Якутские буквы:

Якутский → Русский

аҕый

диал. домашняя работа, домашние хлопоты, заботы.

Якутский → Якутский

аҕый

I
туохт. Кырдьа бар, кэхтэ бар; кырдьан бүдүгүр. Стареть; стать немощным от старости
Алгыс-силик тылбынан Айхаллаары сананан, Аҕыйдарбын даҕаны, Аттаммытым баар этэ, Сорсуйдарбын даҕаны Соруммутум эрэ, дьэ — Истиҥ эрэ, сэгэрдээр! Имнэригин хааннара Эхтибиттиир эбит диэн, алтан чуораан айаҕа Аҕыйбыта буолуо диэн, Ахсарбаттай буолумаҥ! С. Зверев
II
аат., түөлбэ. Дьиэ истас үлэтэ. Домашняя работа, домашние хлопоты
Дьиэтин аҕыйа бүппэт. Аҕыйыгар тиийиммэт киһи. КЕИ С-ВДЗ

ад аҕый

туохт.
1. сөбүлээб. Айгыстан, дархаһыйан кэл, түбүлээ (күүтүллүбэтэх эбэтэр түбүгү сүпсүгүрүүнү таһаарар «ыар ыалдьыттар» тустарынан). Приходить, приезжать, прибывать с большим шумом, помпой (обычно о незваных гостях или гостях, пребывание к-рых сопряжено с большими хлопотами, неприятностями для хозяев)
Биирдэ Силтэһин Махсыыҥҥа Сэбиэт сэкирэтээрэ киирдэ. Атыыһыт Сүөдэр, «таарыччаҕа» Адаҕыйан тиийдэ. С. Васильев
Сибэтиэй бөҕө сэлэлээтэ, Аанньал бөҕө арыаллаата. Аккыырай аймаҕа адаҕыйда, Оппуостал бииһэ уолдьаста. С. Зверев
Аҕабыыттаах лөчүөк аҥаардастыы адаҕайдылар. «ХС»
2. көсп., үрд. Өһөөбүт курдук соруйан куһаҕанынан бул, кыһалҕалаах, эрэйдээх өттүнэн күөнтээ. Неотступно преследовать; грянуть, нависать (о беде, несчастии, явлениях, влекущих за собой большие неприятности)
[Ньукулай:] Атаҕастабыл аччыан кэриэтэ адаҕыйан иһэр, баттабыл бараныан кэриэтэ бастаан иһэр, хаһан да уурайара биллибэт. А. Софронов
Ахса-аана биллибэт Алдьархай адаҕыйдаҕа буолуо, Үксэдьүүлэ биллибэт Үлүгэр бөҕө үтүрүйдэҕэ буолуо. П. Ойуунускай
Дьэ, доҕоттоор, Саха сиригэр өтөрүнэн түспэтэх уот кураан таҥнары сатыылаан, быйыл улуу сут адаҕыйда. И. Гоголев

Русский → Якутский

ад

м. 1. рел. аат, үөдэн; 2. перен. (невыносимая обстановка) өлүү, иэдээн.


Еще переводы:

административно-территориальный

административно-территориальный (Русский → Якутский)

прил. административнай-территориальнай; административно-территориальное деление ад-министративнай-территориальнай үллэһиллии.

кромешный

кромешный (Русский → Якутский)

прил. разг.: тьма кромешная өлөр хараҥа; ад кромешный өлөр аат (киһи тулуйбат усулуобуйата).

булкуйуу

булкуйуу (Якутский → Якутский)

булкуй диэнтэн хай. аата. Кымыһы булкуйуу
Кылгас, уһун дорҕооннор этиллиилэрин булкуйуу курдук итэҕэстэр улам аҕыйыахтара. КИИ МКТТҮө

пекло

пекло (Русский → Якутский)

с. разг. 1. (ад, адский огонь) аат уота; 2. (сильный зной) кутаа, уот үөһэ; 3. перен. (место боя, ссоры и т. п.) уот үөһэ.

таан тараты

таан тараты (Якутский → Якутский)

аат., фольк. Аллараа дойду — абааһылар олорор сирдэрэ. Нижний мир, где живут злые духи, ад, преисподняя. Тый сылгы саҕа Тыҥаах тыймыыттаах, Кунан оҕус саҕа Хончоҥнос хомурдуостаах Таан тараты дайдылаах, Нэс түөртүгэн сирдээх Улуутуйар улуу тойон. Саха сэһ
1977
Андаҕайабын халлаанынан, Аллараа таан таратынан, Сир ийэ ытык кэскилинэн. М. Лермонтов (тылб.)
ср. др.-тюрк. таму ‘ад, преисподняя’, русск. тартарары ‘преисподняя’

аччааһын

аччааһын (Якутский → Якутский)

аат. Аҕыйааһын, көҕүрээһин. Уменьшение, убыль. Үлэ оҥорумтуотун аччааһына
Метафизиктар этэллэрин курдук баарга барытыгар буолар процесстары аҥаардас улаатыы эбэтэр аччааһын курдук, көрүү улахан сыыһаҕа тиэрдэр. ДИМ

түгэх

түгэх (Якутский → Русский)

1) дно, днйще; иһит түгэҕэ дно посуды; уу түгэҕэ дно водоёма; өрүс түгэҕэ дно реки; 2) перен. основание чего-л.; от түгэҕэ основание стога # өлүү түгэҕэ миф. нижний мир; сир түгэҕэ край света; үөдэн түгэҕэ преисподняя, ад.

көҕүрээһин

көҕүрээһин (Якутский → Якутский)

аат. Уруккутааҕар аҕыйааһын, аччааһын (ахсаанынан, кэриҥинэн, сабардамынан). Уменьшение в количестве, объеме, размере, величине
Сүөһү иитиитэ сайдыбыт оройуоннарыгар бөрөлөр буортулаахтар. Ол иһин кинилэр ахсааннарын элбээһинэ, көҕүрээһинэ кэтэнэр. ББЕ З
Аччыктааһынынан эмтэнии олус элбэхтик мунньуллубут сыа көҕүрээһинигэр …… көдьүүстээх. АН БЭХСКТ

кыччааһын

кыччааһын (Якутский → Якутский)

аат. Аҕыйааһын, көҕүрээһин. Уменьшение, убавление, сокращение (в количестве, числе)
Масштаб кыччааһыныттан хаарта географическай объектары көрдөрүүтүн ымпыга-чымпыга аҕыйыыр. КВА МГ
Саха сирин төрүт норуоттарын тылларын туттуу эйгэтэ кыччааһыныгар биһиги бэйэбит эмиэ буруйдаахпыт. «Чолбон»

күүдээн

күүдээн (Якутский → Якутский)

түөлбэ., көөбүл диэн курдук
Эмис көтөр сыатын иҥэрэн ыларга кырахымаалы эбэтэр сымалата суох хатыҥ күүдээнин кутан биэрэ-биэрэ, кыһыйаллар. АБН ЭТМС
«Өлөөн» сопхуоска А.Д. Егоров, М.А. Дмитриева дьиэни ититэргэ түгэҕэр эрбии күүдээнин куталлар. АВЛ ССКИи
Остуоллар оннуларыгар эрбии күүдээнэ халыҥнык кутуллубут муостатыгар ыарахан дууп буочукалар тарҕана туруоруллубуттар. А. Куприн (тылб.)