ааттаскөрдөс диэнтэн хай
аата. Ону [дьону ытыалааһыны] барытын ийэлэрэаҕалара, ойохторо-оҕолоро, уруу-хаан дьонноро көрөн, айманыы, ытаһыы, ааттаһыы-көрдөһүү — икки атахтаах тулуйбат аймалҕана буолбута. П. Ойуунускай
Суланыы-кэлэнии, эрэннэрии, ааттаһыы-көрдөһүү — туох да абыраабатаҕа. В. Яковлев

утаартаа диэнтэн төхт
көрүҥ. [Хоту Акыйаан] Халыҥ мууһун хастыы-хастыы, Хара уунан сайгыы-сайгыы, Арҕаа диэки утаарталаата, Аара уулларан бараата. Болот Боотур
Ыҥырталаабыттарын төттөрү ааттаһан-көрдөһөн утаарталаата. «Чолбон»

аат., кэпс. Ыскылаат эппиэттээх үлэһитэ. ☉ Ответственный работник склада, ведущий учёт материальных ценностей, кладовщик
Киһилэрэ ыскылаатчыт буолуоҕуттан …… олус түргэнник байда. «Кыым»
Биһиэхэ муҥур киһибит, ааттаһар-көрдөһөр, күммүт тахсар киһитэ — ыскылаатчыт. «Кыым»

эрэннэр диэнтэн хай
аата. Суланыы-кэлэнии, эрэннэрии, ааттаһыы-көрдөһүү — туох да абыраабатаҕа Кылбановскайы. В. Яковлев
Андаҕардар …… уонна атын эгэлгэ эрэннэриилэр — Дьиктитэ диэн баар эбээт — Тыл үөскэппит оҕолоро. С. Тарасов
Сымыйа эрэннэриилэринэн кыыс өйүн булкуйа сатаата. Н. Габышев

с. 1. рел. таҥараҕа үҥүү; 2. поэт. ааттаһыы, көрдөһүү.

несов. 1. (кататься) төкүнүй, үҥкүрүй, тиэй; ребята валялись в траве оҕолор окко төкүнүйбүттэрэ; 2. разг. (лежать без дела) сыт, таралыйа сыт; валяться на диване дьыбааҥҥа таралыйа сыт; 3. разг. (лежать не на месте) мээнэ сыт, сыт, ыһылын; бумажка валяется на полу кумааҕы сиргэ сытар; # валяться в ногах атаҕар үҥк, сиргэ сүгүрүй (ааттас, көрдөс).

көр адаа-быдаа. Чугас-чугас кыстаммыт мастар, адаабудаа өрөһөлөнөн, бакырыспыт силистэрин, халлаантан ааттаһар-көрдөһөр курдук, өрө ууммуттар. А. Федоров. «Ол бэйэҥ бииргэ төрөөбүт инигин кытта адаа-будаа буолбуккутун онноманна тиэрдэ сылдьыаҥ дуо? Кэпсэтэн, көнсөн, тупсан кэбиһиҥ!» — диэн кылаадьылаан кэбиһэллэр. И. Оконешников

кыларый диэнтэн дьаһ
туһ. Кылааннаах да биилээх Кыайан кыларыппат, …… Уһуктаах да төбөлөөх Тобулу сүүрбэт …… Дьоллоох олох туругурбута, Уйгулаах олох олохтоммута. Саха фольк. Ааттаһабын-көрдөһөбүн, үҥэбин-сүктэбин, кыыһырбыккын кыларыт, уордайбыккын уҕарыт. И. Федосеев
Кырдьар кырыыһын кыларытар Өлбөт мэҥэ уута — үлэ баар. И. Эртюков

туохт.
1. Бэйэ бэйэни кытта хатыйсан, боруогурус, боруок к ө р д ө ө. ☉ Долго, нудно ссориться, вздорить с кем-л.. Бу дьон тыл тылларыгар киирсибэккэ нэгэйдэһэн турдулар
2. Арахпакка, киһи хал буолуор диэри өр ааттаһан көрдөс. ☉ Надоедливо, униженно просить о чём-л., клянчить что-л. Наһаа нэгэйдэспитин иһин биэрдим.

сэнээ диэнтэн бэй., атын
туһ. Эн, бука диэн кыыһырыма, үөрэҕиҥ кыратынан хайыҥ охсуммат да, онон сэнэммэт да буол. Р. Баҕатаайыскай
Эһиги бэйэҕитин сэнэнимэҥ. М. Доҕордуурап
Хаппытыан үйэтигэр киһиттэн ааттаспыта-көрдөспүтэ ахсааннаах буолуо. Киһиттэн итэҕэс, татым буолан сэнэммитэ да суох. А. Сыромятникова
Сэнэнэр, атаҕастанар саҕа кыһыылаах туох баар үһүө. ТМ ДК