аат. Айаҥҥа сылдьыы, суолга-иискэ сылдьыы, ыраах кэлии-барыы. ☉ Поездка, дальний путь, путешествие
Кини [Бруснев] атынан, табанан кыһыҥҥы түптэлэс тымныыга айаннааһын амырыынын манна биллэ. П. Филиппов
Айаннааһын төрдүс нэдиэлэтэ этэ. Ногины төлкөтө урут да харыстаабатаҕа, эһэлээх түҥкэтэх сирдэргэ биирдэ эрэ бырахпатаҕа. Ю. Чернов (тылб.)
Кэтэхтэн айаннааһыннары түмүктээн көрүү, үөрэнээччилэр бырааһынньыкка анаан оҥорбут уруһуйдарын быыстапкатын көрүү ыытыллыбыттара. «ББ»

туохт.
1. Ханна эмэ ыраах сырыт, айаҥҥа сырыт. ☉ Совершать дальнюю поездку, путешествовать. Хотугу полюска айаннаа. Европа устун айаннаа
□ Ийэ сирбит киэҥ нэлэмэн иэнин устун айаннаан түөрт ыйтан ордук бириэмэҕэ сылдьыбыппыт устатыгар биһиги үгүһү көрдүбүт, элбэҕи иһиттибит. Суорун Омоллоон
Кини Саха сиригэр кэлэн, Бухатыырдар айаннарын айаннаата, Сахалары кытта кэргэннэһэн, Сахалыы саҥарда, Сахалыы ыллаата. С. Данилов
Дьаныардаахтык айанныыра, киэҥ сирдэри кэрийэрэ: Тандалыыра, Таатталыыра, Кэбээйинэн эргийэрэ. Күннүк Уурастыырап
2. Хайа эмэ диэки сыҕарый, сыҕарыйа тур (сыаллаах-соруктаах, үксүгэр ыраах, чугас сиргэ — уһуннук, бытааннык). ☉ Направляться куда-л. (обычно далеко, с особой целью; если на небольшое расстояние — медленно, с трудом)
Гришалара — биэс уонуттан тахсыбыт, суон, нүксүгүр киһи — оргууй туран дьону быыһынан аалыҥнаан, бэрт өр айаннаан остуолга чугаһаата, ааттаһардыы дьону эргиччи көрдө. Амма Аччыгыйа
Ол курдук өр айаннаан, хат-хат төннөн, эргийэн хаҥас диэки саах эһэр түннүккэ чугаһаабыта. Н. Заболоцкай
Икки түүннээх күнү быһа айаннаан, эрэйдэнэн бартыһааннар этэрээттэрин буллум. Т. Сметанин
3. Соҕуруу итии дойдуга көт (күһүҥҥү көтөр айанын туһунан). ☉ Улетать в теплые южные края (об осенних перелетных птицах)
Хаастар айанныыр кэмнэригэр Эн сүрэххэр Курус саҥа диэлийэр, Хаһыҥнаах мунчаа түүннэр кэлэллэр. С. Данилов
Хараара ыараабыт хараҥа халлааҥҥа Хаас үөрэ айаннаан айманна. П. Тулааһынап
Саха сирин көтөрдөрө саас кэлэр уонна кыстыы айанныыр суоллара элбэҕин туһунан өр сылларга мунньуллубут матырыйааллар көрдөрөллөр. Айылҕаны х.
4. Түргэн сэлиинэн бар (ат туһунан). ☉ Идти рысью, средним аллюром
Тула өттө тула им-дьим. Арай ата айаннаатаҕын аайы, хайдыбыт сирэйдээх ыҥыыр хаакыр-хаакыр тыаһыыр. Күндэ
Бүгүн Маша …… эмиэ Ламмалаан иһэр. Сааскылыы намыын киэһэҕэ били аҕатын улаана айаннаан туйаҕын тыаһа лабыгырайар. М. Доҕордуурап
5. көсп. Ханна эмэ бара тур, уста тур, атаарылла тур (хол., сүүрүк устуутун, таһаҕас, сурук, почта эҥин туһунан). ☉ Направляться, отправляться куда-л. (напр., о течении, грузах, почте и др.)
Өлүөнэ муустарын көһөрөн, Муораҕа айаннаан эрдэҕэ. П. Тулааһынап
Өртөн ахтан, ыраахтан айаннаан [Талба] ийэ өрүскэ долгуйа дьулуруйан тиийэр. Амма Аччыгыйа
Ыраах сиртэн айанныыр Ийэ күндү суругар — Ымыы буолан күүс салгыыр Ити тылы суруйар. А. Абаҕыыныскай
Икки хоноот сурунааллар Аралысов бэрэмэдэйдэригэр хааланан, Дьокуускайга айаннаабыттара. И. Федосеев
6. көсп. Инниҥ диэки сыҕарый (хол., үөрэххэ, сайдыыга, олоххо). ☉ Продвигаться вперед, развиваться (напр., в учебе, жизни)
Үгүс оҕо «орто» халыыпка киирэр уонна «орто» сыананан айанныыр. Н. Лугинов
Илии тутуһан айанныах, диибин, Үчүгэйи, куһаҕаны тэҥҥэ үллэстэн, Бэйэ-бэйэбитин өйөһүөх диибин. С. Данилов
Ол кэмтэн бу алгыс баһынан олоххо айаннаан иһэбит, Биир уопсай иһиттэн баһынан, Мииммитинуубутун иһэбит. «ЭК»
7. харыс т. Күн сириттэн сүт, өл (үксүгэр кырдьаҕас эбэтэр өлөрө биллибит ыарыһах өлбүтүн туһунан). ☉ Умереть, скончаться (обычно о стариках и долго, безнадежно болевших)
Эмээхсин бэҕэһээ сарсыарда айаннаабыта. Ону көрсөр буоллаххына, учууталгыттан көҥүллэтэн тахсыаҥ үһү. Н. Түгүнүүрэп
♦ Анараа дойдуга айаннаа — өл, өлөн хаал. ☉ Отправляться на тот свет, умереть
Аҕыйах хоноот «албын» аатырбыт гражданин Анараа дойдуга айанныы сыспытын Атын эмчиттэр Абыраан тураллар. Р. Баҕатаайыскай

туохт., үрд. Олус уһуннук уонна ыраах сындалҕаннаах айаҥҥа сырыт. ☉ Совершать дальнюю, изнурительную и продолжительную поездку, долго путешествовать
Ый ордуга биэс хонук устата быыстала суох айаннаан-сэмэлээн, Москваҕа кини дьэ тиийэн кэллэ эбээт! Амма Аччыгыйа

1) отправляться в путь, в дорогу; путешествовать, ездить; ханна айаннаатыҥ ? куда ты отправился?; айаннаан ис = продолжать ехать; сатыы айаннаа = отправляться пешком; айанныыргар аһы , бараргар маһы бараама посл, думаешь ехать — не трать еды, думаешь уехать — не приканчивай дров; 2) бежать медленной рысью (о лошади).