1. торчащий в разные стороны, неровный; адаар хайа зубчатые скалы; 2. 1) развилистое сучковатое дерево; 2) диал. кочкарник # адаар муостаах крупный рогатый скот.

нареч. вразброд, порознь; адаа-быдаа сырыстылар они разбежались кто куда.

I. торчащие в разные стороны (о множестве предметов); неровный; адаар-быдаар сир кочковатая, бугристая местность; 2. нареч. в беспорядке, беспорядочно, кое-как (о торчащих предметах); түөрүллүбүт төҥүргэстэр адаар-быдаар быраҕыллыбыттар выкорчеванные пни беспорядочно разбросаны.

n. gnarl, knot, burl

1. даҕ. Ол-бу диэки арбайан, хоройон турар курдук (хол., мас лабаатын, мутук, сылбах эҥин туһунан); хойуутук уһулута ойбут, чочумаасчочумаас буолан көстүбүт (хол., хайа өргөстөрө). ☉ Торчащие в разные стороны, как бы разбросанные во все стороны (напр., о ветвях деревьев); торчащий множеством остроконечных пиков (о цепи гор)
   Алтан чэчир кэриэтэ Аалыы көмүс туораахтанан Адаар ыарҕа дэтэммин Айгыстан үөскээбитим! Саха нар. ыр. II
   Кинилэр [Платоннаах] биэрэк дьиэлэригэр сөрүөстэн, Хомустаах күөл уҥуор түрмэ адаар курдук уһуктаах олбуорун одуулаһан турдулар. П. Филиппов. Икки чаас көтөбүт, түөрт чаас көтөбүт. Бараммат муус килиэ, адаар хайа, арҕас хайа. С. Васильев
   △ Онон-манан уһулу ойон тахсыбыт курдук күөрэлэммит (хол., сыбар, лааҥкы, таас эҥин). ☉ Нагроможденный в беспорядочную кучу, с торчащими в разные стороны острыми краями, труднопроходимый (напр., валежник, бурелом, нагромождение камней)
   Сылбахтыы охтубут адаар мастаах, куруҥ тыа дүөдэтин саҕатыгар, биэ маска атыллан баран, кыайан хаампат буолан турарын булбуттара. В. Протодьяконов
   Манна иччитэх ыыспаҕа, Былыр ырыаһыт төрүөбүт, Адаар таастары, атаҕа Хаан аҕыан тухары, үктүөбүт. Эллэй
   Адаар төҥүргэстэр быыстарынан арҕаа диэки хаамтаран бара турда. Эрилик Эристиин
2. аат суолт. Арбах, лааҥкы дулҕа мэһэйдээх сир; очуос, чочумаас курдук хайалаах сир. ☉ Кочкарник; скалистые горы, нагромождение утесов, скал
   [Уоһук:] Биһигини дулҕа адаардарга үүртэлээн бараннар, бэйэлэрэ дойду сир үчүгэйин тутан олорбуттара дьэ тохтуо. Билигин ол куһаҕан куталары, адаардары кинилэр амсайан көрдүннэр. Күндэ
   Оо, билигин биһиги ити айылҕа үлүһүйэн туран өрөһөлүү быраҕаттаабыт таас адаардарын үрдүнэн холкутук кинигэ ааҕан ааһыталыыбыт эбээт. Амма Аччыгыйа
   Таас хайа адаарын үрдүнэн далаарда Саймаархай салгын ыар харааба. И. Чаҕылҕан
   ◊ Адаар муос — тайаҕы, табаны хоһуйан ааттааһын. ☉ Описательное (образное) название лося, оленя (букв. крупноветвистые рога)
   Адаар муос аалыҥныы хамсанан, тыалырар ойууру санатар. КНЗ СПДьНь
   Ынах муоһа, сылгы туйаҕа, Таба адаар муоһа сүөһүлэнэн, Биитэр эсэһит, тииҥньит аатыран Оонньуурбут кыанар ыал сиэринэн. С. Данилов. Адаар муостаах — 1) улахан кыыл (тайах, таба, үксүгэр дьиикэй, бултанар өттө). ☉ Рогатый крупный зверь (обычно промысловый — лось, дикий олень)
   Адаар муостааххыттан Атырдьах атахтааххыттан амсат! Өксөкүлээх Өлөксөй
   Адаар муостаах төбөтүн хантатан баран, сиһэ кэдэйиэҕинэн кэдэйэн, көтөн иһэр курдук. В. Гаврильева
   «Оҕо бухатыыр алааһа», эмиэ атын алаастар курдук, налыы сыһыылаах, адаар муостаах тоҕуоруһар үрдүк хордоҕойдоох, кус-хаас мунньустан төрүүр-ууһуур күөллээх. В. Иванов; 2) ынах сүөһү. ☉ Крупный рогатый скот
   Алаас муҥунан адаар муостаах, сыһыы аайы сыспай сиэллээх чугас эргин киниэхэ эрэ баара. С. Никифоров
   Адаар муостаах, үрүҥ сиэллээх алаас аайы барҕарыа. Л. Попов. Төрүт-уус төрөөбүт түөлбэбит барахсан, быйылгы дьылга адаар муостаахтарбытын, алаас миҥэлэрбитин күөх киэнэ күндүтүнэн, үүнээйи киэнэ үчүгэйинэн айах тутан аһатаахтаа эрэ. Эвен фольк.

