дьүһ. туохт. Сэниэтэ суохтук, бытааннык атыллаталаан хаамп. ☉ Идти медленно, кое-как переставляя вялые ноги
Кэрийиэхтээх сирим диэки Саппыҥныы турдум киирэн. Д. Дыдаев

дьүһ. туохт. Киэҥ-киэҥник эһитэ тардан, ыстаҥалаан эрэрдии атыллаталаан хаамп, сүүр (уһун атахтаах киһи туһунан). ☉ Передвигаться, делая своими длинными ногами резкие широкие шаги
Аата суох кинилэри эккирэтэн бадыаҥкалаата да, кыыллара турбут сүөһүлэр ситтэриэх быһыылара суох. И. Гоголев

субул. көстүү. Эрчимнээхтик, түргэнник, киэҥ-киэҥник атыллаан хаамп. ☉ Шагать энергично, быстро, широко
Оҕонньор киэҥ-киэҥник атыллаталаан, төттөрү быйахаччыйан иһэн иннин-кэннин хайыспахтаан көрөөт, эмискэ тыаҕа туора ыстанан таҕыста. Р. Кулаковскай

өксөй диэнтэн төхт
көрүҥ. Бүтэй Бүлүү эбэ хотун Үрүҥ туой өрөһөтүн өксөтөлөөн, Таас хайа дьааҥытын атыллаталаан, Харгыстаах сүүрүктээх Хаана Эбэ хотун диэки Күннүктээх сири Көтөн киирэн барда. С. Зверев

дьүһ. туохт. Сэниэтэ суохтук, сурдургуур тыастаахтык бытааннык атыллаталаан хаамп. ☉ Идти медленно, шаркающей походкой
Эр киһилии нүрүччү туттан, тыа диэки сүүрэн саппырдыы турда. Амма Аччыгыйа
Өлөксөй оҕонньор …… оронугар саппырдаан тиийэн, сыттыгын көбүтэ түһээт, улаҕа диэки хайыһан сытта. П. Аввакумов

сыһ. Күүстээхтик, тэтимнээхтик. ☉ Сильно, энергично; стремительно, с силой
Эрчимнээхтик быһа далайан кэбиспит отторо сиҥнэсиҥнэ ситэ сууллубакка …… охсулла илик «өлүөр» оттортон иҥнэн, өйөнөн иһэллэр. Күннүк Уурастыырап
Ааны киһи эрчимнээхтик тардан «лиҥ» гыннарда. Амма Аччыгыйа
Сүөдэр киэҥ киэҥник атыллаталаан эрчимнээхтик хаамар. «Чолбон»

дьүһ. туохт. Дьулуурдаахтык-күдэхтээхтик, киэҥник атыллаталаан көнтөрүктүк хамнан (суон, төрөл киһи туһунан). ☉ Двигаться энергично, порывисто, широкими шагами, но неловко и неуклюже (о крупном, полном, нескладном человеке)
Ыаҕайа Ылдьаа муҥхалаах киһини бастыҥ остуолугар ыҥыран, кэлэн-баран аадаҥхалаата. А. Сыромятникова
Денисов хайдах эрэ көнтөрүктүк аадаҥхалаан хаамар-сиимэр. Н. Кондаков
«Ханна барабыт?» — диэн Татыайык, ыйытаыйыта, эҥин-эҥинник аадаҥхалаан таҕыста. Эрилик Эристиин

дьүһ. туохт. Сүһүөҕү былдьаспыт курдук түргэн-түргэнник атыллаталаа. ☉ Передвигаться частыми короткими шагами, едва удерживаясь на ногах
Аллаах ат уу дьоруонан бадьаралаабытынан барбыта, хаппыт буорга туйах тыаһа хабылыктаабыта. Н. Босиков
Аҕыс ыйдаах мин уолум Аан бастаан хардыылаата, Онтон оол турар остуолу Туһаайан бадьаралаата. С. Данилов
Көһүйбүт атахтарынан арыычча бадьаралаан, доҕолоҥ туруйа курдук, суодаҥнаата. Амма Аччыгыйа

дьүһ. туохт. Ыксаабакка, биир тэҥник кыараҕастык атыллаталаан хаамп (аһара суон, кылгас атахтаах киһини, кыылы этэргэ тут-лар). ☉ Ходить размеренно, не торопясь, мелкими шажками (о низкорослом, очень толстом человеке, животном с короткими ногами)
Модьугу лөскөйөн, соноон аргыый аҕай доодоҥнуур. М. Попов
Саҥата-иҥэтэ суох, көрсүө баҕайы уол доодоҥноон сылдьарын субу баар курдук өйдүүбүн. «Чолбон»
Эдэрдэр көрөллөрүгэр, мин, төрүт билбэт оҕонньордоро хааман доодоҥноон эрдэҕим. «ХС»

дьүһ. туохт. Ыараханнык атыллаталаан, иҥнэҥнээн аргыый соҕус сыҕарый, хамсаа, хаамп. ☉ Двигаться тихо и медленно, размеренно переваливаясь с ноги на ногу
Саша кэтэҕин имэринэ-имэринэ хааман ньиксиҥнээн кэлэн хат оннун булан, Пинчугунаан кэмниэ-кэнэҕэс уочараттарыгар тиийбиттэрэ, аны кэпиирдэрэ бүтэн хаалбыт, үүттэрэ ордубут. «ХС»