Якутские буквы:

Якутский → Якутский

аарт-татай!

саҥа алл
1. Дьиктиргээһиннээх кыйаханыыны көрдөрөр. ☉ Междометие, выражающее раздражение с оттенком удивления
[Үс биис баһылыктара:] Аарт-татай оҕолоор!!! Алаата, оҕолоор!!! Абалаах айахтаах, туустаах тумустаах Түстэ түһээт түөкүн төрүөтэҕэй?!! П. Ойуунускай
Аарттатай! Алаата оҕолоор! Ааттаах күүстээх Аарыма оҕус диэн Алҕас даҕаны Арбыыллар эбит! П. Тобуруокап
Аарт-татай! Доҕоруом, өйдүүбүн: Ааһар былыт аптаах чэмэйдэр, Күн сирин көҥүлүн күлүктүүр Күтүр өстөөхтөр үгүстэр. С. Данилов
2. Күүстээх иэйиини, үрдүк өрө көтөҕүллүүнү көрдөрөр. ☉ Выражает сильное чувство, подъем духа, воодушевление
Аарт-татай, оҕолоор, Төннөн тахсаммын Өрөгөйдөөх быһытым Үрдүгэр тураммын Өссө одуулуу көрбүтүм. С. Зверев
Аарт-татай! Тыыннааҕым тухары Хайаан сүрэҕим кырдьыаҕай, Хайаан талыыкаан дьахтары Сэҥээрбэккэ аһарыаҕай? С. Данилов

Еще переводы:

ыарт-татай

ыарт-татай (Якутский → Якутский)

көр аарт-татай
Ыарт-татай! Атаскан! Аарт-татай! Кынныһах! Уһун суолбун оймоото диэҥҥин Уоруйахтыы тураҕын дуо? П. Ойуунускай

иэдээнигим-куудааныгым

иэдээнигим-куудааныгым (Якутский → Якутский)

саҥа алл. Саха олоҥхотугар абааһы кыыһын ырыатын киирии тыллара. ☉ Запев бесовской девы в якутском эпосе олонхо
Иэдээникпин-куудааныкпын... Иһиликпин-таһылыкпын... П. Ойуунускай
Иэдээнигим-куудааныгым... Иһилигим-таһылыгым... Аар-дьаалы!!! Аарт-татай!!! Эрилик Эристиин

аат-татай

аат-татай (Якутский → Якутский)

көр аарт-татай! [Анньыһар Боотур:] Аат-татай эбит, оҕолоор! Тоҕооһо суох кэмҥэ түбүлээтэхтэрэ!.. И. Гоголев
Ар-дьаалы! Ааттатай! Бу уһун дураар хочолоох, киэҥ дьалхаан сыһыылаах, уһун куйаар толоонноох дойду эбит, оҕолоор! Саха фольк. Аат-татай... — диэн Ботугураатым, Чуҥкук ааммын Арыйдым, Таһырдьа ойон таҕыстым. С. Данилов

алаатыгар

алаатыгар (Якутский → Якутский)

көр алаата
Ар-дьаалы! Аарт-татай! Алаатыгар эминэ туомуй! Алдьархайдаах аллараа дойдуттан, Үлүгэрдээх үс күлэр ньүкэнтэн …… Үөлэскит үүтүн өҥөйбүтүм Үһүс сыла туолла эбээт... П. Ойуунускай
Мас таҥараа, алаатыгар бааргын дуу, суоххун дуу? Ситэри, батары көр, мас таҥараа! Суорун Омоллоон
Аар-татай, алаатыгар нии, Ама тыйыс тыын! Туманынан үллүммүт Днепри Ким эрэ харбыыр. Баал Хабырыыс

ыксал-тиэтэл

ыксал-тиэтэл (Якутский → Якутский)

аат. Тугу эрэ түргэнник оҥорорго, бара-кэлэ охсорго ыгылыйыы, түҥ-таҥ түһүү. ☉ Чрезмерная торопливость, спешка в каком-л. деле
Аарт-татай оҕолор! Бу түүн үөһүн саҕана туох ыксал-тиэтэл буолан дуу, туох түрбүөн-түрүлүөн буолан дуу лаампаны уматтылар? П. Ойуунускай
Балыксыппыт биһиэнэ Баһан ылыан баҕарда, ыксал-тиэтэл үлүгэр, Ырбаахытын уһулла. С. Данилов
Кинини көрөөт да, киһи эрэ барыта айдаанкуйдаан диэн ханна баарын, ыксал-тиэтэл диэн орто дойдуга букатын да суоҕун курдук холкутуйа түһэрэ. В. Гаврильева