көр адаа-быдаа. Чугас-чугас кыстаммыт мастар, адаабудаа өрөһөлөнөн, бакырыспыт силистэрин, халлаантан ааттаһар-көрдөһөр курдук, өрө ууммуттар. А. Федоров. «Ол бэйэҥ бииргэ төрөөбүт инигин кытта адаа-будаа буолбуккутун онноманна тиэрдэ сылдьыаҥ дуо? Кэпсэтэн, көнсөн, тупсан кэбиһиҥ!» — диэн кылаадьылаан кэбиһэллэр. И. Оконешников

сыһ.
1. Күөрэ-лаҥкы, адаарыччы (бар, хол., силис, лабаа эҥин). ☉ В разные стороны, беспорядочно (торчать — напр., о ветвях, буреломах). Хатыҥ чараҥ адаа-быдаа синньигэс лабааларын өрө уунан, күн сардаҥатыгар сылыта сатыыр курдук. А. Федоров
2. көсп. Тыл-тылга киирсибэккэ, сөпсөспөккө, этиһэн-бурайсан (араҕыс). ☉ В ссоре, в раздоре (быть, расходиться)
Адаа-быдаа арахсан, Бөппүрүөк өттүнэн мөккүстүлэр, Иирсэр сиэринэн этистилэр, Өһүргэстээх өттүнэн өстөннүлэр. А. Софронов

даҕ. Күөрэ-лаҥкы буолбут. ☉ Нагроможденный, хаотический, беспорядочный; труднопроходимый
Эҥин араас адаар-будаар курдук арбахтаах мастары сороҕун сүгэн, сороҕун соһон, Тогойкин ааһан эрэр эбит. Амма Аччыгыйа
[Марба] адаар-будаар силистэри атыллыы-атыллыы, кур көмнөх тэллэхтээх үрдүк сис суолун устун баран истэ. Күндэ
Адаар-будаар муустаах Ала-Таайы, быраһаай! Эллэй

даҕ. Ол-бу диэки арбаччы-сарбаччы барбыт, быраҕыллыбыт. ☉ Торчащий, разбросанный в разные стороны
Уутуйан эрэр былыт адаар-быдаар салааланан, түргэнник өрө сабардаан, тэнийэн тахсан иһэр. Д. Таас
Улуу дойду Оһуу-тоһуу одурууна, Аан дайды Адаар-быдаар адыргайа Арыычча аччыа этэ. А. Софронов

көр адаар-быдаар
Оройуон кэмитиэтиттэн тахсыбыт Баһылайап боломуочунай адаар-идээр мутуктардаах суон тииттэрдээх ойуурунан барар хара суол устун түһэн чэйдээбит ыалыгар баран истэ. Күндэ
Адаар-идээр мастардаах аллыр-буллур хайалар халыҥ-халыҥ хаарынан хаппахтанан кээспиттэр. «Чолбон»