сов. что чем 1. толор, толору кут; наполнить чемодан бельём чымадааны таҥаһынан толор; 2. перен. (преисполнить) толор, дуоһут.

сов. 1. кого-что (исполнить желания, требования) толор, астыннар, дуоһут; удовлетворить запросы читателей ааҕааччылар көрдөбүллэрин толор; удовлетворить потребности населения нэһилиэнньэ наадыйыытын толор; 2. кого (сделать довольным) астыннар, дуоһут; эта встреча не удовлетворила меня бу көрсүһүү миигин астыннарбата; 3. кого-что, чем (снабдить) толор, хааччый; удовлетворить предприятие сырьём предприя-тиены сырьёнан хааччый; 4. чему (соответствовать) сеп буол, сөп түбэс.

сов. 1. кого (накормить досыта) тотор; 2. что, чем (пропитать) тотор; толор, иҥэр; воздух насыщен парами салгын паарынан туолбут; 3. кого-что, чем, перен. дуоһут, астыннар, толору хааччый; насытить техникой техниканан толору хааччый.

туохт. Ким эмэ баҕа санаатын толор, туох эмэ үчүгэйинэн аһара астыннар, дуоһут. ☉ Удовлетворить, исполнить желание, осчастливить кого-л. «Ээ, тыаҕа саалана сылдьабын, хара тыа байанайа тугу эмэ дьоллоорой диэн». Н. Неустроев
Ийэтэ эргиллэн, сылаас тыына уолун сүүһүгэр биллэр. Ийэ кыайан этиллибэт тапталлаах сымнаҕас сыта уолу уоскутар, үөрдэр, дьоллуур. Амма Аччыгыйа
«Доҕотторуом, оччоҕо Ньургуһуну икки үйэлээбит, толору дьоллообут, иккиһин төрөтөн күнү көрдөрбүт Лоокуут эбит». Дьүөгэ Ааныстыырап

1. сайгый 3 диэнтэн дьаһ. туһ. Ардах кэнниттэн Арылхай маҥан күн, Сандаарыччы көрөн, Саймаархай сөрүүн салгыны Сайгытан барар, Синньэ күөх бырааны Сэргэхситэн биэрэр. С. Васильев. Сайаҕас сайыны Сайгыта туойаҕын, Санньыйбыт санааны саймаарда ыллыыгын. «ХС»
   2
   сайгый диэн курдук. Сайылык барахсан мэччирэҥэ нэлээрэн, күөлэ күндээрэн, тыата унааран, салгына сайгытан, эчи, үчүгэйин! П. Аввакумов
   Күндүтүөн сылаас чэй итиитэ Мин хааммар сайгытан киириитэ. В. Башарин
   [Аҕабыыт] Сэлээппэтин устан Кириэстэнэн сайгытар. Н. Некрасов (тылб.)
2. Тугу эмэ ирэн-хорон уһуннук, тахсыылаахтык оҥор. ☉ Делать или исполнять что-л. размеренно, плавно, с чувством, увлечённо
   Бүөтүр Эбэ үрэҕэр от охсон сайгыта турар. П. Аввакумов
   Михаил Прокопьевич бэйэтин Тааттатын оһуохайын этэн сайгыппыта. И. Бочкарёв
   Онтон Туйаарыма аарыйатын Егорова толорон сайгытар. И. Эртюков
   [Дьиэлээх] Аны наҕыл тылынан Аргыый кэпсээн сайгытта, Ис-иһиттэн ылынан Иэйэн-куойан манньытта. А. Бродников
3. поэт. Киһи санаатын манньыт, дуоһут. ☉ Доставлять удовольствие. Эн туойар тойугуҥ кутуллар хоһооно Сайаҕас санааны сааскылыы сайгытар. Күннүк Уурастыырап. Самнан биэрбэт Сахам тустууктара, Саргыбытын кэҥэтэн, Сайаҕас сүрэхпитин Сайгытан иһиҥ. Н. Босиков
   Саамал кымыс сайгыттын санаалары, көөнньүү кымыс көнньүөртүн көҕүстэри! Т. Сметанин

аат.
1. Киһи сынньанар, көччүйэр баҕата. ☉ Стремление к праздному, беззаботному времяпрепровождению
Мин бу судургу бэлэҕим Чуҥкуйуо суоҕа эн хоскор, Уоскуйуу таҕылын билиммэт Уорааннаах үлэһит олоххор. В. Дедюкин
Сорох үлэлиир, иҥиир тараһа буолар, оттон кини кустаан таҕылын ханнарар, күн ортооҥҥо диэри утуйар. Н. Габышев
Бу уһун үйэтигэр эрэйи эҥээринэн тэлбит, дьолу, таҕылы булбатах, …… иннэ кылгаабыт киһи [Күһэҥэй] санаата киэҥин, холкутун, сүрэҕэ бөҕөҕүн. КНЗ ТС
2. Чэпчэки быстах таптал; имэҥирии. ☉ Легкомысленное отношение к любви; похоть
Таҕыл диэн тапталы хомотуу Дьадаҥы дууһалаах дьаабыта. С. Данилов
Быстах имэҥнээх таптал, Таҕылы тарҕатар саатал — Амынньыары умаппыт кэриэтэ Аҕыйахтык чачыгыраат бүтэр. И. Федосеев
♦ Таҕылгын тарҕат — 1) дуоһуйа сынньан, көччүй, дьаарбай. ☉ Отдыхать на воле (обычно гуляя, беззаботно проводя время)
Кинилэр [эмээхситтэр] уопсайынан да биһиги, уоппускаҕа сынньана кэлбит дьон, санаабыт астынан, таҕылбыт тарҕаан барарыгар баҕараллара. Далан
Көтөх ынах буоланнар, Тараһа бөҕө быһынна, Көрү-нары тарданнар — Таҕыл бөҕө тарҕанна. Күннүк Уурастыырап
Күөх Хонуу — Дьокуускай дьоно төрүт да таптыыр, киирэн дьаарбайан, таҕылларын тарҕатан тахсар саамай үтүө, мааны хонуулара этэ. Н. Заболоцкай; 2) имэҥҥин дуоһут. ☉ Удовлетворять свою похоть
Тулаайах, аҥаардас диэн атаҕастаан, сэнээн, таптаабат эрээри, таҕылгын эрэ тарҕатаары сыстаҥныыгын дуо? Болот Боотур
Ити баҕайыҥ ааһан иһэр көтөр буоллаҕа дии. Билигин ойоххо наадыйбычча ылан, таҕылын тарҕатан бүттэҕинэ, туран баран хаалыа. «ХС»
Таҕылгын таһаар — таҕылгын тарҕат диэн курдук. Көтөрү-сүүрэри кытта тэҥҥэ оонньоһон, сүүрэн-көтөн таҕылбын таһаарынарым. Н. Абыйчанин
Уһун кыһыны быһа тымныыга хаайтаран, муунту буолбут дьон таҕылбыт тахсыбыта. Сэмээр Баһылай
Үүт-тураан сарсыарда, Чэбдиккэ, чуумпуга Өр сылга ахтылҕан Таҕылын таһаара …… Үчүгэй да эбит Соҕотох дьаарбайар. В. Миронов