поэт, сияющий, ясный, ласковый (о солнце); аламай күн ясное солнце.

даҕ., поэт. Сандаархай, чаҕылхай; сылаас сымнаҕас (үксүгэр күн туһунан). ☉ Сияющий, блистающий, ясный; ласковый, приветливый (обычно о солнце)
Түүн ааһан, аламай күн илиҥҥи ойуур тыа төбөтүттэн өрө тэбинэн эрдэҕинэ, тарҕаһыы буолла. Амма Аччыгыйа
Аламай күн далбар баалыгар Аан бастаан сүрэххэр имнэммит Эн ити кистэлэҥ тапталгын Эппитэ миэхэ биир хахыйах. Күннүк Уурастыырап
Аламай күнүн кытта бырастыылаһан бүтэн баран, анараа дойдуттан эргиллибит, саа уоһуттан мүччү көппүт үөрүүтэ таһыгар таһымныыр быһыылаах. Софр. Данилов
△ Сырдык, сылаас, чэмэлкэй (халлаан, саас, сайын туһунан). ☉ Светлый, теплый, сияющий (о небе, весне, лете)
Эн миигин ыҥыртыҥ Күн күөнүн анныгар, Аламай сааскыны Уруйдуур тойукка. П. Тобуруокап
[Кыһын] Кыһалҕанан кыладыйдаҕыан, Кытаанахтык ынчыктаатаҕыан, Ыараханнык тыыннаҕыан, Аламай сайын, аалай саас Хаһан эрэ кэлэр... Саха нар. ыр. I
Сир ийэм — мин ийэм, Эн бааргын аан дойду кэрэтэ, Аламай халлаан — эн сиэркилэҥ, Күннээх ый — ытарҕа киэргэлиҥ. Р. Баҕатаайыскай
◊ Аламай маҥан күн — норуот айымньытыгар күнү хоһуйар уларыйбат формула-эпитет. ☉ Постоянный эпитет-формула, живописующий благодатное солнце (широко употр. в современной художественной литературе)
Аҕыс сардаҥалаах Аламай маҥан күммүт Аҥаарыйа айанныыр буолбут. Өксөкүлээх Өлөксөй
Кыыс кэрэтин, Оҕо үөрүүтүн, Ийэ барахсан амарах санаатын, Санаа сайынын, Саргы ырыатын — Барытын күҥҥэ тэҥниибит, Аламай маҥан күҥҥэ холуйабыт. С. Данилов
Тоҕо эрэ, эрэйгэ анаабыт курдук, аламай маҥан күнүм хараҥа былыкка састаҕа үһү. Н. Неустроев
Аламай маҥан күн миэхэ: «Эбэҕэр өссө да кэлэ сылдьаар, умнумаар», — диирдии мичээрдиир. «Кыым». Аламай уу харах — чаҕылхай, килбэчигэс, уулаах (фольк. хараҕы хоһуйар кубулуйбат формула-эпитет). ☉ Влажный, блестящий, сверкающий (постоянный фольк. эпитет-формула, живописующий глаза)
Алаастарбыт күөллэрэ, Атыыр арылыас Аламай уу хараҕын арыйа тарпыт курдук, Арылыйа чаҕылыһан хааллылар. Саха нар. ыр. III
Кыыс аламай уу хараҕыттан, Алтан тиэрбэс аалыытын курдук, Таммах уулар таҥнары түһэллэр. С. Зверев