эминэ туомуй

эминэ туомуй (Якутский → Якутский)

саҥа алл. Туохтан эрэ сөҕүүнү, соһуйууну, дьиктиргээһини, кыйаханыыны, манньыйыыны, күүстээх иэйиини көрдөрөр (киэҥник нор. айыннь., фольк. тут-лар). ☉ Междометие, выражающее волнение, удивление, восхищение, раздражение и другие эмоции и чувства (обычно встречается в фольк.)
Ар-дьаалы! Аарт-татай! Алаатыгар эминэ туомуй! Алдьархайдаах аллараа дойдуттан, Үлүгэрдээх үс күлэр ньүкэнтэн Үтүө ааккытыгар, Үрдүк сураххытыгар Үөлэскит үүтун өҥөйбүтүм Үһүс сыла туолла эбээт. П. Ойуунускай
Эминэ туомуй! Эчикийэ, көрөн-истэн, өргөстөнөн, бу киммит быйаҥа турарый? Болот Боотур. [Ойуун] көрүү көрөр: «Оо-оо-оо! Кыраҕыйа чаҕыйык эминэ туомуй! Туман дьоно тумаҥҥа туойтараарыҥҥытый, күдэн дьоно күдэҥҥэ этитээригитий…» Р. Кулаковскай
ср. кирг. эминэ ‘что’

алаата

алаата (Якутский → Якутский)

саҥа алл.
1. Абарыыны, кыйаханыыны, абааһы көрүүнү бэлиэтиир. ☉ Выражает досаду, раздражение, крайнее недовольство
Алаата, алаата! Абаккабын-сүттүккэбин көрөллөр-көрбөттөр, оҕолоор! Мин эйигин ааттыырга-көрдөһөргө кэлбэтэҕим! Ньургун Боотур
«Алаата, итинник аһыйыах аата тоҕо аныыгын, биһиги сүөһү эрэйбэппит ээ, урут даҕаны көрдөөбөтөхпүт»,— диэн Күөрэгэй ийэтэ сөбүлэммэтэ. Дьүөгэ Ааныстыырап
Аарт-татай! Алаата оҕолор! Ааттаах күүстээх Аарыма оҕус диэн Алҕас даҕаны Арбыыллар эбит! П. Тобуруокап
2. Куттаныыны, кэмсиниини, кутурҕаны бэлиэтиир. ☉ Обозначает испуг, сожаление, чувство позднего раскаяния
Алаата, ар-татай эбит ини! Иһиликпин-таһылыкпын, иэдээммин-алдьархайбын, аарыкпын-айдааммын, оҕолоор! Өлүү бөҕө үтүрүөтэ, алдьархай бөҕө нии ааҥнаата! Саха фольк. Алаата, алаата! Дьэ, көмүс түөстээх күөрэгэйим, алтан түөстээх далбарайым, дьэ түрбүөннээххэ түбэстим, уһуктаахха уолдьастым! Ньургун Боотур
Бу айылаах Буолуом кэриэтэ Өргөстөөх төбөлөөххө Өтөрү түһэммин Өлбүтүм ордук буолсу, Алаата, оҕолоор! П. Ойуунускай
3. Үөрүү, сөҕүү, дуоһуйуу иэйиитэ холбоспутун көрдөрөр. ☉ Выражает чувство радости, восхищения, удовлетворения
Алаата үчүгэйин! Алаата, саха киһи аһа амтаннаах даҕаны буолар эбит. ПЭК СЯЯ
Алаата, кэрэтиэн — Айылҕа барахсан, оо, бэрдиэн!! Күннүк Уурастыырап. Куһаҕан Холдьугур били үөнүн дьиэ муҥунан кутан кээспит. Алчах көтүөлээтэҕин аайы: «О, бөтөкөс! Уу-у, бабат!.. — дии-дии, оонньообут. — Алаата, үчүгэйин!» Саха фольк.