Якутские буквы:

Якутский → Якутский

акыйаан

аат.
1. Муҥура биллибэт киэҥ дириҥ уу куйаара, байҕал. ☉ Необъятное, широкое и глубокое водное пространство, океан, море
Ньютон бэйэтин чинчийиилэрин түмүгүн муҥура биллибэт акыйаан түгэҕиттэн оҕо ороон таһаарбыт чөмөҕөр холуура. ДИМ
2. Сири сабардыыр, материктары араартыыр түөрт улуу байҕал уопсай аата. ☉ Общее название четырех океанов, занимающих бо ´льшую часть суши и разделяющих материки; мировой океан
Иһиллэр ол ырыа ыраахха, Илгэ-дьол эргийбит сиригэр, Күөрэйэр адаар таас хайаҕа, Акыйаан дириҥэр да тиийэр. С. Тимофеев
Быйыл саха биллиилээх поэта Семен Руфов Азияны миккийэр үс акыйааны үһүөннэрин көрдө: муус устарга — Хотугу муустааҕы, атырдьах ыйыгар — Чуумпуну, алтынньыга — Индийскэйи. «ХС»
Акыйаан ууларын айматар Сата тыал сабардаан таҕыста. Күннүк Уурастыырап

Еще переводы:

сыһаахтыт

сыһаахтыт (Якутский → Якутский)

сыһаахтый диэнтэн дьаһ
туһ. [Муустаах акыйаан Өлүөнэҕэ] Сымара таас быарбын Сыһаахтытыаҥ эбитэ буоллар Муус долуо сүрэхпин Долгутуоҥ эбитэ буоллар — Киһи кэһиилээх кэлиэҥ этэ. Өксөкүлээх Өлөксөй

түлүөн

түлүөн (Якутский → Якутский)

аат. Лапчаан атаҕынан анньынан, иһинэн сыылан сыҕарыйар муора харамайа. ☉ Тюлень
Түлүөннэри амарах майгылаах харамайдарынан ааҕаллар. ЧМА СТСАКҮө
Чуумпу акыйааҥҥа түлүөн араас көрүҥүн бултууллар. САИ ССРС ФГ

утаарталаа

утаарталаа (Якутский → Якутский)

утаартаа диэнтэн төхт
көрүҥ. [Хоту Акыйаан] Халыҥ мууһун хастыы-хастыы, Хара уунан сайгыы-сайгыы, Арҕаа диэки утаарталаата, Аара уулларан бараата. Болот Боотур
Ыҥырталаабыттарын төттөрү ааттаһан-көрдөһөн утаарталаата. «Чолбон»

алыстаа

алыстаа (Якутский → Якутский)

көр олустаа
Маатырҕаһыы, мээтиргэһии алыстаабыт. П. Ойуунускай
Эмиэ кэмчиэрийбит кэпсээн кэҥээтэ, Аччаабыт аймааһын алыстаата, Ырыа-хоһоон ыраатта. А. Софронов
Акыйаан уҥуоргу акулалар, Алыстаан эрэҕит, Аһары иирэҕит. Күннүк Уурастыырап
Бэйэм даҕаны сааһым тухары сэҥээриигэ сылдьа үөрэнэн алыстыыр быһыылаахпын. Н. Лугинов

буухта

буухта (Якутский → Якутский)

аат. Муораны кытта синньигэс силбэһиинэн холбоһор кыра хомо. ☉ Бухта
Акыйаан ааллара кыайан кытыыга тиксибэккэ, ыраах буухта ортотугар тохтууллар. Далан
Аллара «Көмүс муос» буухта уута күн уотугар чаҕылыҥныыр. Н. Якутскай

дьалкылдьыт

дьалкылдьыт (Якутский → Якутский)

дьалкылдьый диэнтэн дьаһ
туһ. Өрөбөлүүссүйэ буолбут сураҕа кинилэр санааларын, дууһаларын эҥсиилээхтик дьалкылдьытта. В. Протодьяконов
Түргэн соҕустук хааман дьалкылдьытан истим. П. Аввакумов
Муораттан супту үрэр тыал дьалкылдьытан, акыйаан ньирилээнньиккирээн ыарахан долгуннарын саамылыыр. М. Шолохов (тылб.)

кураххай

кураххай (Якутский → Якутский)

даҕ. Хабархайдыҥы, аһыытыҥы, киһи айаҕын куурдар (амтан). ☉ Терпкий и вяжущий (вкус)
Бары муораларга уонна акыйааннарга уу кураххай амтаннаах. МНА ФГ
Росянканы сибэккилиир бириэмэтигэр хомуйаллар. Кини хатарыллыбыт ото аһыытыҥы кураххай амтаннаах. АВ СҮү
ср. туркм. гураксы ‘суховатый’

сундулун

сундулун (Якутский → Якутский)

сундулуй диэнтэн бэй., атын
туһ. Сүүсчэкэ миэтэрэ холобурдаах сиргэ улахан оптуобус кэлэн сундуллан турар эбит. В. Протодьяконов
Көмүөл муустан иҥнибэт, Сундуллубут быһыылаах, Суорба хайа хололоох Ааттаах бастыҥ ледокол Акыйааҥҥа эрдиннэ. Сунтаардар ыл.

материк

материк (Якутский → Русский)

геогр. материк || материковый; материктар уонна акыйааннар материки и океаны.

аалыктан

аалыктан (Якутский → Якутский)

туохт. Элэмэстэнэн, толбоннонон көһүн, чуоҕурдаах буол (үксүгэр кус түүтүн эҥин этэргэ). ☉ Иметь светлое пятно или полоску (обычно об оперении птицы)
Атыыр көҕөн баттаҕа күөх аалыктанан, быдьырыыттаах маҥан түөһэ мөтөйөн түһэн, көрүөххэ үчүгэйэ бэрт. И. Гоголев
Оо, эн Чуумпу акыйаан, Аарыма киит арҕаһын Саната, күөх аалыктанан Көстөр көҥүл кыраманыҥ. И. Гоголев