даҕ. Уһун, көнө (атах туһунан). ☉ Прямой, стройный, длинный (обычно о ногах). Тайах оҕото дьирэгэр атахтарынан аччаччы тэбинэн турда

сыһ. Нэлэччи, киэҥник. ☉ Настежь, широко
Долгуннаах күөҕүнэн чэлгийэн турбут «Балыктаах» иччитэхсийбит дьиэлэрэ аһаҕас түннүгүнэн аҥаччы көрөн хаалбыттар. М. Доҕордуурап
Аҕыс аарыма бухатыыр киһи Аччаччы тэбинэн туран, Аҥаччы тардан, Арыйа баттаан кыайан киирбэтэх Аалыктаах алтан даадар халҕаннаах эбит. Күннүк Уурастыырап

дьүһ. туохт. Атахтаргын аччаччы үктээн, кыһалҕата суох налыччы туттан тур (кыра уҥуохтаах төрөл киһини этэргэ). ☉ Стоять спокойно, безмятежно, широко расставив ноги (о полнотелом человеке небольшого роста)
Сулар бытыктаах киһи дьиэтин иннигэр сис туттан нааталлан турда. И. Гоголев

дьүһ. туохт. Атахтаргын аччаччы быраҕан дьоһумсуйбуттуу аа-дьуо ыараханнык хаамп, сыҕарый. ☉ Шагать тяжело, медленно на широко расставленных ногах, с претензией на собственную важность и внушительность
Айыы Уруйдаан Удаҕан аҕыс кулгаахтаах айдаан маҥан дүҥүрү аргыый аҕай аалан охсон, ахталыйан кэллим. Эрилик Эристиин
Таһыттан кулуба ахталыйан киирэн, таҥараҕа үҥэн баран дьону кэриччи көрүтэлээбитэ. М. Доҕордуурап

дьүһ. туохт. Атахтаргын аччаччы соҕус уурталаан, бытааннык, ыараханнык үктээн хаамп (суон, үскэл киһини эбэтэр улахан көтөрү этэргэ). ☉ Ходить медленно, широко расставляя ноги (о рослом, полном, грузном человеке или крупной птице)
Тилийэ, сис туттан хааман даадаҥнаан иһэн, наҕыллык кэпсэттэ. И. Гоголев
Тороев даадаҥнаан сыыры дабайан истэҕинэ көрдөххө, сүрдээх толуу көрүҥнээх астык ыччат быһыылаах. Н. Лугинов

дьүһ. туохт. Атахтаргын киэҥ-киэҥник аччаччы соҕус уурталаан бытааннык, ыараханнык хаамп (суон, үскэл киһини этэргэ). ☉ Ходить медленно и тяжело, широко расставляя ноги (о походке полного, тучного человека)
Тойон киһи дьиэтин диэки хааман даадалдьыйда. ПЭК ОНЛЯ III
Кэмниэ кэнэҕэс Коля даадалдьыйан тиийэн Шураҕа нөрүс гынна. «ХС»

даҕ. Аһара синньигэс, уһун, көнө (атах туһунан). ☉ Чересчур длинные, тонкие и прямые (о ногах)
Боссоой тиэргэн күөх отугар тиэрэ түстэ, дыраҕар атахтарын аччаччы тэптэ. И. Гоголев
[Оҕонньор] сотото билигин да дыраҕар, бытааннык атаҕын сыҕарытар. А. Сыромятникова
[Сылгылар] куҥнара хапсыйар, көхсүлэрэ өкчөйөр, дыраҕар атахтаналлар. «Кыым»

дьүһ. туохт. Маадьаччы үктээн хаамп; атахтаргын аччаччы үктэнэн күүскэ тирэн (хол., ыараханы көтөҕөн). ☉ Идти, ходить на кривых ногах; искривиться при подъёме тяжести (о ногах)
Дьон ортотуттан Арамаан Дьөгүөрэп тахсан Эрдэлииргэ утары м адьайда. Амма Аччыгыйа
Уолаттар мадьайа-мадьайа тардаллар, көлөһүн аҕай аллаллар. Ф. Софронов

туохт. Инниҥ диэки соһуччу, түргэн хамсаныыны оҥор (маадьаҕар эбэтэр такыппыт атаххын аччаччы туттан). ☉ Сделать резкое движение вперёд на широко расставленных и согнутых в коленях или кривых ногах. Байбал кыбыы сүрдьүгэстэрин быы һынан тахсан махчарыс гынаат, оһуордаах сарыы биристээҥкилээх илиитинэн үөһээ сүрдьүгэһи харбыыр. Амма Аччы гыйа

дьүһ. туохт. Атахтаргын аччаччы соҕус уурталаан, икки өттүгэр иэҕэҥнээн биир тэҥник налыччы хамсанан хаамп (кыра уҥуохтаах, кэтит киһи туһунан). ☉ Ходить, двигаться не спеша, без суеты, широко расставляя ноги, вразвалочку (о полном человеке небольшого роста)
Кини хара бараан сирэйдээх, чүүччү курдуктарынан көрбүт сытыы харахтардаах, наатаҥнаан хаампыт кыра уҥуохтаах киһи этэ. С. Никифоров