м. разг., бран. хоҥ мэйии, ааргы.

осёл

осёл (Русский → Якутский)

м. 1. осёл; 2. бран. ааргы өһөс киһи.

блаженный

блаженный (Русский → Якутский)

прил. I. (счастливый) толору дьоллоох, дьолунан дуоһуйуулаах; блаженная улыбка толору дьоллоох мичээр; 2. разг. (глуповатый) ааргы.

дубина

дубина (Русский → Якутский)

ж. 1. баалкы, охсор мас, сүлүгэс; 2. прост, (о тупом человеке) ааргы, көлөөк.

ааргытыҥы

ааргытыҥы (Якутский → Якутский)

даҕ. Ааргы соҕус, ааргыга дьүөрэлээх. Туповатый, глуповатый, несообразительный; туповато, глуповато (ведущий себя)
Кини олоҕо суох тылларыттан, ааргытыҥы хоһоонноруттан салҕан хаалан, Иэнньэ кинини бэйэтэ үүрэн, аны сылдьыбат оҥорбута. Д. Таас
Кини [Поприщин] уонна кини курдуктар ааргытыҥылара уопсастыба бэйэтэ тосту-туора, түктэри кэмэлдьилээҕиттэн сүөргүлэммэт, толоос быһыынан ааҕыллыбат. ФЕВ УТУ
«Бэлэс бэрдинэн» актыыбыра сылдьар, бэйэтэ чэпчэки, ааргытыҥы киһи. Д. Таас

ыххайтар

ыххайтар (Якутский → Якутский)

ыххай диэнтэн дьаһ
туһ. Саалаах ааргы киһини ыытан ыххайтарбыт буола-буолалар! Софр. Данилов